مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

محمدباقر بن محمدتقی مجلسی (۱۰۳۷ - ۱۱۱۰ق) پر اسم و رسم به‌ علامه مجلسی یا این که مجلسی دوم، از محدثان و فقیهان معروف شیعه در قرن یازدهم هجری قمری بود. علامه مجلسی از در بین شاخه‌های علم ها اسلامی بیش تر از تمامی به حدیث‌نگاری عشق داشت و به اخباریان مجاورت بود. مشهورترین کتاب وی، دسته پرحجم حدیثی به اسم بحارالانوار میباشد که نقش بارزی در احیای منزلت حدیث در منظومه معرفت فقاهتی مسجد النبی کوهسنگی مشهد داشت.

وی با تربیت شاگردان و اثر ها پرتعداد خویش که اکثری از آن ها را به گویش فارسی و برای به کار گیری عامه مردم نگاشت، بر فرهنگ و تمدن شیعی و نحوه‌های علمی علمای بعد از خویش تأثیر گذاشت. او به جهت همیاری با حکومت صفویان و نقش بارز سیاسی و اجتماعی‌اش در آن زمانه از آوازه زیاد برخوردار‌است. او منتقد صوفیه بود و با تصوف خانقاهی مخالفت می‌ورزید. مجلسی در روزگار سلطنت فرمانروا سلیمان صفوی به جایگاه «روضه خوان‌الاسلام» رسید و در روزگار پاد شاه پاد شاه حسین صفوی صاحب و مالک آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نفوذ بود.

معرفی و منزلت
محمدباقر مجلسی در علم ها اسلامی مانند تعبیروتفسیر، حدیث، فقه، اصول، تاریخ، رجال و درایه تخصص داشت. وی تالیف کننده‌ای پرکار بود و به کتابت اثراتی در این مورد‌ها پرداخت.[۱] روحانی حرّ عاملی(۱۰۳۳ - ۱۱۰۴ق)، نسبت به وی اینگونه گفته میباشد که کل عملکرد خویش را مصروف تعلیم علم حدیث و فقه و بلکه کلیه شاخه‌های معارف نموده است و تک تک نیروی عمیق فکری و درنگ وقّادش را در تهیه نمودن تمامی کمالات به فعالیت گرفته شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

[۲]نتیجه کاشانی(۱۰۰۷-۱۰۹۱ق) نیز در اذن‌طومار به علامه آورده میباشد که وی جامع علم ها عقلی و نقلی میباشد.[۳] بیشتراز هر چیز به کتابت تیم‌های حدیثی اهتمام داشت و از در بین کتاب‌های وی بحارالانوار که گروه بزرگی از روایات امامان شیعه میباشد، بیش تر از همگی آوازه داراست. تلاش علامه مجلسی در تألیف دسته‌های حدیث شیعه همانند عملی در تقویت مذهب تشیع تحلیل گردیده و از وی همانند احیا نمایند مذهب تشیع خاطر شد‌ه‌است.[۴] محمد باقر مجلسی، شاگردان بسیار و مجالس درس زیادی داشته میباشد. برخی منابع، شاگردان وی در مجالس درسش را بالغ بر هزار بدن بیان رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده‌اند.[۵]

معاش‌طومار
مجلسی در سال ۱۰۳۷ هجری قمری در اصفهان متولد شد.[۶] پدرش محمدتقی مجلسی(۱۰۰۳-۱۰۷۰ق) معروف به مجلسی اولیه از و مجتهدان سرشناس بعدازظهر خود و از شاگردان روضه خوان بهائی(۹۵۳ق ـ۱۰۳۱ق)، ملا عبدالله شوشتری(درگذشت: ۱۰۲۱ق) و میرداماد(درگذشت: ۱۰۴۱ق) بود. مادرش، دختر صدرالدین محمد عاشوری قمی میباشد که از خویشان دانش و فضیلت به شمار میروند.[۷] وی دارنده ۳ همسر بود که از آنان صاحب و مالک ۴ پسر و ۵ دختر شوید.[۸]

محمدباقر مجلسی در شب ۲۷ رمضان سال ۱۱۱۰ق و در ۷۳ سالگی در اصفهان از عالم رفت[۹] و بعضی تاریخ درگذشت اورا ۱۱۱۱ ضبط کرده اند.[۱۰] آقا جمال خوانساری بر او نماز گذارد.[۱۱] او سازه بر وصیتش در کنار مسجد جامع اصفهان و در مجاورت پدرش به خاک امانت شد. به مناسبت تاریخ وفات آن علّامه این شعر سروده گردیده است:[۱۲]

ماه رمضان چه بیست و هفتش نادر شد
تاریخ وفات باقر اعلم شد
در روز‌نگار قانونی جمهوری اسلامی ایران، ۳۰ مرداد تحت عنوان روز بزرگداشت علامه مجلسی رقم خورده میباشد.

بارگاه حرم محمدتقی و محمدباقر مجلسی
خویشان مجلسی
سید موسی شبیری زنجانی در ذکر وجه این آوازه اینگونه میگوید که مقصودعلی بابا محمدتقی، شعر سرا بود و تخلصش مجلسی بوده میباشد که‌این کنیه به فرزندان و نوادگانش منتقل شد‌ه‌است.[۱۳] بعضا دیگر آوازه این خویشاوندان به اسم مجلسی را به جهت داشتن مجالس پرشور جد آن ها دانسته‌اند.[۱۴] نقل دیگر آن میباشد که زیرا محمدتقی در روستای «مجلس» اصفهان می‌زیسته میباشد، این خویشاوندان به مجلسی دارای اسم و رسم گردیدند.[۱۵]

نیای قبیله مجلسی حافظ ابونعیم اصفهانی(۳۳۶-۴۳۰ق) از محدثان و حفاظ میباشد.[۱۶] پدربزرگ محمد باقر، «ملا غرض» نیز اهل شعر، متانت و فضل و ادب بوده میباشد.[۱۷] جده پدری مجلسی دختر کمال الدین روحانی حسن عاملی نطنزی اصفهانی میباشد. محدث نوری(۱۲۵۴-۱۳۲۰ق) برادران مجلسی، میرزا عزیزالله و ملا عبدالله را ستوده میباشد. آمنه بیگم(درگذشت: قرن ۱۲ق) مشهورترین خواهر مجلسی همسر محمدصالح بن احمد مازندرانی(درگذشت: ۱۰۸۱ق) و فقیه فقهی بوده میباشد.[۱۸]

تحصیلات
محمدباقر مجلسی بعداز فراگرفتن علم ها مقدماتی از محضر علمای اصفهان بهره مند شد.[۱۹] وی بیش تر از همگی نزد پدرش محمدتقی مجلسی(۱۰۰۳–۱۰۷۰ق) یادگرفتن چشم میباشد و از‌آنجا‌که پدرش از شاگردان روحانی بهائی(۹۵۳ق ـ۱۰۳۱ق) بود، می‌اقتدار از تأثیر پندار‌های روحانی بهایی بر علامه مجلسی به واسطه پدرش محمد تقی مجلسی صحبت راند.[۲۰] مؤلف ریاض العلماء که از شاگردان و همیاران او در تدوین بحارالانوار بوده میباشد می‌نویسد که او علم‌های عقلی را نزد آقا حسین خوانساری(۱۰۱۶-۱۰۹۸ق/۱۶۰۷-۱۶۸۷م) و علم های نقلی را نزد پدرش فرا گرفت.[۲۱]

محمد باقر مجلسی، شاگردان بسیار و مجالس درس زیادی داشته میباشد. برخی منابع، شاگردان وی در مجالس درسش را بالغ بر هزار بدن بیان کرده‌اند.[۵] از میان شاگردان علامه بعضی از مشاهیر علمای شیعه تربیت شدند که از آن پاراگراف می‌اقتدار به میرزا عبدالله افندی اصفهانی(درگذشت: ۱۱۳۰ق)، سید نعمت‌الله جزایری(درگذشت: ۱۱۱۲ق)، روضه خوان عبدالله بحرانی(درگذشت: ۱۱۲۷ق)، محمد بن علی اردبیلی(درگذشت: ۱۱۰۱ق)، میر محمدصالح خاتون‌آبادی(درگذشت: ۱۱۲۶ق) و میر محمدحسین خاتون‌آبادی (نوه دختری‌اش؛ در سپری شد: ۱۱۵۱ق)، سید ابوالقاسم خوانساری(درگذشت: ۱۱۵۷ق) خاطر کرد.[۲۲]

محمدباقر بن محمدتقی مجلسی (۱۰۳۷ - ۱۱۱۰ق) پر اسم و رسم به‌ علامه مجلسی یا این که مجلسی دوم، از محدثان و فقیهان معروف شیعه در قرن یازدهم هجری قمری بود. علامه مجلسی از در بین شاخه‌های علم ها اسلامی بیش تر از تمامی به حدیث‌نگاری عشق داشت و به اخباریان مجاورت بود. مشهورترین کتاب وی، دسته پرحجم حدیثی به اسم بحارالانوار میباشد که نقش بارزی در احیای منزلت حدیث در منظومه معرفت فقاهتی مسجد النبی کوهسنگی مشهد داشت.

وی با تربیت شاگردان و اثر ها پرتعداد خویش که اکثری از آن ها را به گویش فارسی و برای به کار گیری عامه مردم نگاشت، بر فرهنگ و تمدن شیعی و نحوه‌های علمی علمای بعد از خویش تأثیر گذاشت. او به جهت همیاری با حکومت صفویان و نقش بارز سیاسی و اجتماعی‌اش در آن زمانه از آوازه زیاد برخوردار‌است. او منتقد صوفیه بود و با تصوف خانقاهی مخالفت می‌ورزید. مجلسی در روزگار سلطنت فرمانروا سلیمان صفوی به جایگاه «روضه خوان‌الاسلام» رسید و در روزگار پاد شاه پاد شاه حسین صفوی صاحب و مالک آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نفوذ بود.

معرفی و منزلت
محمدباقر مجلسی در علم ها اسلامی مانند تعبیروتفسیر، حدیث، فقه، اصول، تاریخ، رجال و درایه تخصص داشت. وی تالیف کننده‌ای پرکار بود و به کتابت اثراتی در این مورد‌ها پرداخت.[۱] روحانی حرّ عاملی(۱۰۳۳ - ۱۱۰۴ق)، نسبت به وی اینگونه گفته میباشد که کل عملکرد خویش را مصروف تعلیم علم حدیث و فقه و بلکه کلیه شاخه‌های معارف نموده است و تک تک نیروی عمیق فکری و درنگ وقّادش را در تهیه نمودن تمامی کمالات به فعالیت گرفته شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

[۲]نتیجه کاشانی(۱۰۰۷-۱۰۹۱ق) نیز در اذن‌طومار به علامه آورده میباشد که وی جامع علم ها عقلی و نقلی میباشد.[۳] بیشتراز هر چیز به کتابت تیم‌های حدیثی اهتمام داشت و از در بین کتاب‌های وی بحارالانوار که گروه بزرگی از روایات امامان شیعه میباشد، بیش تر از همگی آوازه داراست. تلاش علامه مجلسی در تألیف دسته‌های حدیث شیعه همانند عملی در تقویت مذهب تشیع تحلیل گردیده و از وی همانند احیا نمایند مذهب تشیع خاطر شد‌ه‌است.[۴] محمد باقر مجلسی، شاگردان بسیار و مجالس درس زیادی داشته میباشد. برخی منابع، شاگردان وی در مجالس درسش را بالغ بر هزار بدن بیان رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده‌اند.[۵]

معاش‌طومار
مجلسی در سال ۱۰۳۷ هجری قمری در اصفهان متولد شد.[۶] پدرش محمدتقی مجلسی(۱۰۰۳-۱۰۷۰ق) معروف به مجلسی اولیه از و مجتهدان سرشناس بعدازظهر خود و از شاگردان روضه خوان بهائی(۹۵۳ق ـ۱۰۳۱ق)، ملا عبدالله شوشتری(درگذشت: ۱۰۲۱ق) و میرداماد(درگذشت: ۱۰۴۱ق) بود. مادرش، دختر صدرالدین محمد عاشوری قمی میباشد که از خویشان دانش و فضیلت به شمار میروند.[۷] وی دارنده ۳ همسر بود که از آنان صاحب و مالک ۴ پسر و ۵ دختر شوید.[۸]

محمدباقر مجلسی در شب ۲۷ رمضان سال ۱۱۱۰ق و در ۷۳ سالگی در اصفهان از عالم رفت[۹] و بعضی تاریخ درگذشت اورا ۱۱۱۱ ضبط کرده اند.[۱۰] آقا جمال خوانساری بر او نماز گذارد.[۱۱] او سازه بر وصیتش در کنار مسجد جامع اصفهان و در مجاورت پدرش به خاک امانت شد. به مناسبت تاریخ وفات آن علّامه این شعر سروده گردیده است:[۱۲]

ماه رمضان چه بیست و هفتش نادر شد
تاریخ وفات باقر اعلم شد
در روز‌نگار قانونی جمهوری اسلامی ایران، ۳۰ مرداد تحت عنوان روز بزرگداشت علامه مجلسی رقم خورده میباشد.

بارگاه حرم محمدتقی و محمدباقر مجلسی
خویشان مجلسی
سید موسی شبیری زنجانی در ذکر وجه این آوازه اینگونه میگوید که مقصودعلی بابا محمدتقی، شعر سرا بود و تخلصش مجلسی بوده میباشد که‌این کنیه به فرزندان و نوادگانش منتقل شد‌ه‌است.[۱۳] بعضا دیگر آوازه این خویشاوندان به اسم مجلسی را به جهت داشتن مجالس پرشور جد آن ها دانسته‌اند.[۱۴] نقل دیگر آن میباشد که زیرا محمدتقی در روستای «مجلس» اصفهان می‌زیسته میباشد، این خویشاوندان به مجلسی دارای اسم و رسم گردیدند.[۱۵]

نیای قبیله مجلسی حافظ ابونعیم اصفهانی(۳۳۶-۴۳۰ق) از محدثان و حفاظ میباشد.[۱۶] پدربزرگ محمد باقر، «ملا غرض» نیز اهل شعر، متانت و فضل و ادب بوده میباشد.[۱۷] جده پدری مجلسی دختر کمال الدین روحانی حسن عاملی نطنزی اصفهانی میباشد. محدث نوری(۱۲۵۴-۱۳۲۰ق) برادران مجلسی، میرزا عزیزالله و ملا عبدالله را ستوده میباشد. آمنه بیگم(درگذشت: قرن ۱۲ق) مشهورترین خواهر مجلسی همسر محمدصالح بن احمد مازندرانی(درگذشت: ۱۰۸۱ق) و فقیه فقهی بوده میباشد.[۱۸]

تحصیلات
محمدباقر مجلسی بعداز فراگرفتن علم ها مقدماتی از محضر علمای اصفهان بهره مند شد.[۱۹] وی بیش تر از همگی نزد پدرش محمدتقی مجلسی(۱۰۰۳–۱۰۷۰ق) یادگرفتن چشم میباشد و از‌آنجا‌که پدرش از شاگردان روحانی بهائی(۹۵۳ق ـ۱۰۳۱ق) بود، می‌اقتدار از تأثیر پندار‌های روحانی بهایی بر علامه مجلسی به واسطه پدرش محمد تقی مجلسی صحبت راند.[۲۰] مؤلف ریاض العلماء که از شاگردان و همیاران او در تدوین بحارالانوار بوده میباشد می‌نویسد که او علم‌های عقلی را نزد آقا حسین خوانساری(۱۰۱۶-۱۰۹۸ق/۱۶۰۷-۱۶۸۷م) و علم های نقلی را نزد پدرش فرا گرفت.[۲۱]

محمد باقر مجلسی، شاگردان بسیار و مجالس درس زیادی داشته میباشد. برخی منابع، شاگردان وی در مجالس درسش را بالغ بر هزار بدن بیان کرده‌اند.[۵] از میان شاگردان علامه بعضی از مشاهیر علمای شیعه تربیت شدند که از آن پاراگراف می‌اقتدار به میرزا عبدالله افندی اصفهانی(درگذشت: ۱۱۳۰ق)، سید نعمت‌الله جزایری(درگذشت: ۱۱۱۲ق)، روضه خوان عبدالله بحرانی(درگذشت: ۱۱۲۷ق)، محمد بن علی اردبیلی(درگذشت: ۱۱۰۱ق)، میر محمدصالح خاتون‌آبادی(درگذشت: ۱۱۲۶ق) و میر محمدحسین خاتون‌آبادی (نوه دختری‌اش؛ در سپری شد: ۱۱۵۱ق)، سید ابوالقاسم خوانساری(درگذشت: ۱۱۵۷ق) خاطر کرد.[۲۲]