سعید بن هبةالله راوندی کاشانی دارای اسم و رسم به قطب راوندی (درگذشت: ۵۷۳ق) محدث، مفسر، متکلم، عالم و مورخ شیعه در قرن ششم هجری و از شاگردان طبرسی صاحب و مالک تعبیر مجمع البیان میباشد. وی از کهنترین گستردننویسان بر نهج البلاغه و اول فقید شیعه میباشد که کتابی در آیهها الاحکام بر طبق ابواب شرعی نگاشته میباشد. راوندی عملکرد نموده است رده عامل به قرآن را در فقه شیعه تقویت نماید و هر یکسری به نظر دینی پایین تأثیر روحانی طوسی و سید مرتضی میباشد البته اورا شرعی با تفکرای جدا دانستهاند. راوندی تالیف کنندهای پرکار میباشد البته اکثری از اثر ها وی از در میان رفته میباشد. پر اسم و رسمترین اثر ها او کتاب الخرائج و الجرائح، فقه القرآن و منهاج البراعه می باشند. ابن شهرآشوب مازندرانی و منتجبالدین رازی مشهورترین شاگردان وی می باشند. مرقد وی در قم و در صحن تعالی بقاع حضرت معصومه(س) مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
رده و مداقه
قطبالدین راوندی، دانا، حدیثشناس، مفسر و متکلم شیعه میباشد. عبدالحسین امینی اورا از پیشوایان علمای شیعه، یکی اساتید فقه و حدیث و از نوابغ و رجال دانش و آرامش دانسته میباشد.[۱] صاحب و مالک روضات الجنات اورا فقید، شخصی شاخص و موثق تعریف مینماید، [۲] و افندی اصفهانی نیز اورا فردی فاضل، فقیه، متبحر، عالم، محدث، متکلم، آشنای به خبر ها و روایات و شعر سرا معرفی نموده است.[۳] چنان که روحانی عباس قمی او را از گرانقدرترین محدثان شیعه میداند.[۴] و ابنحجر عسقلانی ازعالمان اهل سنت از وی با تیتر فاضل و صاحب و مالک تصنیف در جمیع علم ها تعبیروتفسیر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.[۵]
راوندی میان علمای شیعه، نگارنده اولیه کتاب آیه ها الاحکام با ترتیب ابواب شرعی به اسم فقه القرآن میباشد.[۶] کتاب وی مسئلهساز کتابت کتابهای آیه ها الاحکام میان فقهای شیعه شدهاست.[۷] هماینگونه یکی پر اسم و رسمترین کتابها در مورد معجزات امامان به اسم الخرائج و الجرائح تاثیر اوست. وی هماینگونه جزو اولیه شارحان نهج البلاغه میباشد به سیرتکاملای که ابنابیالحدید شارح نهجالبلاغه گستردن اورا کهنترین گستردن بر نهجالبلاغه دانسته میباشد. [۸] هر یکسری عبدالعزیز طباطبایی تراثپژوه سرشناس این مدعی را خطا تحلیل رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده میباشد.[۹]
آرای فقاهتی راوندی گزینه دقت فقیهان بعد از وی قرار گرفته میباشد.[۱۰] به گفته گریوانی تحقیقگر اثرها فقاهتی، ابنادریس، متفحص حلی، علامه حلی، فاضل آبیرنگ و شهید نخستین آراء اورا نقل و عیب گیری کردهاند.[۱۱] متفحص کرکی کتاب وی، فقه القرآن را تحت عنوان منبعی برای طریق اجتهاد از قرآن معرفی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.[۱۲]
معاشطومار
اسم بی نقص قطب راوندی سعید بن عبدالله بن حسین بن هبةالله راوندی کاشانی میباشد و قطبالدین کنیه اوست. سال به دنیاآمدن وی مشخص و معلوم وجود ندارد و در راوند، مجاورت کاشان بهجهان آمد.[۱۳] افندی اصفهانی می گوید: اسم او بیشتر با انتساب به جدش یعنی «سعید بن هبة الله» شناخته می گردد.[۱۴] لقب قطب راوندی، ابوالحسن و ابوالحسین گزارش شدهاست.[۱۵] وی تحصیلات ابتدایی را در راوند نزد بابا و پدربزرگ خود طی کرد و آنگاه راهی قم شد. طبق گفته افندی اصفهانی او روایاتی را از بزرگان حدیث در اصفهان، خراسان و همدان شنیده و نقل نموده است.[۱۶]
قطب الدین راوندی در ۱۴ شوال[۱۷] سال ۵۷۳ هجری قمری در قم دارفانی را وداع گفت و مجاورت بقعه حضرت معصومه(س) دفن شد.[یادداشت ۱][۱۸] [یادداشت ۲]
سه فرزند قطبالدین که علم آموزی علم ها فقاهتی کردند به اسمهای علی، حسین و محمد، مالک کتاب عجالة المعرفة بودند.[۱۹]علامه امینی در کتاب شهدا الفضیله حسن بن سعید راوندی را تحت عنوان یکی فرزندان قطب راوندی در شهدای قرن ششم هجری قمری مذکور میباشد. [۲۰]
مشایخ و اساتید
محمدباقر خوانساری در کتاب روضات الجنات، استادان قطب راوندی را مذکور میباشد:[۲۱]
ادب بن حسن طبرسی مالک مجمع البیان
عمادالدین طبری مالک بشارة المصطفی
صفی الدین مرتضی بن داعی رازی مالک تبصرة العوام
روضه خوان ابوجعفر محمد بن علی حلبی
محمد بن حسن، بابا خواجه نصیرالدین طوسی
محمد بن اسماعیل مشهدی
محمد بن علی تمیمی نیشابوری
عبدالرحیم بن احمد شیبانی
ابونصر الغازی
ذوالفقار بن محمد بن محل عبادت حسینی
ابوجعفر بن کمیح.[۲۲]
شاگردان
در بعضا کتاب ها تفصیلحالانگاری، اسم شاگردان قطب راوندی آمده میباشد:
سه فرزند قطب راوندی؛ حسین، محمد و علی
احمد بن علی بن عبدالجبار طوسی
جمالالدین بن علی بن عبدالجبار طوسی
علی بن محمد مدائنی
عزالدین محمد بن حسن علوی بغدادی
محمد بن مخلوق الحمید بن محمود دعویدار
ابنشهر آشوب مازندرانی.
منتجبالدین رازی.[۲۳]
تألیفات
نوشتهعلمیٔ اساسی: فهرست اثرها قطبالدین راوندی
پاکتچی راوندی را مؤلفی پرنویس تعریف نموده است که در منطقههای متعدد دانشی مداد زده میباشد.[۲۴] اثر ها قطب راوندی در حدود ۶۰ کتاب و رساله گزارش شدهاست. در بین تألیفات راوندی، کتاب الخرائج و الجرائح، مشهورترین تاثیر اوست که در ذکر معجزات رسول(ص) و امامان شیعه میباشد. [۲۵] او شرحی هم بر کتاب نهجالبلاغه دارااست که منهاج البراعة فی تفصیل نهج البلاغه اسم داراست.[۲۶]
سعید بن هبةالله راوندی کاشانی دارای اسم و رسم به قطب راوندی (درگذشت: ۵۷۳ق) محدث، مفسر، متکلم، عالم و مورخ شیعه در قرن ششم هجری و از شاگردان طبرسی صاحب و مالک تعبیر مجمع البیان میباشد. وی از کهنترین گستردننویسان بر نهج البلاغه و اول فقید شیعه میباشد که کتابی در آیهها الاحکام بر طبق ابواب شرعی نگاشته میباشد. راوندی عملکرد نموده است رده عامل به قرآن را در فقه شیعه تقویت نماید و هر یکسری به نظر دینی پایین تأثیر روحانی طوسی و سید مرتضی میباشد البته اورا شرعی با تفکرای جدا دانستهاند. راوندی تالیف کنندهای پرکار میباشد البته اکثری از اثر ها وی از در میان رفته میباشد. پر اسم و رسمترین اثر ها او کتاب الخرائج و الجرائح، فقه القرآن و منهاج البراعه می باشند. ابن شهرآشوب مازندرانی و منتجبالدین رازی مشهورترین شاگردان وی می باشند. مرقد وی در قم و در صحن تعالی بقاع حضرت معصومه(س) مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
رده و مداقه
قطبالدین راوندی، دانا، حدیثشناس، مفسر و متکلم شیعه میباشد. عبدالحسین امینی اورا از پیشوایان علمای شیعه، یکی اساتید فقه و حدیث و از نوابغ و رجال دانش و آرامش دانسته میباشد.[۱] صاحب و مالک روضات الجنات اورا فقید، شخصی شاخص و موثق تعریف مینماید، [۲] و افندی اصفهانی نیز اورا فردی فاضل، فقیه، متبحر، عالم، محدث، متکلم، آشنای به خبر ها و روایات و شعر سرا معرفی نموده است.[۳] چنان که روحانی عباس قمی او را از گرانقدرترین محدثان شیعه میداند.[۴] و ابنحجر عسقلانی ازعالمان اهل سنت از وی با تیتر فاضل و صاحب و مالک تصنیف در جمیع علم ها تعبیروتفسیر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.[۵]
راوندی میان علمای شیعه، نگارنده اولیه کتاب آیه ها الاحکام با ترتیب ابواب شرعی به اسم فقه القرآن میباشد.[۶] کتاب وی مسئلهساز کتابت کتابهای آیه ها الاحکام میان فقهای شیعه شدهاست.[۷] هماینگونه یکی پر اسم و رسمترین کتابها در مورد معجزات امامان به اسم الخرائج و الجرائح تاثیر اوست. وی هماینگونه جزو اولیه شارحان نهج البلاغه میباشد به سیرتکاملای که ابنابیالحدید شارح نهجالبلاغه گستردن اورا کهنترین گستردن بر نهجالبلاغه دانسته میباشد. [۸] هر یکسری عبدالعزیز طباطبایی تراثپژوه سرشناس این مدعی را خطا تحلیل رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده میباشد.[۹]
آرای فقاهتی راوندی گزینه دقت فقیهان بعد از وی قرار گرفته میباشد.[۱۰] به گفته گریوانی تحقیقگر اثرها فقاهتی، ابنادریس، متفحص حلی، علامه حلی، فاضل آبیرنگ و شهید نخستین آراء اورا نقل و عیب گیری کردهاند.[۱۱] متفحص کرکی کتاب وی، فقه القرآن را تحت عنوان منبعی برای طریق اجتهاد از قرآن معرفی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.[۱۲]
معاشطومار
اسم بی نقص قطب راوندی سعید بن عبدالله بن حسین بن هبةالله راوندی کاشانی میباشد و قطبالدین کنیه اوست. سال به دنیاآمدن وی مشخص و معلوم وجود ندارد و در راوند، مجاورت کاشان بهجهان آمد.[۱۳] افندی اصفهانی می گوید: اسم او بیشتر با انتساب به جدش یعنی «سعید بن هبة الله» شناخته می گردد.[۱۴] لقب قطب راوندی، ابوالحسن و ابوالحسین گزارش شدهاست.[۱۵] وی تحصیلات ابتدایی را در راوند نزد بابا و پدربزرگ خود طی کرد و آنگاه راهی قم شد. طبق گفته افندی اصفهانی او روایاتی را از بزرگان حدیث در اصفهان، خراسان و همدان شنیده و نقل نموده است.[۱۶]
قطب الدین راوندی در ۱۴ شوال[۱۷] سال ۵۷۳ هجری قمری در قم دارفانی را وداع گفت و مجاورت بقعه حضرت معصومه(س) دفن شد.[یادداشت ۱][۱۸] [یادداشت ۲]
سه فرزند قطبالدین که علم آموزی علم ها فقاهتی کردند به اسمهای علی، حسین و محمد، مالک کتاب عجالة المعرفة بودند.[۱۹]علامه امینی در کتاب شهدا الفضیله حسن بن سعید راوندی را تحت عنوان یکی فرزندان قطب راوندی در شهدای قرن ششم هجری قمری مذکور میباشد. [۲۰]
مشایخ و اساتید
محمدباقر خوانساری در کتاب روضات الجنات، استادان قطب راوندی را مذکور میباشد:[۲۱]
ادب بن حسن طبرسی مالک مجمع البیان
عمادالدین طبری مالک بشارة المصطفی
صفی الدین مرتضی بن داعی رازی مالک تبصرة العوام
روضه خوان ابوجعفر محمد بن علی حلبی
محمد بن حسن، بابا خواجه نصیرالدین طوسی
محمد بن اسماعیل مشهدی
محمد بن علی تمیمی نیشابوری
عبدالرحیم بن احمد شیبانی
ابونصر الغازی
ذوالفقار بن محمد بن محل عبادت حسینی
ابوجعفر بن کمیح.[۲۲]
شاگردان
در بعضا کتاب ها تفصیلحالانگاری، اسم شاگردان قطب راوندی آمده میباشد:
سه فرزند قطب راوندی؛ حسین، محمد و علی
احمد بن علی بن عبدالجبار طوسی
جمالالدین بن علی بن عبدالجبار طوسی
علی بن محمد مدائنی
عزالدین محمد بن حسن علوی بغدادی
محمد بن مخلوق الحمید بن محمود دعویدار
ابنشهر آشوب مازندرانی.
منتجبالدین رازی.[۲۳]
تألیفات
نوشتهعلمیٔ اساسی: فهرست اثرها قطبالدین راوندی
پاکتچی راوندی را مؤلفی پرنویس تعریف نموده است که در منطقههای متعدد دانشی مداد زده میباشد.[۲۴] اثر ها قطب راوندی در حدود ۶۰ کتاب و رساله گزارش شدهاست. در بین تألیفات راوندی، کتاب الخرائج و الجرائح، مشهورترین تاثیر اوست که در ذکر معجزات رسول(ص) و امامان شیعه میباشد. [۲۵] او شرحی هم بر کتاب نهجالبلاغه دارااست که منهاج البراعة فی تفصیل نهج البلاغه اسم داراست.[۲۶]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی