احمد بن محمد رازی (مِسکَوَیه)(۳۲۰-۴۲۰ق)، فیلسوف، ادیب، مورخ و منشی آل بویه. مسکویه، در فنهای متفاوت تاریخ، دانش سخن، فلسفه و پزشکی تبحر داشت. وی به کیمیاگری و علم ها ناآشنا عشقمند بود. راه و روش فلسفی اثر ها ابن مسکویه سبب ساز گردیدهاست که شیعه ها بیشتراز اهل سنت آن ها را بپذیرند. او مانند فارابی و اخوان الصفا از معتقدان به تشیع فلسفی بود. او سالها مصاحب و ندیم بویئان بغداد و ری بود. اکثری از نویسندگان متاخر، ابوعلی مسکویه را بر مذهب شیعه دانستهاند. تجربیات الامم در دانش تاریخ و تهذیب الاخلاق در دانش اخلاق و رفتار از مهم ترین اثر مسجد النبی کوهسنگی مشهد ها اوست.
محمد ارکون از روشنفکران معاصر مسلمان، نقطه پايانطومار دکتری خویش را در ارتباط آدمشناسی از دید ابنمسکویه و ابو حیان توحیدی قرار داده میباشد. این کتاب بسیار آیتم دقت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد قرار گرفت.
معاشطومار
اسم و نسب او احمد بن محمد بن یعقوب رازی بوده و کنیه او مسکویه بوده میباشد. برپایهٔ استیناف پژوهشگران، این کنیه خویش او بوده؛ هرچند در شماری از منابع، به غلط این کنیه برای بابا یا این که جد او بیان میگردد و از وی به نادرست با تعبیر و تفسیر ابن مسکویه حافظه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میگردد.[۱]
میلاد و پرورش
مسکویه نزدیک به سال ۳۲۰ ق در حوالی ری دیده به جهان گشود.[۲] تاریخ درگذشت او در سال ۴۲۰[۳] یا این که ۴۲۱ق[۴] گزارش گردیدهاست. از روزگار رویش ابوعلی اگاهی چندانی در دسترس وجود ندارد، ولی اینگونه میکند که معاش آرامی نداشته میباشد. او طرز بابا و مادرش را در تربیت خویش نکوهیده میباشد. بیان کننده پدرش اورا به تلاوت وروایت اشعار جاهلی عرب وا میداشته و وی خویش ابتدا جوانی به خوشگذرانی سرگرم بوده و آنگاه به تهذیب نفس پرداخته شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد. [۵]
در دربار آل بویه
حدود دو دهه اول قدمت خویش در ری سپری کرد آنگاه به آل بویه در بغداد پیوست و حدود ۱۲ سال مصاحب و ندیم ابومحمد حسن مهلبی، وزیر امیر معزالدوله دیلمی بود[۶] آن گاه دوران ۷ سال نیز در سرویس ابن عمید در دربار رکن الدوله در ری بود و سمت کتابداری و نگاهداری سندها و مدارک را داشت.[۷]
بعد از قتل ابوالفتح ابن عمید، همیاری با دستگاه مالک بن عباد را نپذیرفت. چه خویش را همپایهٔ او میدانست[۸] و مستقیماً به سرویس یکیاز فرمانروایان آل بویه درآمد. بعد از مرگ عضدالدوله دیلمی به سرویس پسرش، صمصام الدوله رسید.[۹]
مذهب
یاقوت [۱۰] مسکویه را مجوسی نومسلمان خوانده میباشد، ولی با اعتنا به اسم پدرش -محمد- بعید میباشد که ابوعلی مسلمانزاده نباشد. این در حالی میباشد که در هیچ منبع دیگری این مضمون خاطر نشده میباشد [۱۱]و اینکه بخش اعظمی از نویسندگان متأخر، ابوعلی مسکویه را بر مذهب شیعه دانسته و بر شیعه بودن او برهان کردهاند.[۱۲] هانری کُربَن در این مورد این نظر را دارد که همگی قرینهها دلالت بر شیعه بودن او دارااست: قربت مسکویه با پادشاهان آل بویه، حمد ویژهٔ خواجه نصیر الدین طوسی دربارهٔ او و بعضا مطالب در باطن کتابهای مسکویه.[۱۳]
داده ها علمی
درنگهای فلسفی
ابوعلی در موفق مسئلههای حکمت نظری و عملی به ویژه در رشته تهذیب خلق کوشیده، تا آنجا که بعضی کنیه مدرس سوم به او دادهاند.[۱۴]
ابن مسکویه حتی به تاریخ تحت عنوان آزمایشگاه فلسفه عملی خویش مینگریست، چنانکه میقدرت اورا پیشرو نویسندگان علمی تاریخ به شمار آورد. از خصوصیتهای اندیشه وی به اندرزنامههای ملل مختلف میباشد که آنها در جاویدان کوچک گرد آورده میباشد. او در درنگ فلسفی خویش بیش تر از تمامی متأثر از ارسطو و افلاطون میباشد.
در تهذیب الاخلاق و الفوز الاصغر، خلال این دو فیلسوف، از بقراط، جالینوس، فیثاغورس و پروکلوس نقل عهد کرده و آراء آنها را گزینه عیب گیری قرار داده میباشد.[۱۵]
محمد ارکون از روشنفکران معاصر مسلمان، نقطه نهاییطومار دکتری خویش را در امر بشرشناسی از لحاظ ابنمسکویه و ابو حیان توحیدی قرار داده میباشد. این کتاب بسیار گزینه اعتنا قرار گرفت.[۱۶]
مهارت در پزشکی و کمیاب
از سایر علم ها آیتم عشق و علاقهٔ او پزشکی بود به ماجرا یاقوت حموی[۱۷] وی کتابی داشته میباشد به اسم الجامع که عزت[۱۸] این نظر را دارد که ابوعلی آن را زیر اثر کتاب الجامع الکبیر، دارای شهرت به الحاوی محمد بن زکریای رازی نوشته میباشد. بنابر گزارش ابوحیان توحیدی، وی هماینگونه در دانش کمیاب بسیار کوشیده میباشد. ابوعلی در جواب یکی سوالهای ابو حیان[۱۹] درباره ماهیت دانش کمیاب و صحت یا این که نادرستی آن وعده تایپ کردن رسالهای داده میباشد که شاید رسالة فی الکیمیا، به عبارتی رساله موعود باشد.[۲۰]
خلق و خوی
ابوعلی مسکویه، هم در اصول دانش کردار کوشیده و هم در جزئیات که به عبارتی استقرا در اندرزها و اندرزنامههاو عملکردهاست، همت نموده است. مثال ابتدا، کتاب تهذیب الاخلاق و مثال قضیه دوم، کتاب جاویدان کوچک و بعضا اثر ها دیگر اوست. [۲۱]
استادان و شاگردان
او از معاصران بوعلی سینا بود و با ابوحیان توحیدی و بدیع الزمان همدانی مکاتبه داشت.[۲۲] ابوسلیمان سجستانی، مسکویه را از اعیان مجال دانسته و اورا بسی ارج گذارده میباشد.[۲۳] استادان ابوعلی به صحت شناخته نیستند. البته از ابن خمّار در علم ها اوایل (علم یونان)، ابن بی نقص در تاریخ[۲۴] و ابوالفضل بن عمید[۲۵] تحت عنوان استادان وی مذکوراند. از شاگردان وی نیز میقدرت از ابوحیان اسم پیروزی.[۲۶]
احمد بن محمد رازی (مِسکَوَیه)(۳۲۰-۴۲۰ق)، فیلسوف، ادیب، مورخ و منشی آل بویه. مسکویه، در فنهای متفاوت تاریخ، دانش سخن، فلسفه و پزشکی تبحر داشت. وی به کیمیاگری و علم ها ناآشنا عشقمند بود. راه و روش فلسفی اثر ها ابن مسکویه سبب ساز گردیدهاست که شیعه ها بیشتراز اهل سنت آن ها را بپذیرند. او مانند فارابی و اخوان الصفا از معتقدان به تشیع فلسفی بود. او سالها مصاحب و ندیم بویئان بغداد و ری بود. اکثری از نویسندگان متاخر، ابوعلی مسکویه را بر مذهب شیعه دانستهاند. تجربیات الامم در دانش تاریخ و تهذیب الاخلاق در دانش اخلاق و رفتار از مهم ترین اثر مسجد النبی کوهسنگی مشهد ها اوست.
محمد ارکون از روشنفکران معاصر مسلمان، نقطه پايانطومار دکتری خویش را در ارتباط آدمشناسی از دید ابنمسکویه و ابو حیان توحیدی قرار داده میباشد. این کتاب بسیار آیتم دقت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد قرار گرفت.
معاشطومار
اسم و نسب او احمد بن محمد بن یعقوب رازی بوده و کنیه او مسکویه بوده میباشد. برپایهٔ استیناف پژوهشگران، این کنیه خویش او بوده؛ هرچند در شماری از منابع، به غلط این کنیه برای بابا یا این که جد او بیان میگردد و از وی به نادرست با تعبیر و تفسیر ابن مسکویه حافظه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میگردد.[۱]
میلاد و پرورش
مسکویه نزدیک به سال ۳۲۰ ق در حوالی ری دیده به جهان گشود.[۲] تاریخ درگذشت او در سال ۴۲۰[۳] یا این که ۴۲۱ق[۴] گزارش گردیدهاست. از روزگار رویش ابوعلی اگاهی چندانی در دسترس وجود ندارد، ولی اینگونه میکند که معاش آرامی نداشته میباشد. او طرز بابا و مادرش را در تربیت خویش نکوهیده میباشد. بیان کننده پدرش اورا به تلاوت وروایت اشعار جاهلی عرب وا میداشته و وی خویش ابتدا جوانی به خوشگذرانی سرگرم بوده و آنگاه به تهذیب نفس پرداخته شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد. [۵]
در دربار آل بویه
حدود دو دهه اول قدمت خویش در ری سپری کرد آنگاه به آل بویه در بغداد پیوست و حدود ۱۲ سال مصاحب و ندیم ابومحمد حسن مهلبی، وزیر امیر معزالدوله دیلمی بود[۶] آن گاه دوران ۷ سال نیز در سرویس ابن عمید در دربار رکن الدوله در ری بود و سمت کتابداری و نگاهداری سندها و مدارک را داشت.[۷]
بعد از قتل ابوالفتح ابن عمید، همیاری با دستگاه مالک بن عباد را نپذیرفت. چه خویش را همپایهٔ او میدانست[۸] و مستقیماً به سرویس یکیاز فرمانروایان آل بویه درآمد. بعد از مرگ عضدالدوله دیلمی به سرویس پسرش، صمصام الدوله رسید.[۹]
مذهب
یاقوت [۱۰] مسکویه را مجوسی نومسلمان خوانده میباشد، ولی با اعتنا به اسم پدرش -محمد- بعید میباشد که ابوعلی مسلمانزاده نباشد. این در حالی میباشد که در هیچ منبع دیگری این مضمون خاطر نشده میباشد [۱۱]و اینکه بخش اعظمی از نویسندگان متأخر، ابوعلی مسکویه را بر مذهب شیعه دانسته و بر شیعه بودن او برهان کردهاند.[۱۲] هانری کُربَن در این مورد این نظر را دارد که همگی قرینهها دلالت بر شیعه بودن او دارااست: قربت مسکویه با پادشاهان آل بویه، حمد ویژهٔ خواجه نصیر الدین طوسی دربارهٔ او و بعضا مطالب در باطن کتابهای مسکویه.[۱۳]
داده ها علمی
درنگهای فلسفی
ابوعلی در موفق مسئلههای حکمت نظری و عملی به ویژه در رشته تهذیب خلق کوشیده، تا آنجا که بعضی کنیه مدرس سوم به او دادهاند.[۱۴]
ابن مسکویه حتی به تاریخ تحت عنوان آزمایشگاه فلسفه عملی خویش مینگریست، چنانکه میقدرت اورا پیشرو نویسندگان علمی تاریخ به شمار آورد. از خصوصیتهای اندیشه وی به اندرزنامههای ملل مختلف میباشد که آنها در جاویدان کوچک گرد آورده میباشد. او در درنگ فلسفی خویش بیش تر از تمامی متأثر از ارسطو و افلاطون میباشد.
در تهذیب الاخلاق و الفوز الاصغر، خلال این دو فیلسوف، از بقراط، جالینوس، فیثاغورس و پروکلوس نقل عهد کرده و آراء آنها را گزینه عیب گیری قرار داده میباشد.[۱۵]
محمد ارکون از روشنفکران معاصر مسلمان، نقطه نهاییطومار دکتری خویش را در امر بشرشناسی از لحاظ ابنمسکویه و ابو حیان توحیدی قرار داده میباشد. این کتاب بسیار گزینه اعتنا قرار گرفت.[۱۶]
مهارت در پزشکی و کمیاب
از سایر علم ها آیتم عشق و علاقهٔ او پزشکی بود به ماجرا یاقوت حموی[۱۷] وی کتابی داشته میباشد به اسم الجامع که عزت[۱۸] این نظر را دارد که ابوعلی آن را زیر اثر کتاب الجامع الکبیر، دارای شهرت به الحاوی محمد بن زکریای رازی نوشته میباشد. بنابر گزارش ابوحیان توحیدی، وی هماینگونه در دانش کمیاب بسیار کوشیده میباشد. ابوعلی در جواب یکی سوالهای ابو حیان[۱۹] درباره ماهیت دانش کمیاب و صحت یا این که نادرستی آن وعده تایپ کردن رسالهای داده میباشد که شاید رسالة فی الکیمیا، به عبارتی رساله موعود باشد.[۲۰]
خلق و خوی
ابوعلی مسکویه، هم در اصول دانش کردار کوشیده و هم در جزئیات که به عبارتی استقرا در اندرزها و اندرزنامههاو عملکردهاست، همت نموده است. مثال ابتدا، کتاب تهذیب الاخلاق و مثال قضیه دوم، کتاب جاویدان کوچک و بعضا اثر ها دیگر اوست. [۲۱]
استادان و شاگردان
او از معاصران بوعلی سینا بود و با ابوحیان توحیدی و بدیع الزمان همدانی مکاتبه داشت.[۲۲] ابوسلیمان سجستانی، مسکویه را از اعیان مجال دانسته و اورا بسی ارج گذارده میباشد.[۲۳] استادان ابوعلی به صحت شناخته نیستند. البته از ابن خمّار در علم ها اوایل (علم یونان)، ابن بی نقص در تاریخ[۲۴] و ابوالفضل بن عمید[۲۵] تحت عنوان استادان وی مذکوراند. از شاگردان وی نیز میقدرت از ابوحیان اسم پیروزی.[۲۶]

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی