قرن هفتم به سپس
ناصر عباسی و تعمیر بقعه
بنایی که ابن سهلان تأسیس نموده بود تا سال ۶۲۰ق با زخم بدون شوخی روبرو نشد بلکه درین قرن بر تاثیر غارتها زخمهای جزئی چشم بود، در سال ۶۲۰ خلیفه ناصر عباسی به وزیر خویش مویدالدین محمد مقدادی قمی دستورداد سازه را به صورت اصلی مسجد النبی کوهسنگی مشهد تزیین کند.[۴۴]
بنای فعلی
عمارت و بنای مقبره امام حسین(ع) که به دست ابن سهلان در اوایل قرن پنجم ساخته و به وسیله ناصر لدین الله در قرن ششم نوسازی شد همچنان پا بر جا بود تا اینکه پاد شاه اویس جلائری در سال ۷۲۶ بنایی از جدید ایجاد کرد و تا حالا آن سازه مو جود میباشد.[۴۵] این بقاع تا سال ۸۵۸ق از هرگونه جراحت در تامین بود تا اینکه در سال جاری علی بن محمد بن فلاح مشعشعی به کربلا حمله کرده و دست به غارت اموال بقعه زد، این غارت بسی بزرگتر از غارت بوسیله المسترشد بالله آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد عباسی بود.[۴۶]
بعداز آن در هر زمانبر چگونگی و کمیت این سازه افزوده شد، شاهان صفوی، افشار و قاجار هرمورد در توسعه و گسترش بقعه نقش جاری ساختن رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کردند.
حمله وهابیها
نوشتهیعلمیٔ مهم: حمله وهابیان به کربلا
از سال ۸۵۸ تا سال ۱۲۱۶ق آسیبی به بقعه نرسید تا اینکه در همین سال در ۱۸ ذی الحجه وهابیها به سرکردگی سعود بن عبدالعزیز [۴۷] بعد از احاطه بر حجاز به کربلا یورش برده فسادهای متعددی به توشه آورده و اشخاص متعددی را قتل عام کردند.[۴۸] وهابیون به مرقد مطهر صدمات متعددی وارد کرده و ذخائر مو جود در آن جا را به غارت بردند.[۴۹] کلیددار شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد مینویسد:
«آنها دربهای بقعه و نردههای فلزی و آینهکاری مقبره را کندند و اشیای سابق و هدایای پادشاهان و شاهزادگان اهل ایران را به حراج بردند. همینطور تزئینات دیوارها و طلاهای سقف، شمعدانها، فرشهای گرانقیمت، لوسترهای لوکس، دربهای کندهکاریگردیده و غیره را حراج کردند. افزون بر این شغل در حدود پنجاه نفر را کنار بارگاه و پانصد نفر را در صحن شریف به قتل رساندند. شهر کربلا را نیز ویران کردند و بیرحمانه به کشتار پیرمردان و خردسالان و زنان و مردان و غارت منزلها پرداختند و کسی از حمله وحشیانه آنها در نگهبانی نماند.»[۵۰]
این رخداد بهقدری تأسفتوشه بود که هنگامی میرزا ابوطالب اصفهانی، یکسری ماه بعداز این فاجعه به کربلا وارد شد، تلخکامیها و شلوغیهای ناشی از آن را اینگونه گزارش کرد:
«در صحن مقدس، خون مذبوحان جاری، گنبد و حجرههای صحن از جنازه مقتولین پُر بود.، شدت آن واقعه به جایی رسید که اینجانب بعد از آنِ یازده ماه از آن وارد کربلا شدم، هنوز آن قدر تازگی داشت که به جز نقل آن، حدیثی دیگر در شهر خلا و راویان در اثنای حکایت میگریستند و از شنیدن آن، موها بر اندام راست میشد.»[۵۱]
حمله مناخور روسی
کلیدار درباره ی این حمله میگوید:
«فردی به اسم سلیمان با ملیت روسی، مقطعها مناخور (امیرآخور) والی بغداد بود. حکم کننده بغداد، مناخور را مأمور حمله به کربلا کرد. عموم کربلا تا سال ۱۲۴۷ پیوسته از ستم مناخور در فشار بودند، قوای وی به سوی کربلا جاری شد و بازه زمانی هجده روز آن را در محاصره گرفت. درین بازه زمانی، سه توشه به شهر هجوم بردند، اما چیره نشدند. به صورت کلی کربلا در نصفه قرن سیزدهم هجری از سوی سپاه مناخور بارها ترساندن شد تا این که عاقبت داوود پاشا برای هم محلی کربلا پناه صادر کرد. دراین حادثه ها افرادی که به منزل رؤسای فرقه شیخیه، به عنوان مثال روحانی احمد احسایی و سید کاظم رشتی حفاظت میآوردند، از یورش و تهاجم مصون بودند.»[۵۲]
قرن هفتم به سپس
ناصر عباسی و تعمیر بقعه
بنایی که ابن سهلان تأسیس نموده بود تا سال ۶۲۰ق با زخم بدون شوخی روبرو نشد بلکه درین قرن بر تاثیر غارتها زخمهای جزئی چشم بود، در سال ۶۲۰ خلیفه ناصر عباسی به وزیر خویش مویدالدین محمد مقدادی قمی دستورداد سازه را به صورت اصلی مسجد النبی کوهسنگی مشهد تزیین کند.[۴۴]
بنای فعلی
عمارت و بنای مقبره امام حسین(ع) که به دست ابن سهلان در اوایل قرن پنجم ساخته و به وسیله ناصر لدین الله در قرن ششم نوسازی شد همچنان پا بر جا بود تا اینکه پاد شاه اویس جلائری در سال ۷۲۶ بنایی از جدید ایجاد کرد و تا حالا آن سازه مو جود میباشد.[۴۵] این بقاع تا سال ۸۵۸ق از هرگونه جراحت در تامین بود تا اینکه در سال جاری علی بن محمد بن فلاح مشعشعی به کربلا حمله کرده و دست به غارت اموال بقعه زد، این غارت بسی بزرگتر از غارت بوسیله المسترشد بالله آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد عباسی بود.[۴۶]
بعداز آن در هر زمانبر چگونگی و کمیت این سازه افزوده شد، شاهان صفوی، افشار و قاجار هرمورد در توسعه و گسترش بقعه نقش جاری ساختن رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کردند.
حمله وهابیها
نوشتهیعلمیٔ مهم: حمله وهابیان به کربلا
از سال ۸۵۸ تا سال ۱۲۱۶ق آسیبی به بقعه نرسید تا اینکه در همین سال در ۱۸ ذی الحجه وهابیها به سرکردگی سعود بن عبدالعزیز [۴۷] بعد از احاطه بر حجاز به کربلا یورش برده فسادهای متعددی به توشه آورده و اشخاص متعددی را قتل عام کردند.[۴۸] وهابیون به مرقد مطهر صدمات متعددی وارد کرده و ذخائر مو جود در آن جا را به غارت بردند.[۴۹] کلیددار شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد مینویسد:
«آنها دربهای بقعه و نردههای فلزی و آینهکاری مقبره را کندند و اشیای سابق و هدایای پادشاهان و شاهزادگان اهل ایران را به حراج بردند. همینطور تزئینات دیوارها و طلاهای سقف، شمعدانها، فرشهای گرانقیمت، لوسترهای لوکس، دربهای کندهکاریگردیده و غیره را حراج کردند. افزون بر این شغل در حدود پنجاه نفر را کنار بارگاه و پانصد نفر را در صحن شریف به قتل رساندند. شهر کربلا را نیز ویران کردند و بیرحمانه به کشتار پیرمردان و خردسالان و زنان و مردان و غارت منزلها پرداختند و کسی از حمله وحشیانه آنها در نگهبانی نماند.»[۵۰]
این رخداد بهقدری تأسفتوشه بود که هنگامی میرزا ابوطالب اصفهانی، یکسری ماه بعداز این فاجعه به کربلا وارد شد، تلخکامیها و شلوغیهای ناشی از آن را اینگونه گزارش کرد:
«در صحن مقدس، خون مذبوحان جاری، گنبد و حجرههای صحن از جنازه مقتولین پُر بود.، شدت آن واقعه به جایی رسید که اینجانب بعد از آنِ یازده ماه از آن وارد کربلا شدم، هنوز آن قدر تازگی داشت که به جز نقل آن، حدیثی دیگر در شهر خلا و راویان در اثنای حکایت میگریستند و از شنیدن آن، موها بر اندام راست میشد.»[۵۱]
حمله مناخور روسی
کلیدار درباره ی این حمله میگوید:
«فردی به اسم سلیمان با ملیت روسی، مقطعها مناخور (امیرآخور) والی بغداد بود. حکم کننده بغداد، مناخور را مأمور حمله به کربلا کرد. عموم کربلا تا سال ۱۲۴۷ پیوسته از ستم مناخور در فشار بودند، قوای وی به سوی کربلا جاری شد و بازه زمانی هجده روز آن را در محاصره گرفت. درین بازه زمانی، سه توشه به شهر هجوم بردند، اما چیره نشدند. به صورت کلی کربلا در نصفه قرن سیزدهم هجری از سوی سپاه مناخور بارها ترساندن شد تا این که عاقبت داوود پاشا برای هم محلی کربلا پناه صادر کرد. دراین حادثه ها افرادی که به منزل رؤسای فرقه شیخیه، به عنوان مثال روحانی احمد احسایی و سید کاظم رشتی حفاظت میآوردند، از یورش و تهاجم مصون بودند.»[۵۲]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی