نجس اصطلاحی دینی که به آنچه از نگاه فقاهتی چرک آلود (غیرطاهر) میباشد اطلاق می شود. چیزهایی که نجس به شمار میروند به دو مجموعه تقسیم میگردند: مجموعه ابتدا، آنچه اصالتاً نجس میباشد (نجاسات دهگانه) که آن را عین نجس میگویند؛ مجموعه دوم آنچه اصالتاً منزه میباشد البته به جهت تماس با نجاسات، نجس گردیدهاست (مُتَنَجِّس). چند حکم تکلیفی و وضعی درباره نجاسات وجود دارااست؛ مانند اینکه تناول کردن آنان حرام میباشد و یااینکه خرقه نمازگزار نباید مسجد النبی کوهسنگی مشهد نجس باشد.
کلمهشناسی
واژه و کلمه نجس در اصطلاح دینی به چیزهایی گفته می شود که از لحاظ دینی طاهر نیستند.[۱] از این رو مسلمانها بایستی احکامی را درباره آن ها رعایت نمایند؛ به عنوان مثال اینکه میل کردن شیء نجس حرام میباشد.[۲] معنی نجس در مقابل طاهر جایدارد، خیر در قبال کثیف؛ بدین ترتیب قابلیت دارااست شیئی کثیف، به حیث فقهی طاهر باشد و یا این که برعکس، یعنی شیئی سلامت و پاکیزه، از لحاظ دینی نجس باشد.[۳] بعضا مالک نظران بر این باورند که نجس در فقه معنایی اصطلاحی و خاص ندارد بلکه به به عبارتی معنای لغوی و به معنای چیز آلوده و کثیف میباشد که با پاک کردن آن طاهر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میشود.[۴]
این کلمه به سه شکل «نَجِس»، «نَجَس» و «نَجْس» به شغل رفته میباشد.[۵] واژه و کلمه «نَجَس» فقط برای اعیان دهگانه نجاسات به شغل میرود البته واژه و کلمه «نَجِس»، هم برای اعیان نجس و هم برای آنچه نجس گردیده (مُتَنَجِّس) به کارگیری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میگردد.[۶]
این واژه و کلمه یک توشه در قرآن به عمل رفته میباشد. معبود در آیه ۲۸ سوره توبه، مشرکان را بهاین وصف خوانده میباشد «إِنَّمَا الْمُشْرِکونَ نَجَسٌ». ولی درباره اینکه کلمه نجس درین آیه به حکمِ دینی اشاره دارااست یا این که به زشتی باطنی مشرکان، اختلاف لحاظ وجود شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد دارااست.[۷]
نجاسات دهگانه
طبق فقه شیعه، یکسری چیز وجود دارا هستند که نجاستشان ذاتی میباشد؛ یعنی در هر اکنون نجس می باشند و قابلیت و امکان پاک سازی آنان نیست، مانند خوک و سگ و خون. بدین مفاد عین نجس می گویند.[۸] بیشتر فقیهان شیعه ده چیز را ذاتاً نجس می دانند که به آنها اعیان نجسه یا این که نجاسات دهگانه گفته میشود: خون، ادرار، مدفوع، مَنی، مردار، سگ، خوک، کافر، شراب، فُقّاع.
خون
نوشتهی علمیٔ مهم: خون
خون بشر و هر حیوانی که خون جهنده دارااست نجس میباشد.[۹]
مالکیه،شافعیه و حنفیه از اهل سنت خون سرازیر گردیده تمامی حیوان ها را نجس می دانند چه خون جهنده داشته باشد یا این که نداشته باشد.[۱۰]
ادرار و مدفوع
نوشتهیعلمیهای مهم: بول و غائط
ادرار (بول) و مدفوع (غائط) بشر و هر حیوان حرامگوشتی که خون جهنده داراست نجس میباشد. در نجاست مدفوع پرنده ها حرامگوشت مانند کلاغ اختلاف لحاظ میباشد.[۱۱]
شافعیه و حنفیه مدفوع حیوان ها حلالگوشت را نیز نجس میدانند و در طیوران گستردن دیگری دارا هستند.[۱۲]
منی
نوشتهعلمیٔ اساسی: منی
مَنی هر حیوانی که خون جهنده داراست نجس میباشد.[۱۳]
فی مابین اهل سنت در باب نجاست منی اختلاف لحاظ میباشد، شافعیه و حنابله آن را منزه می دانند.[۱۴]
مردار
نوشتهعلمیٔ اساسی: مردار
جسد حیواناتی که خون جهنده دارا هستند میتَه یا این که مُردار نامیده گردیده و نجس میباشد. تن بشر مُجایگاه، قبل از غسل میت نجس میباشد (چرک الود بودن آن از اولِ فوت تاهنگامیکه تن سرد میگردد گزینه اختلاف در بین فقهاست[۱۵])؛ حیوان ها حلال حلالگوشتی که ذبح فقاهتی گردیدهاند تمیز میباشند؛ گوشت، چرم، استخوان و ژلاتین حیوان ها حلالگوشتی که ذبح دینی نشدهاند نجساند، بدین ترتیب وسایل چرمی که در کشوری غیرمسلمان تهیه و تنظیم گردیده باشد، هر یکسری از حیوان ها حلالگوشتی مانند گاو و گوسفند باشد نجس میباشد چراکه ذبح فقاهتی نشدهاند.[۱۶]
بعضی از حیوانها حرامگوشت درصورتی که که با وضعیت بیان شده در فقه، تذکیه شوند، پوست و گیسو آن ها منزه هست و در غیر این شکل، نجس می باشند.[۱۷]
سگ و خوک
نوشته ی علمیهای مهم: نجاست سگ و نجاست خوک
تمامی اجزاء سگ و خوکی که در کم آبی معاش مینماید مثلا آب دهن آنان نجس میباشد.[۱۸]
مالکیه از اهل سنت تمامی حیوانها زنده برای مثال سگ و خوک را منزه می دانند و حنفیه صرفا خوک را نجس میدانند.[۱۹]
کافر
نجس اصطلاحی دینی که به آنچه از نگاه فقاهتی چرک آلود (غیرطاهر) میباشد اطلاق می شود. چیزهایی که نجس به شمار میروند به دو مجموعه تقسیم میگردند: مجموعه ابتدا، آنچه اصالتاً نجس میباشد (نجاسات دهگانه) که آن را عین نجس میگویند؛ مجموعه دوم آنچه اصالتاً منزه میباشد البته به جهت تماس با نجاسات، نجس گردیدهاست (مُتَنَجِّس). چند حکم تکلیفی و وضعی درباره نجاسات وجود دارااست؛ مانند اینکه تناول کردن آنان حرام میباشد و یااینکه خرقه نمازگزار نباید مسجد النبی کوهسنگی مشهد نجس باشد.
کلمهشناسی
واژه و کلمه نجس در اصطلاح دینی به چیزهایی گفته می شود که از لحاظ دینی طاهر نیستند.[۱] از این رو مسلمانها بایستی احکامی را درباره آن ها رعایت نمایند؛ به عنوان مثال اینکه میل کردن شیء نجس حرام میباشد.[۲] معنی نجس در مقابل طاهر جایدارد، خیر در قبال کثیف؛ بدین ترتیب قابلیت دارااست شیئی کثیف، به حیث فقهی طاهر باشد و یا این که برعکس، یعنی شیئی سلامت و پاکیزه، از لحاظ دینی نجس باشد.[۳] بعضا مالک نظران بر این باورند که نجس در فقه معنایی اصطلاحی و خاص ندارد بلکه به به عبارتی معنای لغوی و به معنای چیز آلوده و کثیف میباشد که با پاک کردن آن طاهر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میشود.[۴]
این کلمه به سه شکل «نَجِس»، «نَجَس» و «نَجْس» به شغل رفته میباشد.[۵] واژه و کلمه «نَجَس» فقط برای اعیان دهگانه نجاسات به شغل میرود البته واژه و کلمه «نَجِس»، هم برای اعیان نجس و هم برای آنچه نجس گردیده (مُتَنَجِّس) به کارگیری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میگردد.[۶]
این واژه و کلمه یک توشه در قرآن به عمل رفته میباشد. معبود در آیه ۲۸ سوره توبه، مشرکان را بهاین وصف خوانده میباشد «إِنَّمَا الْمُشْرِکونَ نَجَسٌ». ولی درباره اینکه کلمه نجس درین آیه به حکمِ دینی اشاره دارااست یا این که به زشتی باطنی مشرکان، اختلاف لحاظ وجود شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد دارااست.[۷]
نجاسات دهگانه
طبق فقه شیعه، یکسری چیز وجود دارا هستند که نجاستشان ذاتی میباشد؛ یعنی در هر اکنون نجس می باشند و قابلیت و امکان پاک سازی آنان نیست، مانند خوک و سگ و خون. بدین مفاد عین نجس می گویند.[۸] بیشتر فقیهان شیعه ده چیز را ذاتاً نجس می دانند که به آنها اعیان نجسه یا این که نجاسات دهگانه گفته میشود: خون، ادرار، مدفوع، مَنی، مردار، سگ، خوک، کافر، شراب، فُقّاع.
خون
نوشتهی علمیٔ مهم: خون
خون بشر و هر حیوانی که خون جهنده دارااست نجس میباشد.[۹]
مالکیه،شافعیه و حنفیه از اهل سنت خون سرازیر گردیده تمامی حیوان ها را نجس می دانند چه خون جهنده داشته باشد یا این که نداشته باشد.[۱۰]
ادرار و مدفوع
نوشتهیعلمیهای مهم: بول و غائط
ادرار (بول) و مدفوع (غائط) بشر و هر حیوان حرامگوشتی که خون جهنده داراست نجس میباشد. در نجاست مدفوع پرنده ها حرامگوشت مانند کلاغ اختلاف لحاظ میباشد.[۱۱]
شافعیه و حنفیه مدفوع حیوان ها حلالگوشت را نیز نجس میدانند و در طیوران گستردن دیگری دارا هستند.[۱۲]
منی
نوشتهعلمیٔ اساسی: منی
مَنی هر حیوانی که خون جهنده داراست نجس میباشد.[۱۳]
فی مابین اهل سنت در باب نجاست منی اختلاف لحاظ میباشد، شافعیه و حنابله آن را منزه می دانند.[۱۴]
مردار
نوشتهعلمیٔ اساسی: مردار
جسد حیواناتی که خون جهنده دارا هستند میتَه یا این که مُردار نامیده گردیده و نجس میباشد. تن بشر مُجایگاه، قبل از غسل میت نجس میباشد (چرک الود بودن آن از اولِ فوت تاهنگامیکه تن سرد میگردد گزینه اختلاف در بین فقهاست[۱۵])؛ حیوان ها حلال حلالگوشتی که ذبح فقاهتی گردیدهاند تمیز میباشند؛ گوشت، چرم، استخوان و ژلاتین حیوان ها حلالگوشتی که ذبح دینی نشدهاند نجساند، بدین ترتیب وسایل چرمی که در کشوری غیرمسلمان تهیه و تنظیم گردیده باشد، هر یکسری از حیوان ها حلالگوشتی مانند گاو و گوسفند باشد نجس میباشد چراکه ذبح فقاهتی نشدهاند.[۱۶]
بعضی از حیوانها حرامگوشت درصورتی که که با وضعیت بیان شده در فقه، تذکیه شوند، پوست و گیسو آن ها منزه هست و در غیر این شکل، نجس می باشند.[۱۷]
سگ و خوک
نوشته ی علمیهای مهم: نجاست سگ و نجاست خوک
تمامی اجزاء سگ و خوکی که در کم آبی معاش مینماید مثلا آب دهن آنان نجس میباشد.[۱۸]
مالکیه از اهل سنت تمامی حیوانها زنده برای مثال سگ و خوک را منزه می دانند و حنفیه صرفا خوک را نجس میدانند.[۱۹]
کافر
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی