مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

تفاوت دیگر کلیساهای اصفهان این بود که در صدر فاقد ناقوس منزل و ناقوس بودند و هم محلی محله با صدای ضرباتی که مسجد النبی کوهسنگی مشهد بر چوبی والا به اسم کوچناک زده می شد، برای ادای فرایض مذهبی دعوت می شدند. موقتی مثال ای از این چوب آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد های گرانقدر در کلیسای کاتارینه مقدس به چشم می‌خورد. او‌لین کلیسایی رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد که مجهز به ناقوس شد کلیسای تُومای مقدس بود که به کلیسای زنگدار آوازه یافت و بعد، تمامی کلیساهای اصفهان صاحب ناقوس منزل شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد هایی با مدل معماری ارمنی شدند.برای آنکه به سراغ تاریخچه کلیسای وانک برویم بایستی استارت نگاهی داشته باشیم به جهت ورود تعداد متعددی از ارمنی ها به اصفهان. تاریخ را ورق می‌زنیم و به زمان صفوی میرویم تا ببینیم چه بر راز جمعیت متعددی از ارمنی ها آمد و چه طور رمز از جمهوری اسلامی ایران و اصفهان درآوردند. ورود ارمنی ها به اصفهان در طول فرمان روا عباس اولیه، سرزمین‌های تبریز تا قفقاز، در اشغال عثمانی‌ها بود و پادشاه عباس برای آزادی آنان در سال ۱۶۰۳ میلادی با سپاهیانی بسیار از اصفهان به سوی ایروان جنبش کرد. بعداز وصال به ایروان، برنده شد تا آن مرزوبوم را فتح کرده و به زمان هفت ماه، بر آن فرمانروایی نماید. او که عشق‌ای به زد خورد با لشکر معاند نداشت، بعد از خروج از ایروان، به سپاهیانش فرمان عقب نشینی داد و از آنان خواست که کلیه شهرها و روستاهای رمز راه شان را تا مرزهای کشور‌ایران، ویران نمایند تا جلوی تعقیب سریع سپاهیان عثمانی گرفته گردد. آن‌ها هر شهر و روستایی که بر راز راه و روش شان بود ویران کردند و ساکنان آنها‌را با خویش همدم کرده و به سمت کشور‌ایران کوچ دادند. هر کس در مقابل آنها ایستادگی می کرد و یا این که اقتدار رفتن نداشت به آخر و عاقبت مرگ در گیر می‌شد. بنابراین، بیشتر شهرها و روستاهای دشت آراراتِ ارمنستان از در میان رفتند و ارمنیان به سوی ایران رانده شدند. با وصال به شهر واغارشاپات (1)، خبر مجاورت شدن سپاهیان عثمانی به سلطان عباس رسید و ازآنجاکه می دانست آنها به هیچ کسی رحم نخواهند کرد، به مجبور عموم را وادار کرد که سریع خیس حرکت نمایند. این ارتقاء سرعت سبب ساز شد تا آن تعداد از جمیعت که کار کشته به حرکت نبودند، مثلا پیران و بیماران و کودک ها، از قافله جا بمانند و کشته شوند. عبور از رود ارس | مرگ اجباری ارمنی ها بالاخره، فرمانروا عباس توانست به همراه جمعیت مهاجر ارمنی به شهر جلفا رسد. موقتی مانعی تبارک و غران و خطرناک به اسم رود ارس در مقابل آن‌ها بود و راه‌حل ای به جز گذر از آن وجود نداشت. به پادشاه عباس خبر دادند که سپاه عثمانی به نخجوان رسیده، پس چاره ای برای فرمان روا نماند جز اینکه عموم را وادار به عبور از رودخانه نماید به دلیل آنکه می دانست با راز وصال عثمانی ها، مرگ، سرنوشتی ناگزیر برای همه میباشد. با وجود آحاد نگرانی ها، سلطان به سپاهیان خویش امرکرد تا عموم را وادار به عبور هر چه سریع خیس از رودخانه نمایند. حدود سیصد و پنجاه هزار تَن از ارمنیان به آب زدند و سیصد هزار بدن از آنها در رودخانه غرق شدند ولی سایر، از دست سپاهیان نجات پیدا کردند. سکونت ارمنی ها در اصفهان آن‌ها به اصفهان آمدند و بعد از حدود پنجاه سال از استقرار درین شهر به فرمان پاد شاه عباس دوم محل معاش خویش را به جنوب رودخانه زاینده رود منتقل کردند. اکثر این مهاجران در نصیب جنوبی پل مارون ساکن شدند و محله های جدیدی ساختند. بعداز این کوچ، کلیساهایی که آنان قبلا در باطن شهر اصفهان داشتند، رو به هلاکت گذارد و کم کم متروکه و تخریب شد. امروزه فقط اسم و مختصر اطلاعاتی از این کلیساها باقی است و حتی از معماری آنان هیچ سیرتکامل اطلاعاتی در مشت وجود ندارد. مثال ای از این کلیساها، دیر مریم مقدس میباشد که کتاب های دست نویسی به تاریخ 1634 میلادی از آن به یادگار ما‌نده می باشد. علاوه بر این کوچ، هجوم محمود افغان به اصفهان و کشتار و غارت هم محلی شهر نیز سبب شد تا اکثری از ارمنیان به جای های امن خیس بگریزند و محلات را خالی از سکنه باقی بگذارند. عاقبت کلیسای یک محله خالی از سکنه هم، چیزی به جز تخریب وجود ندارد. اکثر کلیساهای این محلات بر تاثیر جنگ های زمان بر به موقعیت نصفه ویران درآمدند و در سال های آنگاه صرفا تنی چند از آن‌ها نوسازی شدند و از سایر اثری باقی نماند.

تفاوت دیگر کلیساهای اصفهان این بود که در صدر فاقد ناقوس منزل و ناقوس بودند و هم محلی محله با صدای ضرباتی که مسجد النبی کوهسنگی مشهد بر چوبی والا به اسم کوچناک زده می شد، برای ادای فرایض مذهبی دعوت می شدند. موقتی مثال ای از این چوب آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد های گرانقدر در کلیسای کاتارینه مقدس به چشم می‌خورد. او‌لین کلیسایی رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد که مجهز به ناقوس شد کلیسای تُومای مقدس بود که به کلیسای زنگدار آوازه یافت و بعد، تمامی کلیساهای اصفهان صاحب ناقوس منزل شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد هایی با مدل معماری ارمنی شدند.برای آنکه به سراغ تاریخچه کلیسای وانک برویم بایستی استارت نگاهی داشته باشیم به جهت ورود تعداد متعددی از ارمنی ها به اصفهان. تاریخ را ورق می‌زنیم و به زمان صفوی میرویم تا ببینیم چه بر راز جمعیت متعددی از ارمنی ها آمد و چه طور رمز از جمهوری اسلامی ایران و اصفهان درآوردند. ورود ارمنی ها به اصفهان در طول فرمان روا عباس اولیه، سرزمین‌های تبریز تا قفقاز، در اشغال عثمانی‌ها بود و پادشاه عباس برای آزادی آنان در سال ۱۶۰۳ میلادی با سپاهیانی بسیار از اصفهان به سوی ایروان جنبش کرد. بعداز وصال به ایروان، برنده شد تا آن مرزوبوم را فتح کرده و به زمان هفت ماه، بر آن فرمانروایی نماید. او که عشق‌ای به زد خورد با لشکر معاند نداشت، بعد از خروج از ایروان، به سپاهیانش فرمان عقب نشینی داد و از آنان خواست که کلیه شهرها و روستاهای رمز راه شان را تا مرزهای کشور‌ایران، ویران نمایند تا جلوی تعقیب سریع سپاهیان عثمانی گرفته گردد. آن‌ها هر شهر و روستایی که بر راز راه و روش شان بود ویران کردند و ساکنان آنها‌را با خویش همدم کرده و به سمت کشور‌ایران کوچ دادند. هر کس در مقابل آنها ایستادگی می کرد و یا این که اقتدار رفتن نداشت به آخر و عاقبت مرگ در گیر می‌شد. بنابراین، بیشتر شهرها و روستاهای دشت آراراتِ ارمنستان از در میان رفتند و ارمنیان به سوی ایران رانده شدند. با وصال به شهر واغارشاپات (1)، خبر مجاورت شدن سپاهیان عثمانی به سلطان عباس رسید و ازآنجاکه می دانست آنها به هیچ کسی رحم نخواهند کرد، به مجبور عموم را وادار کرد که سریع خیس حرکت نمایند. این ارتقاء سرعت سبب ساز شد تا آن تعداد از جمیعت که کار کشته به حرکت نبودند، مثلا پیران و بیماران و کودک ها، از قافله جا بمانند و کشته شوند. عبور از رود ارس | مرگ اجباری ارمنی ها بالاخره، فرمانروا عباس توانست به همراه جمعیت مهاجر ارمنی به شهر جلفا رسد. موقتی مانعی تبارک و غران و خطرناک به اسم رود ارس در مقابل آن‌ها بود و راه‌حل ای به جز گذر از آن وجود نداشت. به پادشاه عباس خبر دادند که سپاه عثمانی به نخجوان رسیده، پس چاره ای برای فرمان روا نماند جز اینکه عموم را وادار به عبور از رودخانه نماید به دلیل آنکه می دانست با راز وصال عثمانی ها، مرگ، سرنوشتی ناگزیر برای همه میباشد. با وجود آحاد نگرانی ها، سلطان به سپاهیان خویش امرکرد تا عموم را وادار به عبور هر چه سریع خیس از رودخانه نمایند. حدود سیصد و پنجاه هزار تَن از ارمنیان به آب زدند و سیصد هزار بدن از آنها در رودخانه غرق شدند ولی سایر، از دست سپاهیان نجات پیدا کردند. سکونت ارمنی ها در اصفهان آن‌ها به اصفهان آمدند و بعد از حدود پنجاه سال از استقرار درین شهر به فرمان پاد شاه عباس دوم محل معاش خویش را به جنوب رودخانه زاینده رود منتقل کردند. اکثر این مهاجران در نصیب جنوبی پل مارون ساکن شدند و محله های جدیدی ساختند. بعداز این کوچ، کلیساهایی که آنان قبلا در باطن شهر اصفهان داشتند، رو به هلاکت گذارد و کم کم متروکه و تخریب شد. امروزه فقط اسم و مختصر اطلاعاتی از این کلیساها باقی است و حتی از معماری آنان هیچ سیرتکامل اطلاعاتی در مشت وجود ندارد. مثال ای از این کلیساها، دیر مریم مقدس میباشد که کتاب های دست نویسی به تاریخ 1634 میلادی از آن به یادگار ما‌نده می باشد. علاوه بر این کوچ، هجوم محمود افغان به اصفهان و کشتار و غارت هم محلی شهر نیز سبب شد تا اکثری از ارمنیان به جای های امن خیس بگریزند و محلات را خالی از سکنه باقی بگذارند. عاقبت کلیسای یک محله خالی از سکنه هم، چیزی به جز تخریب وجود ندارد. اکثر کلیساهای این محلات بر تاثیر جنگ های زمان بر به موقعیت نصفه ویران درآمدند و در سال های آنگاه صرفا تنی چند از آن‌ها نوسازی شدند و از سایر اثری باقی نماند.