حمله به حجاز
در روز ها حج سال ۳۹، معاویه سپاهی را به فرماندهی یزید بن شجره رهاوی به مکه ارسال کرد تا در روز ها حج عموم را به معاویه دعوت نماید. امام در مقابل، سپاهی را به فرماندهی معقل بن قیس ریاحی به مکه اعزام کرد. سپاه شام فارغ از زد خورد، بعد از مراسم حج، به شام رجوع. معقل تا وادی القری آنها را تعقیب کرد و فقط یکسری بدن از واماندگانشان را اسیر کرد و بعداً با اسرای عراق معاوضه مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدند.[۵۴]
تجاوز بُسْر بن ارطاة به حجاز و یمن یکیاز خشنترین غارات معاویه بود. معاویه از وی خواست هر جا شیعهها را یافت، بکشد. حامیان عثمان در یمن، بعداز اختلاف در عراق بر عبیدالله بن عباس قاضی یمن شوریدند و از معاویه امداد خواستند. بسر ابتدا به مدینه رفت و ابوایوب انصاری به جهت نداشتن نیرو از آنجا گریخت و بسر منزلاش را حریق زد و عموم را به بیعت واداشت و ابوهریره را حکم دهنده شهر کرد. بعد از آن به مکه و طائف رفت. در تباله گروهی از شیعه ها را کشت. عموم مکه از واهمه بُراز گریزان شدند. بسر همسر و فرزندان عبیدالله بن عباس را اسیر کرد و فرزندانش را راز برید. بعد به نجران رفت و عبدالله بن عبدالمدان بابا زن عبیدالله را کشت. بسر به سمت یمن رفت. شماری از شیعه ها اندک دفاعی کردند و بخش اعظمی کشته آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدند.
بُراز صد بدن از اهل ایرانزادگان شیعه را راز برید. بعداز آن به سوی حضر موت که گفته می شد شیعه ها اکثری در آنجا مستقراند،جنبش کرد. امام بعداز شنیدن تهاجم ها بسر، جاریة بن قدامه را همدم سپاهی به تعقیب وی ارسال کرد. هنگامی به مکه رسید، بسر از آنجا رفته بود. نقل شده میباشد قبل از آنکه جاریه به کوفه درآید، امام علی(ع) به شهید شدن رسیده بود و وقتی که به کوفه آمد، با امام حسن(ع) رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد بیعت کرد.[۵۵]
تشکیل خلافت اموی
نوشتهی علمیهای اساسی: صلح امام حسن و خلافت بنیامیه
بعد از شهید شدن امام علی(ع)، عموم شام در بیت المقدس با معاویه تحت عنوان خلیفه بیعت کردند و اورا امیرالمؤمنین نامیدند.[۵۶] معاویه آنگاه به سوی عراق شتافت. امام حسن(ع) در کوفه، با سپاه دوازده هزار نفری که عبدالله بن عباس نیز فی مابین آنها بود، به سمت مدائن خارج آمد. زمانی که به ساباط رسید، در وفاداری اصحابش، شک وتردید کرد، به ویژه بعداز کارایی معاویه برای زیر میزی دادن به فرماندهٔ سپاه و توفیقش در دلجویی از عبیدالله بن عباس. درین هنگام امام حسن(ع) از پیکار دست شست و در گفتگوهایی که بین وی و معاویه شکل گرفت، امام حسن(ع) حکومت را به معاویه واگذار کرد. امام صلح با معاویه را به شرطی برگزید که امامت مسلمانها بعد از معاویه با وی باشد. معاویه بهدنبال صلح وارد کوفه شد و امام حسن و امام حسین با وی بیعت کردند. در تاثیر اجتماع عموم گرد او، آن سال «عام الجماعة» نامیده شد؛ چون امت به استثنای خوارج با یک خلیفه بیعت کردند.[۵۷] جاحظ با اشاره به آنکه معاویه در آن سال بر ملک مستولی شد و بر دیگر اعضای شورا و جماعت مهاجر و انصار به استبداد گرایید، می گوید: معاویه آن سال را عام الجماعه نامید، در حالیکه آن سال «عام فرقه و قهر و جبر و غلبه» بود. سالی که امامت به ملوکیت و نظام نبوی به نظام کسرایی تبدیل و خلافت مغصوب و قیصری شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.[۵۸]
حکومت معاویه اولی تجارب حاکمی بود که در بین اختلافات شرعی-سیاسی، و احیاناً قومای و ناحیهای، بوسیله تحمیل و با سودگیری از دسیسههای سیاسی، توان را به دست آورد.[۵۹] معاویه تصریح داراست که خلافت را خیر با محبت و دوستی و رضایت عموم، بلکه با چاقو به دست آورده میباشد.[۶۰] بدین ترتیب حکومت اموی پدیدآمد و معاویه خلیفه امت اسلامی شد. این سلسله ۹۱ سال (۱۳۲ق.-۴۱ق.) دوام یافت. دراین مقطع ۱۴ نفر خلیفه شدند[۶۱]. اول آن ها معاویة بن ابی سفیان و واپسین وی مروان بن محمد بود.[۶۲]
حمله به حجاز
در روز ها حج سال ۳۹، معاویه سپاهی را به فرماندهی یزید بن شجره رهاوی به مکه ارسال کرد تا در روز ها حج عموم را به معاویه دعوت نماید. امام در مقابل، سپاهی را به فرماندهی معقل بن قیس ریاحی به مکه اعزام کرد. سپاه شام فارغ از زد خورد، بعد از مراسم حج، به شام رجوع. معقل تا وادی القری آنها را تعقیب کرد و فقط یکسری بدن از واماندگانشان را اسیر کرد و بعداً با اسرای عراق معاوضه مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدند.[۵۴]
تجاوز بُسْر بن ارطاة به حجاز و یمن یکیاز خشنترین غارات معاویه بود. معاویه از وی خواست هر جا شیعهها را یافت، بکشد. حامیان عثمان در یمن، بعداز اختلاف در عراق بر عبیدالله بن عباس قاضی یمن شوریدند و از معاویه امداد خواستند. بسر ابتدا به مدینه رفت و ابوایوب انصاری به جهت نداشتن نیرو از آنجا گریخت و بسر منزلاش را حریق زد و عموم را به بیعت واداشت و ابوهریره را حکم دهنده شهر کرد. بعد از آن به مکه و طائف رفت. در تباله گروهی از شیعه ها را کشت. عموم مکه از واهمه بُراز گریزان شدند. بسر همسر و فرزندان عبیدالله بن عباس را اسیر کرد و فرزندانش را راز برید. بعد به نجران رفت و عبدالله بن عبدالمدان بابا زن عبیدالله را کشت. بسر به سمت یمن رفت. شماری از شیعه ها اندک دفاعی کردند و بخش اعظمی کشته آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدند.
بُراز صد بدن از اهل ایرانزادگان شیعه را راز برید. بعداز آن به سوی حضر موت که گفته می شد شیعه ها اکثری در آنجا مستقراند،جنبش کرد. امام بعداز شنیدن تهاجم ها بسر، جاریة بن قدامه را همدم سپاهی به تعقیب وی ارسال کرد. هنگامی به مکه رسید، بسر از آنجا رفته بود. نقل شده میباشد قبل از آنکه جاریه به کوفه درآید، امام علی(ع) به شهید شدن رسیده بود و وقتی که به کوفه آمد، با امام حسن(ع) رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد بیعت کرد.[۵۵]
تشکیل خلافت اموی
نوشتهی علمیهای اساسی: صلح امام حسن و خلافت بنیامیه
بعد از شهید شدن امام علی(ع)، عموم شام در بیت المقدس با معاویه تحت عنوان خلیفه بیعت کردند و اورا امیرالمؤمنین نامیدند.[۵۶] معاویه آنگاه به سوی عراق شتافت. امام حسن(ع) در کوفه، با سپاه دوازده هزار نفری که عبدالله بن عباس نیز فی مابین آنها بود، به سمت مدائن خارج آمد. زمانی که به ساباط رسید، در وفاداری اصحابش، شک وتردید کرد، به ویژه بعداز کارایی معاویه برای زیر میزی دادن به فرماندهٔ سپاه و توفیقش در دلجویی از عبیدالله بن عباس. درین هنگام امام حسن(ع) از پیکار دست شست و در گفتگوهایی که بین وی و معاویه شکل گرفت، امام حسن(ع) حکومت را به معاویه واگذار کرد. امام صلح با معاویه را به شرطی برگزید که امامت مسلمانها بعد از معاویه با وی باشد. معاویه بهدنبال صلح وارد کوفه شد و امام حسن و امام حسین با وی بیعت کردند. در تاثیر اجتماع عموم گرد او، آن سال «عام الجماعة» نامیده شد؛ چون امت به استثنای خوارج با یک خلیفه بیعت کردند.[۵۷] جاحظ با اشاره به آنکه معاویه در آن سال بر ملک مستولی شد و بر دیگر اعضای شورا و جماعت مهاجر و انصار به استبداد گرایید، می گوید: معاویه آن سال را عام الجماعه نامید، در حالیکه آن سال «عام فرقه و قهر و جبر و غلبه» بود. سالی که امامت به ملوکیت و نظام نبوی به نظام کسرایی تبدیل و خلافت مغصوب و قیصری شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.[۵۸]
حکومت معاویه اولی تجارب حاکمی بود که در بین اختلافات شرعی-سیاسی، و احیاناً قومای و ناحیهای، بوسیله تحمیل و با سودگیری از دسیسههای سیاسی، توان را به دست آورد.[۵۹] معاویه تصریح داراست که خلافت را خیر با محبت و دوستی و رضایت عموم، بلکه با چاقو به دست آورده میباشد.[۶۰] بدین ترتیب حکومت اموی پدیدآمد و معاویه خلیفه امت اسلامی شد. این سلسله ۹۱ سال (۱۳۲ق.-۴۱ق.) دوام یافت. دراین مقطع ۱۴ نفر خلیفه شدند[۶۱]. اول آن ها معاویة بن ابی سفیان و واپسین وی مروان بن محمد بود.[۶۲]

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی