مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

زُرارَة بن اَعْیَن بن سُنسُن شَیبانی کوفی، (حدود ۷۰ - ۱۴۸ یا این که ۱۵۰ق) از اصحاب اجماع و صحابه خاص امام باقر(ع) و امام راستگو(ع) و از تعالی‌ترین فقها و متکلمان شیعه بود. امام جعفر راستگو(ع) او‌را از برگزیدگان اصحاب خویش برشمرده میباشد. زراره از قوم و قبیله آل اعین میباشد که اشخاص بخش اعظمی از این فامیل جزو اصحاب ائمه(ع)، راویان والا و فقهای شیعه بوده‌اند. بیان کننده زراره تألیفات فراوانی داشته؛ ولی در اثر ها رجالی، صرفا اسم کتاب الاستطاعة و الجبر و العهود، نام برده میباشد. از زراره حدود سه هزار حدیث آورده شده که حدود ۱۲۰۰ حدیث را به صورت بی واسطه از امامان نقل مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.

فرزندان و برخی از برادران زراره، از اصحاب امام راست گو(ع) و امام باقر(ع) و از محدثان شیعه بودند.

نام و لقب
نام مهم وی، عَبدرَبّه (عبد پروردگارش) و لقبش زراره بوده میباشد. در شرایطی که در روایتی خویش وی نقل می‌نماید که امام درست گو(ع) به اینجانب فرمود:‌

«ای زراره نام تو در اسامی اهل فردوس فارغ از الف میباشد. گفتم: آری فدایت نحس نام مهم اینجانب عبدربه میباشد. زراره کنیه اینجانب میباشد».[۱]

لقب او‌را ابوعلی یا این که ابوالحسن بیان کرده‌اند.[۲]

نسب
زراره از فامیل آل اعین میباشد. این خویشان که منسوب به اعین‎ بن‎ سُنْسُن میباشد، از لحاظ هنگامی بیش از سایر قوم‌های شیعی به سرویس ها علمی درگیر بوده‌اند. اشخاص آل اعین، کوفی و غالباً در کوفه مستقر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده‎اند.[۳]

جد زراره، سُنسن،(یا این که سنبس) مسیحی و راهب بوده و پسرش اعین نیز مسیحی بوده و بعد از اسارت اعین به دست مسلمانها و رفتن به خاندان بنی شیبان، وی به اسلام گرویده میباشد. تستری، اعین و فرزندانش را سنی دانسته که بعد از آن عده ای از آن‌ها شیعه گردیده‌اند ولی اعین شیعه نشده رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۴]

اصحاب اجماع
یاران امام باقر(ع)
۱ زُرارَة بن اَعین
۲ مَعروفِ بنِ خَرَّبوذ
۳ بُرَید بن معاویه
۴ ابوبصیر اَسَدی یا این که (ابوبصیر مرادی)
۵ فُضَیل بن یسار
۶ محمد بن مُسلِم
یاران امام درستگو(ع)
۱ جَرغبت بن دَرّاج
۲ عبدالله بن مُسکان
۳ عبدالله بن بُکَیر
۴ حَمّاد بن عثمان
۵ حماد بن عیسی جهنی
۶ اَبان بن عثمان
یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع)
۱ یونس بن عبدالرحمن
۲ صَفوان بن یحیی
۳ اِبن اَبی عُمَیر
۴ عبدالله بن مُغَیرِه
۵ حسن بن دوستداشتنی یا این که (حسن بن علی بن فَضّال، فَضالَة بن ایوب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد و عثمان بن عیسی)
۶ احمد بن ابی نصر بزنطی
نبو

جایگاه علمی
ابن ندیم در الفهرست زراره را تعالی‌ترین دانا شیعه در فقه، حدیث، صحبت و آشنایی مذهب تشیع دانسته میباشد. نجاشی در رجال خویش او را گران قدر و مدرس شیعه‌ها در طی حیاتش معرفی می‌نماید، که قارِی قرآن، فقید، متکلم، شعر سرا و ادیب بوده و تک تک خصائص آئین و مزایای فضیلت در وی انباشته شده بود و راست گو، گزینه اتکا و در حین خود بر کلیه اصحاب مقدم بود.

او مثلا اصحاب اجماع میباشد، که از حیث محققان شیعه هر چه داستان نماید، راست و صحت دارد. امام راستگو(ع) اورا از برگزیدگان اصحاب خویش برشمرده میباشد.

گرچه زراره تألیفات فراوانی داشته؛ ولی در اثرها رجالی، صرفا اسم یکی‌از اثرها وی، کتاب الاستطاعة والجبر والعهود، نام برده میباشد و به اسم دیگر اثرها وی اشاره‌ای نشده میباشد.[۵]

تعداد احادیث وی

کتاب مسند زراره
طبق نقل کتاب معجم رجال الحدیث، حدود سه هزار قصه از روش زراره به ما رسیده میباشد و طبق نقل کتاب مفتاح الکتب الاربعة، روایاتی که بی واسطه از معصومین در کتاب ها اربعه داراست، حدود ۱۲۰۰ ماجرا میباشد.[۶]

شاگردان زراره
توده متعددی از متکلمان شیعه در زمره شاگردان وی میباشند. قصه کنندگان او‌را بالغ بر یک‌صد بدن نوشته‌اند، مثلا: موسی بن دیده نشده واسطی، ابان بن تغلب حریزی، حنان بن سدیر، جمیل بن دراج، هشام بن سلامت، ابن بکیر، ابن مسکان، ابوخالد، ثعلبه بن خوش یمن، علی بن عطیه، قدمت بن اذنیه، محمد بن حمران، حریز، حسن بن موسی.[۷]

فرزندان، برادران و خواهر زراره
زراره فرزندانی به اسم‌های عبیدالله، عبدالله، حسن، حسین، یحیی و رومی داشت که کلیه آن ها از اصحاب امام درست گو(ع) بوده‌اند. حسن و حسین از اصحاب امام باقر(ع) و امام راستگو(ع) و از بزرگان و محدثان شیعه بودند.[۸] امام درستگو(ع) در حق این دو اخوی دعا نموده است.[۹] عبیدالله بن زراره نیز از اصحاب امام باقر(ع) و امام درستگو(ع) بود که در منابع حدیثی، روایتی مذکور میباشد که دلالت بر هم‌نشینی زیاد وی با امام درستگو(ع) دارااست.[۱۰]

نجاشی اسم عبدالله بن زراره را در زمره مصنفان شیعه آورده میباشد که دارنده تألیف و از اصحاب امام درست گو(ع) و جزو ثقات بوده میباشد.[۱۱] درباره وثاقت رومی بن زراره از امام درستگو(ع) و ماجرا شد‌ه‌است و نجاشی نیز وی را صاحب و مالک کتاب و تألیف دانسته میباشد.[۱۲] یحیی بن زراره نیز از اصحاب امام درستگو(ع) و دارنده احادیث بسیار و صاحب و مالک اصول و تصانیف بوده میباشد.[۱۳]

برادران زراره عبدالرحمن، بکیر و حمران به غیر از صاحب و مالک و قعنب اشخاص شناخته گردیده می باشند.[۱۴] اخوی دیگر زراره، عبدالملک میباشد که امام درست گو(ع) قبر اورا زیارت کرد و برای وی طلب بخشش نمود.[۱۵] زراره خواهری دارای اسم و رسم به ام اسود داشت که گفته میشود از روش ابوخالد کابلی، با امام راست گو آشنا گشته و در مجالس درس وی حاضر گشته، و اولی نفر در قوم اعین بود که مذهب شیعه را پذیرفته، و برادرانش را نیز با جعفر راست گو آشنا گردانیده میباشد.[۱۶]

احمد بن علی نجاشی اثری را در معرفی فامیل زراره با اسم خبر‌ها بنی سنسن تألیف نموده است.

زُرارَة بن اَعْیَن بن سُنسُن شَیبانی کوفی، (حدود ۷۰ - ۱۴۸ یا این که ۱۵۰ق) از اصحاب اجماع و صحابه خاص امام باقر(ع) و امام راستگو(ع) و از تعالی‌ترین فقها و متکلمان شیعه بود. امام جعفر راستگو(ع) او‌را از برگزیدگان اصحاب خویش برشمرده میباشد. زراره از قوم و قبیله آل اعین میباشد که اشخاص بخش اعظمی از این فامیل جزو اصحاب ائمه(ع)، راویان والا و فقهای شیعه بوده‌اند. بیان کننده زراره تألیفات فراوانی داشته؛ ولی در اثر ها رجالی، صرفا اسم کتاب الاستطاعة و الجبر و العهود، نام برده میباشد. از زراره حدود سه هزار حدیث آورده شده که حدود ۱۲۰۰ حدیث را به صورت بی واسطه از امامان نقل مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است.

فرزندان و برخی از برادران زراره، از اصحاب امام راست گو(ع) و امام باقر(ع) و از محدثان شیعه بودند.

نام و لقب
نام مهم وی، عَبدرَبّه (عبد پروردگارش) و لقبش زراره بوده میباشد. در شرایطی که در روایتی خویش وی نقل می‌نماید که امام درست گو(ع) به اینجانب فرمود:‌

«ای زراره نام تو در اسامی اهل فردوس فارغ از الف میباشد. گفتم: آری فدایت نحس نام مهم اینجانب عبدربه میباشد. زراره کنیه اینجانب میباشد».[۱]

لقب او‌را ابوعلی یا این که ابوالحسن بیان کرده‌اند.[۲]

نسب
زراره از فامیل آل اعین میباشد. این خویشان که منسوب به اعین‎ بن‎ سُنْسُن میباشد، از لحاظ هنگامی بیش از سایر قوم‌های شیعی به سرویس ها علمی درگیر بوده‌اند. اشخاص آل اعین، کوفی و غالباً در کوفه مستقر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بوده‎اند.[۳]

جد زراره، سُنسن،(یا این که سنبس) مسیحی و راهب بوده و پسرش اعین نیز مسیحی بوده و بعد از اسارت اعین به دست مسلمانها و رفتن به خاندان بنی شیبان، وی به اسلام گرویده میباشد. تستری، اعین و فرزندانش را سنی دانسته که بعد از آن عده ای از آن‌ها شیعه گردیده‌اند ولی اعین شیعه نشده رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۴]

اصحاب اجماع
یاران امام باقر(ع)
۱ زُرارَة بن اَعین
۲ مَعروفِ بنِ خَرَّبوذ
۳ بُرَید بن معاویه
۴ ابوبصیر اَسَدی یا این که (ابوبصیر مرادی)
۵ فُضَیل بن یسار
۶ محمد بن مُسلِم
یاران امام درستگو(ع)
۱ جَرغبت بن دَرّاج
۲ عبدالله بن مُسکان
۳ عبدالله بن بُکَیر
۴ حَمّاد بن عثمان
۵ حماد بن عیسی جهنی
۶ اَبان بن عثمان
یاران امام کاظم(ع) و امام رضا(ع)
۱ یونس بن عبدالرحمن
۲ صَفوان بن یحیی
۳ اِبن اَبی عُمَیر
۴ عبدالله بن مُغَیرِه
۵ حسن بن دوستداشتنی یا این که (حسن بن علی بن فَضّال، فَضالَة بن ایوب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد و عثمان بن عیسی)
۶ احمد بن ابی نصر بزنطی
نبو

جایگاه علمی
ابن ندیم در الفهرست زراره را تعالی‌ترین دانا شیعه در فقه، حدیث، صحبت و آشنایی مذهب تشیع دانسته میباشد. نجاشی در رجال خویش او را گران قدر و مدرس شیعه‌ها در طی حیاتش معرفی می‌نماید، که قارِی قرآن، فقید، متکلم، شعر سرا و ادیب بوده و تک تک خصائص آئین و مزایای فضیلت در وی انباشته شده بود و راست گو، گزینه اتکا و در حین خود بر کلیه اصحاب مقدم بود.

او مثلا اصحاب اجماع میباشد، که از حیث محققان شیعه هر چه داستان نماید، راست و صحت دارد. امام راستگو(ع) اورا از برگزیدگان اصحاب خویش برشمرده میباشد.

گرچه زراره تألیفات فراوانی داشته؛ ولی در اثرها رجالی، صرفا اسم یکی‌از اثرها وی، کتاب الاستطاعة والجبر والعهود، نام برده میباشد و به اسم دیگر اثرها وی اشاره‌ای نشده میباشد.[۵]

تعداد احادیث وی

کتاب مسند زراره
طبق نقل کتاب معجم رجال الحدیث، حدود سه هزار قصه از روش زراره به ما رسیده میباشد و طبق نقل کتاب مفتاح الکتب الاربعة، روایاتی که بی واسطه از معصومین در کتاب ها اربعه داراست، حدود ۱۲۰۰ ماجرا میباشد.[۶]

شاگردان زراره
توده متعددی از متکلمان شیعه در زمره شاگردان وی میباشند. قصه کنندگان او‌را بالغ بر یک‌صد بدن نوشته‌اند، مثلا: موسی بن دیده نشده واسطی، ابان بن تغلب حریزی، حنان بن سدیر، جمیل بن دراج، هشام بن سلامت، ابن بکیر، ابن مسکان، ابوخالد، ثعلبه بن خوش یمن، علی بن عطیه، قدمت بن اذنیه، محمد بن حمران، حریز، حسن بن موسی.[۷]

فرزندان، برادران و خواهر زراره
زراره فرزندانی به اسم‌های عبیدالله، عبدالله، حسن، حسین، یحیی و رومی داشت که کلیه آن ها از اصحاب امام درست گو(ع) بوده‌اند. حسن و حسین از اصحاب امام باقر(ع) و امام راستگو(ع) و از بزرگان و محدثان شیعه بودند.[۸] امام درستگو(ع) در حق این دو اخوی دعا نموده است.[۹] عبیدالله بن زراره نیز از اصحاب امام باقر(ع) و امام درستگو(ع) بود که در منابع حدیثی، روایتی مذکور میباشد که دلالت بر هم‌نشینی زیاد وی با امام درستگو(ع) دارااست.[۱۰]

نجاشی اسم عبدالله بن زراره را در زمره مصنفان شیعه آورده میباشد که دارنده تألیف و از اصحاب امام درست گو(ع) و جزو ثقات بوده میباشد.[۱۱] درباره وثاقت رومی بن زراره از امام درستگو(ع) و ماجرا شد‌ه‌است و نجاشی نیز وی را صاحب و مالک کتاب و تألیف دانسته میباشد.[۱۲] یحیی بن زراره نیز از اصحاب امام درستگو(ع) و دارنده احادیث بسیار و صاحب و مالک اصول و تصانیف بوده میباشد.[۱۳]

برادران زراره عبدالرحمن، بکیر و حمران به غیر از صاحب و مالک و قعنب اشخاص شناخته گردیده می باشند.[۱۴] اخوی دیگر زراره، عبدالملک میباشد که امام درست گو(ع) قبر اورا زیارت کرد و برای وی طلب بخشش نمود.[۱۵] زراره خواهری دارای اسم و رسم به ام اسود داشت که گفته میشود از روش ابوخالد کابلی، با امام راست گو آشنا گشته و در مجالس درس وی حاضر گشته، و اولی نفر در قوم اعین بود که مذهب شیعه را پذیرفته، و برادرانش را نیز با جعفر راست گو آشنا گردانیده میباشد.[۱۶]

احمد بن علی نجاشی اثری را در معرفی فامیل زراره با اسم خبر‌ها بنی سنسن تألیف نموده است.