حدیث جایگاه روایتی میباشد که رده امام علی(ع) را نسبت به رسول اکرم(ص)، همچون مقام هارون نسبت به حضرت موسی معرفی مینماید. این حدیث از روایات معروف نبوی و مقبولِ عالمان شیعه و اهل سنت میباشد. عالمان شیعه بهاین حدیث برای ثابت جانشینی حضرت علی(ع) بعداز رسول و نیز برتری شرایط وی بر دیگر اصحاب دلیل مینمایند. از دید عالمان شیعی این حدیث پی در پی مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
این حدیث در مناسبتهای گوناگون از فرستاده(ص) آورده شده که مهمترین آنها در مبارزه تبوک بود. نبی خداوند(ص) خطاب به علی(ع) فرمود: «أنتَ مِنّی بِمَنزلةِ هارونَ مِنْ مُوسی، اِلّا أنـّه لانَبیّ بَعدی؛ تو نسبت به اینجانب بهمنزله هارون نسبت به موسی هستی جُز اینکه پس از اینجانب پیامبری آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نخواهد بود.»
بعضا این حدیث و جانشینی علی(ع) را فقط ناظر به ماجرای نبرد تبوک یا این که تنها مرتبط با مدینه دانستند، که در جواب گفته می شود: بخش اعظمی از عالمان اهل سنت این حدیث را مخصوص به ماجرای تبوک ندانسته و خویش صحابه نیز از قصه، عمومیت آن را برداشت رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میکردند.
برخی نیز، با دقت به از عالم رفتن هارون پیش از حضرت موسی(ع)، احتمال دادند، مناصب بیان شده برای علی(ع)، منحصر فرصت حیات نبی(ص) باشد، که در مقابل گفته می شود: اولا، حدیث صراحت در عمومیت داشته و مشمول قبلی و آنگاه حیات فرستاده خداوند می شود. ثانیا، بر اساس حدیث، حضرت علی مانند هارون، شأن خلافت را داشت، پس هر گاه وی باشد و فرستاده(ص) نباشد، او خلیفهٔ فرستاده(ص) شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد خواهد بود.
متن حدیث
أنتَ مِنّی بِمَنزلةِ هارونَ مِنْ مُوسی، اِلّا أنـّه لانَبیّ بَعدی.[۱]
تو نسبت به اینجانب بهمنزله هارون نسبت به موسی هستی، جز اینکه بعداز اینجانب پیامبری نخواهد بود.
معرفی و منزلت
حدیث رده، روایتی میباشد که در آن، فرستاده خداوند(ص) رده و رده حضرت علی(ع) را نسبت به خود، مانند مقام هارون نسبت به حضرت موسی معرفی کرده است.[۲] بر طبق این حدیث، عالمان شیعه معتقدند هر جایگاه و منصبی که هارون داشته، برای علی(ع) نیز اثبات میباشد و بدین حدیث برای ثابت جانشینی حضرت علی(ع) بعد از نبی(ص) و برتری حالت وی بر دیگر اصحاب، دلیل نمودهاند.[۳]
این ماجرا از نگاه عالمان شیعه، حدیثی پشت سرهم بوده[۴] و نزد عالمان اهل سنت نیز، حدیثی درست قلداد میگردد.[۵]
گستردن ماجرای حدیث مقام
حدیث رده با تعابیر و الفاظی متعدد و در طولها و جای های متفاوت از رسول اکرم(ص) نقل شدهاست؛[۶] مشهورترین آنها در جریان غزوه تبوک،[۷] بدین گستردن میباشد: زمانی نبی(ص) از احتمال هجوم سپاه روم به مدینه باخبر شد، فرمان مهیاباش صادر کرد. از سوی دیگر احتمال حیله و آشوب منافقان در مدینه بود؛ از اینرو، تصمیم گرفت علی(ع) را در مدینه بگذارد و خویش به سوی معاند تکان کرد. زمانی منافقان با خبر شدند، خبرپراکنی کردند که نبی به علی بیمهری کرده و اورا با خویش نبرده میباشد. علی(ع) جهت تکذیب این خبرپراکنی خویش را به رسول رساند و گستردن قصه را ذکر کرد. نبی هم از رده و مقام وی نزد خود پرده برداشت و فرمود: ای علی آیا خوشنود فنا که تو نسبت به اینجانب مانند هارون نسبت به موسی باشی، جز اینکه پیامبری بعد از اینجانب وجود ندارد.[۸]
این حدیث در وقایعی دیگر همانند؛ جریان دعوت رسول از عشیره اقربین و حدیث یوم الدار در سال سوم بعثت،[۹] روز قول برادری دوم در سال اولیه هجری،[۱۰] در خانه امّ سلمه،[۱۱] هنگام گزینش سرپرست برای دختر حمزه[۱۲] و در ماجرای حایل ابواب[۱۳] نقل گردیدهاست.
حدیث جایگاه روایتی میباشد که رده امام علی(ع) را نسبت به رسول اکرم(ص)، همچون مقام هارون نسبت به حضرت موسی معرفی مینماید. این حدیث از روایات معروف نبوی و مقبولِ عالمان شیعه و اهل سنت میباشد. عالمان شیعه بهاین حدیث برای ثابت جانشینی حضرت علی(ع) بعداز رسول و نیز برتری شرایط وی بر دیگر اصحاب دلیل مینمایند. از دید عالمان شیعی این حدیث پی در پی مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
این حدیث در مناسبتهای گوناگون از فرستاده(ص) آورده شده که مهمترین آنها در مبارزه تبوک بود. نبی خداوند(ص) خطاب به علی(ع) فرمود: «أنتَ مِنّی بِمَنزلةِ هارونَ مِنْ مُوسی، اِلّا أنـّه لانَبیّ بَعدی؛ تو نسبت به اینجانب بهمنزله هارون نسبت به موسی هستی جُز اینکه پس از اینجانب پیامبری آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نخواهد بود.»
بعضا این حدیث و جانشینی علی(ع) را فقط ناظر به ماجرای نبرد تبوک یا این که تنها مرتبط با مدینه دانستند، که در جواب گفته می شود: بخش اعظمی از عالمان اهل سنت این حدیث را مخصوص به ماجرای تبوک ندانسته و خویش صحابه نیز از قصه، عمومیت آن را برداشت رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میکردند.
برخی نیز، با دقت به از عالم رفتن هارون پیش از حضرت موسی(ع)، احتمال دادند، مناصب بیان شده برای علی(ع)، منحصر فرصت حیات نبی(ص) باشد، که در مقابل گفته می شود: اولا، حدیث صراحت در عمومیت داشته و مشمول قبلی و آنگاه حیات فرستاده خداوند می شود. ثانیا، بر اساس حدیث، حضرت علی مانند هارون، شأن خلافت را داشت، پس هر گاه وی باشد و فرستاده(ص) نباشد، او خلیفهٔ فرستاده(ص) شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد خواهد بود.
متن حدیث
أنتَ مِنّی بِمَنزلةِ هارونَ مِنْ مُوسی، اِلّا أنـّه لانَبیّ بَعدی.[۱]
تو نسبت به اینجانب بهمنزله هارون نسبت به موسی هستی، جز اینکه بعداز اینجانب پیامبری نخواهد بود.
معرفی و منزلت
حدیث رده، روایتی میباشد که در آن، فرستاده خداوند(ص) رده و رده حضرت علی(ع) را نسبت به خود، مانند مقام هارون نسبت به حضرت موسی معرفی کرده است.[۲] بر طبق این حدیث، عالمان شیعه معتقدند هر جایگاه و منصبی که هارون داشته، برای علی(ع) نیز اثبات میباشد و بدین حدیث برای ثابت جانشینی حضرت علی(ع) بعد از نبی(ص) و برتری حالت وی بر دیگر اصحاب، دلیل نمودهاند.[۳]
این ماجرا از نگاه عالمان شیعه، حدیثی پشت سرهم بوده[۴] و نزد عالمان اهل سنت نیز، حدیثی درست قلداد میگردد.[۵]
گستردن ماجرای حدیث مقام
حدیث رده با تعابیر و الفاظی متعدد و در طولها و جای های متفاوت از رسول اکرم(ص) نقل شدهاست؛[۶] مشهورترین آنها در جریان غزوه تبوک،[۷] بدین گستردن میباشد: زمانی نبی(ص) از احتمال هجوم سپاه روم به مدینه باخبر شد، فرمان مهیاباش صادر کرد. از سوی دیگر احتمال حیله و آشوب منافقان در مدینه بود؛ از اینرو، تصمیم گرفت علی(ع) را در مدینه بگذارد و خویش به سوی معاند تکان کرد. زمانی منافقان با خبر شدند، خبرپراکنی کردند که نبی به علی بیمهری کرده و اورا با خویش نبرده میباشد. علی(ع) جهت تکذیب این خبرپراکنی خویش را به رسول رساند و گستردن قصه را ذکر کرد. نبی هم از رده و مقام وی نزد خود پرده برداشت و فرمود: ای علی آیا خوشنود فنا که تو نسبت به اینجانب مانند هارون نسبت به موسی باشی، جز اینکه پیامبری بعد از اینجانب وجود ندارد.[۸]
این حدیث در وقایعی دیگر همانند؛ جریان دعوت رسول از عشیره اقربین و حدیث یوم الدار در سال سوم بعثت،[۹] روز قول برادری دوم در سال اولیه هجری،[۱۰] در خانه امّ سلمه،[۱۱] هنگام گزینش سرپرست برای دختر حمزه[۱۲] و در ماجرای حایل ابواب[۱۳] نقل گردیدهاست.
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله