سخاوت
سَخاوَت، جود و کَرَم در مقابل بُخل، در معنای مهربانی میباشد. سخاوت را از مشهورترین صفات پیامبران دانستهاند، که نزد هر انسانی نفیس میباشد. در منابع حدیثی، سخاوت ردیف ایمان و سود عقل، زیرکی و قناعت شمرده گردیده و شجاعترینِ عموم را سخاوتمندترین آنان دانستهاند. سخاوت بر دو عهد و پیمان میباشد؛ یک کدام از واجب مانند تأمین هزینه های خانواده و دیگری مستحب که عبارتمیباشد از هر بخششی که آدم بعداز پرداخت واجبات مسجد النبی کوهسنگی مشهد داشته باشد.
تولید محبت، نگهداری آبرو، انباشته شدن خِرد، ارتقاء ایمان، آمرزش گناهان و ارتقاء پیوندهای اجتماعی از اثر ها سخاوت شمرده گردیده است. سخاوت را صفتی دانستهاند که تفریط در آن، موجب بُخل و اِفراط در آن موجب اسراف میشود. برخی در تبیین حدّ سخاوت بدین آیه از قرآن اشاره کردهاند که در انفاق کردن، حسود و بخیل نباش و از طرفی هم طوری گشادهدستی مکن تا در کارها معاش درمانده شوی. بعضی عُلما خط مشهایی همانند یاد دادن، تمرین، تربیت و فکر در اثرها سخاوت را برای حصول فضیلت سخاوت ذکر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدهاند.
رفتار
نشانهها اخلاقی
آیه ها افک • آیه اخوت • آیه اطعام • آیه نبأ • آیه نجوا • آیه مشیت • آیه بر • آیه اصلاح ذات میان • آیه ایثار
روایات اخلاقی
حدیث قرب نوافل • حدیث مکارم رفتار • حدیث معراج • حدیث جنود عقل و جهل
فضیلت ها اخلاقی
تواضع • قناعت • سخاوت • کظم غیظ • اخلاص • خشیت • حلم • تقوا • شجاعت • عفت • انصاف • اصلاح ذات البین • عیبپوشی • بلاکشی
رذایل اخلاقی
تکبر • حرص • حسد • لاف • غایب بودن • صحبتچینی • افترا • بخل • عاق پدر و مادر • حدیث نفس • عجب • عیبجویی • سمعه • جدا رحم • ترویج فحشاء • کفران نعمت
اصطلاحات اخلاقی
جهاد نفس • نفس لوامه • نفس اماره • نفس مطمئنه • احتساب • مراقبه • مشارطه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد • گناه • درس رفتار • استدراج
عالمان خلق
ملامهدی نراقی • ملا احمد نراقی • میرزا جواد ملکی تبریزی • سید علی حکم دهنده • سید رضا بهاءالدینی • سید عبدالحسین دستغیب • عبدالکریم حقشناس • عزیزالله خوشوقت • محمدتقی بهجت • علیاکبر مشکینی • حسین مظاهری • محمدرضا مهدوی کنی
منابع اخلاقی
قرآن • نهج البلاغه • مصباح الشریعة • مکارم الاخلاق • المحجة البیضاء • رساله لقاءالله (کتاب) • تیم وَرّام • جامع السعادات • معراج السعادة • المراقبات
نبو
قیمت و رده سخاوت
سخاوت را از مشهورترین صفات پیامبران و دارای شهرتترین رفتار اولیای الهی دانستهاند.[۱] این صفت خیر فقط به نظر اسلامی بلکه قیمت انسانی دارااست و زیبایی آن را در نزد عقل واضح شمردهاند.[۲] به گفتهٔ بعضی استینافگران، در قرآن واژه و کلمهٔ سخاوت نیامده، اما با تعبیرهایی دربارهٔ شکاف بُخل و ثنا انفاق بهاین مفهوم اشاره شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.[۳]
در منابع حدیثی احادیث زیادی از چهارده معصوم درباره فضیلت و قیمت سخاوت دیده می شود.[۴] در حدیثی از نبی خداوند(ص) سخاوت درختی از درختان فردوس دانسته گردیده که شاخههای آن در جهان معلق میباشد و شخص سخاوتمند با چنگ زدن بدین شاخهها خویش را به فردوس می رساند.[۵] همینطور در احادیث شجاعترینِ عموم سخاوتمندترین آنان[۶] و سخاوت را ردیف ایمان[۷] و سود عقل، زیرکی و قناعت آدم دانستهاند.[۸]
در کتاب کافی روایتی آورده شده که پروردگار به حضرت موسی(ع) وحی کرد که سامری (از مفسدانِ بنیاسرائیل) را به قتل نرسان؛ چون وی مرد سخاوتمندی بود.[۹] همینطور روحانی موءثر در کتاب تخصیص آورده میباشد: پیامبر خداوند(ص) به فرزند حاتم طائی (که در زمان نا آگاهی به مهربانی مشهور بود) فرمود: عذاب شدید از پدرت به خیال و خاطر سخاوتش برداشته شد.[۱۰]
معنا و اقسام سخاوت
سخاوت، جود و کَرَم، در معنای مهربانی میباشد.[۱۱] بعضی جود را مرحلهای فراتر از سخاوت، در معنای عفو وبخششِ سوای درخواست دانستهاند[۱۲] و کریم ومهربان را شخصی میدانند که با وجود نیازِ خویش، هر آنچه درتوان داراست را می بخشد.[۱۳] ملا احمد نراقی (درگذشت: ۱۲۴۵ق) از عالمان شیعه، اینگونه رفتاری را بالاترین جایگاه سخاوت شمرده و از آن تحت عنوان ایثار خاطر مینماید.[۱۴]
آیتالله مشکینی (درگذشت: ۱۳۸۶ش)، سخاوت را یکی شئون احاطه بر نَفْسِ اَمَّاره می داند که بشر با داشتن آن، هر جا که بخواهد میتواند کالا و یا این که حتی جانش را ببخشد.[۱۵] به گفته او این صفت از صفات الهی در مقابل بُخل میباشد که از رذائل اخلاقی و صفات حیوانی بشمار میرود.[۱۶]
سخاوت را بر دو عهد و پیمانِ واجب و مستحب تقسیم نمودهاند.[۱۷] سخاوتِ واجب به عبارتی پرداختِ واجبات مالی در اسلام معرفی شدهاست؛ از قبیل پرداخت خمس، زکات و کفاره و تأمین هزینه های خانواده و حج.[۱۸] بعداز سخاوت واجب، هر اندازه بخششی که بشر از اموالش در روش آفریدگار داشته باشد را سخاوت مستحب خواندهاند.[۱۹]
اثر ها سخاوت
برای سخاوت اثر ها و پیامدهای زیادی آورده شده میباشد؛ به عنوان مثال:
ساختوساز محبت؛ از احادیث اسلامی[۲۰] - که به تجارب نیز رسیده میباشد - استعمال می شود که سخاوت، محبّتِ دوست و معاند را جلب مینماید.[۲۱]
محافظت آبرو؛ سخاوت پوششی برای عیوب آدمهاست و بنابراین، آبروی بشر را نگهداری مینماید.[۲۲]
انباشته شدن خِرد؛ سخاوت قادر است اندیشمندان را گِرد آدم عده نماید و آنها بر تفکر و عقل و علم وی بیافزایند.[۲۳]
ارتقاء پیوندهای اجتماعی؛ داشتن سخاوت ناهنجاریهای ناشی از مسافت طبقاتی را کاهش و شمّ انتقامجویی محرومان را تضعیف مینماید.[۲۴]
ارتقا ایمان؛ در احادیث، سخاوت ردیف ایمان و شعاع نور و روشنایی باور خوانده گردیده و هر مؤمنی را دارنده اینگونه فضیلتی شمردهاند.[۲۵]
آمرزش گناهان؛ از امام علی(ع) نقل میباشد که سخاوت گناهان را از در میان می برد.[۲۶]
سخاوت
سَخاوَت، جود و کَرَم در مقابل بُخل، در معنای مهربانی میباشد. سخاوت را از مشهورترین صفات پیامبران دانستهاند، که نزد هر انسانی نفیس میباشد. در منابع حدیثی، سخاوت ردیف ایمان و سود عقل، زیرکی و قناعت شمرده گردیده و شجاعترینِ عموم را سخاوتمندترین آنان دانستهاند. سخاوت بر دو عهد و پیمان میباشد؛ یک کدام از واجب مانند تأمین هزینه های خانواده و دیگری مستحب که عبارتمیباشد از هر بخششی که آدم بعداز پرداخت واجبات مسجد النبی کوهسنگی مشهد داشته باشد.
تولید محبت، نگهداری آبرو، انباشته شدن خِرد، ارتقاء ایمان، آمرزش گناهان و ارتقاء پیوندهای اجتماعی از اثر ها سخاوت شمرده گردیده است. سخاوت را صفتی دانستهاند که تفریط در آن، موجب بُخل و اِفراط در آن موجب اسراف میشود. برخی در تبیین حدّ سخاوت بدین آیه از قرآن اشاره کردهاند که در انفاق کردن، حسود و بخیل نباش و از طرفی هم طوری گشادهدستی مکن تا در کارها معاش درمانده شوی. بعضی عُلما خط مشهایی همانند یاد دادن، تمرین، تربیت و فکر در اثرها سخاوت را برای حصول فضیلت سخاوت ذکر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدهاند.
رفتار
نشانهها اخلاقی
آیه ها افک • آیه اخوت • آیه اطعام • آیه نبأ • آیه نجوا • آیه مشیت • آیه بر • آیه اصلاح ذات میان • آیه ایثار
روایات اخلاقی
حدیث قرب نوافل • حدیث مکارم رفتار • حدیث معراج • حدیث جنود عقل و جهل
فضیلت ها اخلاقی
تواضع • قناعت • سخاوت • کظم غیظ • اخلاص • خشیت • حلم • تقوا • شجاعت • عفت • انصاف • اصلاح ذات البین • عیبپوشی • بلاکشی
رذایل اخلاقی
تکبر • حرص • حسد • لاف • غایب بودن • صحبتچینی • افترا • بخل • عاق پدر و مادر • حدیث نفس • عجب • عیبجویی • سمعه • جدا رحم • ترویج فحشاء • کفران نعمت
اصطلاحات اخلاقی
جهاد نفس • نفس لوامه • نفس اماره • نفس مطمئنه • احتساب • مراقبه • مشارطه رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد • گناه • درس رفتار • استدراج
عالمان خلق
ملامهدی نراقی • ملا احمد نراقی • میرزا جواد ملکی تبریزی • سید علی حکم دهنده • سید رضا بهاءالدینی • سید عبدالحسین دستغیب • عبدالکریم حقشناس • عزیزالله خوشوقت • محمدتقی بهجت • علیاکبر مشکینی • حسین مظاهری • محمدرضا مهدوی کنی
منابع اخلاقی
قرآن • نهج البلاغه • مصباح الشریعة • مکارم الاخلاق • المحجة البیضاء • رساله لقاءالله (کتاب) • تیم وَرّام • جامع السعادات • معراج السعادة • المراقبات
نبو
قیمت و رده سخاوت
سخاوت را از مشهورترین صفات پیامبران و دارای شهرتترین رفتار اولیای الهی دانستهاند.[۱] این صفت خیر فقط به نظر اسلامی بلکه قیمت انسانی دارااست و زیبایی آن را در نزد عقل واضح شمردهاند.[۲] به گفتهٔ بعضی استینافگران، در قرآن واژه و کلمهٔ سخاوت نیامده، اما با تعبیرهایی دربارهٔ شکاف بُخل و ثنا انفاق بهاین مفهوم اشاره شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده است.[۳]
در منابع حدیثی احادیث زیادی از چهارده معصوم درباره فضیلت و قیمت سخاوت دیده می شود.[۴] در حدیثی از نبی خداوند(ص) سخاوت درختی از درختان فردوس دانسته گردیده که شاخههای آن در جهان معلق میباشد و شخص سخاوتمند با چنگ زدن بدین شاخهها خویش را به فردوس می رساند.[۵] همینطور در احادیث شجاعترینِ عموم سخاوتمندترین آنان[۶] و سخاوت را ردیف ایمان[۷] و سود عقل، زیرکی و قناعت آدم دانستهاند.[۸]
در کتاب کافی روایتی آورده شده که پروردگار به حضرت موسی(ع) وحی کرد که سامری (از مفسدانِ بنیاسرائیل) را به قتل نرسان؛ چون وی مرد سخاوتمندی بود.[۹] همینطور روحانی موءثر در کتاب تخصیص آورده میباشد: پیامبر خداوند(ص) به فرزند حاتم طائی (که در زمان نا آگاهی به مهربانی مشهور بود) فرمود: عذاب شدید از پدرت به خیال و خاطر سخاوتش برداشته شد.[۱۰]
معنا و اقسام سخاوت
سخاوت، جود و کَرَم، در معنای مهربانی میباشد.[۱۱] بعضی جود را مرحلهای فراتر از سخاوت، در معنای عفو وبخششِ سوای درخواست دانستهاند[۱۲] و کریم ومهربان را شخصی میدانند که با وجود نیازِ خویش، هر آنچه درتوان داراست را می بخشد.[۱۳] ملا احمد نراقی (درگذشت: ۱۲۴۵ق) از عالمان شیعه، اینگونه رفتاری را بالاترین جایگاه سخاوت شمرده و از آن تحت عنوان ایثار خاطر مینماید.[۱۴]
آیتالله مشکینی (درگذشت: ۱۳۸۶ش)، سخاوت را یکی شئون احاطه بر نَفْسِ اَمَّاره می داند که بشر با داشتن آن، هر جا که بخواهد میتواند کالا و یا این که حتی جانش را ببخشد.[۱۵] به گفته او این صفت از صفات الهی در مقابل بُخل میباشد که از رذائل اخلاقی و صفات حیوانی بشمار میرود.[۱۶]
سخاوت را بر دو عهد و پیمانِ واجب و مستحب تقسیم نمودهاند.[۱۷] سخاوتِ واجب به عبارتی پرداختِ واجبات مالی در اسلام معرفی شدهاست؛ از قبیل پرداخت خمس، زکات و کفاره و تأمین هزینه های خانواده و حج.[۱۸] بعداز سخاوت واجب، هر اندازه بخششی که بشر از اموالش در روش آفریدگار داشته باشد را سخاوت مستحب خواندهاند.[۱۹]
اثر ها سخاوت
برای سخاوت اثر ها و پیامدهای زیادی آورده شده میباشد؛ به عنوان مثال:
ساختوساز محبت؛ از احادیث اسلامی[۲۰] - که به تجارب نیز رسیده میباشد - استعمال می شود که سخاوت، محبّتِ دوست و معاند را جلب مینماید.[۲۱]
محافظت آبرو؛ سخاوت پوششی برای عیوب آدمهاست و بنابراین، آبروی بشر را نگهداری مینماید.[۲۲]
انباشته شدن خِرد؛ سخاوت قادر است اندیشمندان را گِرد آدم عده نماید و آنها بر تفکر و عقل و علم وی بیافزایند.[۲۳]
ارتقاء پیوندهای اجتماعی؛ داشتن سخاوت ناهنجاریهای ناشی از مسافت طبقاتی را کاهش و شمّ انتقامجویی محرومان را تضعیف مینماید.[۲۴]
ارتقا ایمان؛ در احادیث، سخاوت ردیف ایمان و شعاع نور و روشنایی باور خوانده گردیده و هر مؤمنی را دارنده اینگونه فضیلتی شمردهاند.[۲۵]
آمرزش گناهان؛ از امام علی(ع) نقل میباشد که سخاوت گناهان را از در میان می برد.[۲۶]
امکانات و شرایط مسجد النبی کوهسنگی مشهد برای برگزاری مراسم