مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

گفت و گو ما در زمینه‌ی نظام مهندسی مسجد شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد درباره مناره مسجد بود. تعدادی رده را درباره مناره مسجد ذکر کردیم؛ ازجمله: مضمون‌‌شناسی مناره، تاریخچه مناره و مشروعیت مناره که بعد از نظارت عامل آن، مقتضی رسیدگی را پیرامون آن مطرح کردیم. رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد

منزلت چهارم: تعلیه (طول) مناره

یکی از دیگر از منزلت‌های این دعوا «تعلية المنارة» میباشد که پیرامون آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بلند ‌ساختن مناره است. به عبارتی‌طورکه گفتیم تشکیل داد مناره مکروه وجود ندارد، بلکه روا میباشد. برهان‌ای نیز دراین‌باره اقامه کردیم، ولی اینکه طول مناره چه اندازه باشد و آیا از لحاظ اسلام در نظام مهندسی مسجد می‌قدرت مناره را بلند ایجاد کرد یا این که خیر؟ آیا روا میباشد مناره برتر از سقف مسجد تشکیل داد؟ حکم بلند ساختن مناره چیست؟ مسجد النبی کوهسنگی مشهد

در سؤال‌هایی که مطرح شد و در حکم آنان فرق نمی کند که‌این طول یک متر از سطح یا این که دیوار مسجد رفیعتر باشد یا این که یکسری متر. هنگامی مناره از سقف مسجد یا این که دیوار مسجد فراتر رفت این گفت و گو مطرح می گردد که آیا طول جستن روا میباشد یا این که روا وجود ندارد؟

معروف از فقها بلند ساختن مناره را مکروه دانستند.

به‌تیتر‌مثال صاحب و مالک مدارک که پیش‌خیس قسمتی از ذکر وی را خوانده بودیم[1] دراین‌باره می فرماید: «ونص الشيخ، والمصنف في المعتبر، وأكثر الأصحاب على كراهة تطويل المنارة زيادة عن سطح المسجد...»[2] ؛ و نص روحانی طوسی[3] ، مصنف (پژوهشگر حلی) در دارای اعتبار[4] و بیشتر اصحاب که معروف اصحاب باشند؛ ساختن مناره بلند‌خیس از سقف مسجد را مکروه دانستند. پیرو برهان‌اش را ذکر می‌نمایند که ما در مکان خویش گفت و گو خوا‌هیم کرد.

همینطور روضه خوان طوسی در «النهاية» میفرماید: «ولا يجوز أن تبنى المنارة في میانه المسجد، بل ينبغي أن تبنى مع حائطه، ولا تعلى عليه على اکنون»[5] ؛ ساختن مناره در اواسط مسجد روا وجود ندارد، بلکه سزاوار (مستحب) میباشد روی دیوار سازه گردد و درهرحال از سقف مسجد رفیعتر ساخته نشود.

پس به عبارتی حرف دارای شهرت میباشد که در عبارت بالا ذکر‌گردیده بود. دیگر فقها ازجمله متفحص کرکی در «جامع المقاصد»[6] ، سید یزدی در «عروة الوثقی» و شهید اولیه در «الدروس» این مقاله را ذکر فرمودند که به‌عبارت بعضا از آنان میپردازیم.

مرحوم سید یزدی می فرماید: «يكره تعلية جدران المساجد، ورفع المنارة عن السطح»[7] ؛ بلند ساختن دیوارهای مساجد[8] و همینطور بلند ساختن مناره از سقف مسجد مکروه میباشد.

شهید نخستین بعد از شمارش مستحبات میفرماید: «ويستحبّ اتّخاذ المساجد...وعدم توسّط المنارة بل مع حائطها وعدم تعليتها»[9] ؛ تشکیل داد مساجد مستحب میباشد...و مناره اواسط مسجد ساخته نشود، بلکه روی دیوار سازه گردد و همینطور مناره بلند ساخته نشود و به‌اندازه سطح (سقف) مسجد باشد.

پس دارای شهرت از فقها درباره بلند ساختن مناره قائل به‌کراهت شدند. آنان اندازه طول مناره را نیز هم‌سطح سقف مسجد و دیوار آن ذکر کردند و بیشتر از آن‌را نیز مکروه دانستند. پیش‌خیس نیز مطرح کرده بودیم که مقدار طول سقف مسجد و دیوار آن به عرف واگذارشده میباشد[10] ؛ و شرع مقدس نیز در‌این زمینه ورود نکرده میباشد که حد و اندازه‌ای معین نماید، بلکه صرفا سفارش‌گردیده است که مسجد موقعیت آسانی و معنوی خویش را داشته باشد و به‌سیرتکامل‌ای تعلیه پیدا نکند که مشابه ساختمان بلند‌ها و بعضا منزل‌های مرتفع خواهد شد.

ذکر عامل قائلین به‌کراهت

بعداز ذکر عبارت معروف از فقها پیرامون طول مناره که قائل به‌کراهت شدند. فعلا بایستی به‌استدلال آن ها دراین‌باره پرداخت. آیا آنان دلیلی بیان کردند که نباید مناره را رفیعتر از سقف مسجد تشکیل داد؟ یک‌سری برهان در‌این جایگاه ذکرشده میباشد که ما به‌نظارت آنان خوا‌هیم پرداخت.

برهان در آغاز: بلند ساختن مناره موجب احاطه مؤذن بر منزل‌های عموم می شود.

قائلین به‌کراهت، اول برهان را این‌اینگونه فرمودند: «لئلا يشرف المؤذّن على الجيران»؛ بلند کردن مناره سبب ساز میگردد زمانی‌که مؤذن بالای مناره برود بر منزل‌ی اهالی‌های مسجد استحضار پیدا نمایند؛ ازاین‌رو برای خودداری از این فعالیت، بلند ساختن مناره را مکروه دانستند.

از جملهً زنان در منزل خویش محجبه نیستند و مؤذن قادر است از بالای مناره به آن ها و منزل‌های عموم نگاه نماید. این اگاهی بر عورات الناس ممنوع میباشد، زیرا به‌تعبیری بلند ساختن مناره، پیشگفتار‌ی یک آفت اجتماعی و اخلاقی میباشد که استحضار بر عورات الناس میباشد؛ ازاین‌رو قائل به‌کراهت شدند تا پیشگفتار این آفت اجتماعی نباشد.

چگونگی عامل

چگونگی عامل را نیز این‌اینگونه ذکر کردند که احاطه و اگاهی در اینجا به‌خودی‌خویش مرجوح میباشد و آن نیز پیشگفتار‌ی مرجوح میشود و پیشگفتار مکروه نیز مکروه میباشد؛ ازاین‌رو بلند ساختن مناره را مکروه دانستند و گفتند ناچاریم قائل به‌کراهت شویم.

مناقشه در استدلال در آغاز

البته به‌حیث می رسد این عامل قابل مناقشه میباشد؛ به عبارتی‌طورکه برخی از بزرگان نیز مطرح فرموده‌اند. از دو جهت می گردد بدین برهان انواع کرد:

جهت ابتدا:

آیا این آفت اجتماعی و اخلاقی که در اسلام از آن منع شده، صرفا در ذهنی متصور میباشد که غرض از مناره مأذنه باشد و مؤذن برای ذکر وقت یا این که اذان بالای آن برود؟ ولی در صورتی مناره برای مأذنه نباشد؛ از جملهً سازه برفرض، مناره در حین ما برای مأذنه ساخته نشده باشد؛ به این ترتیب ما با اعتنا به بلندگوها دیگر نیازی به بالا رفتن مؤذن از مناره برای اذان بیان کردن و جای مرتفع برای مأذنه نداریم، چون مؤذن در درون مسجد بوسیله میکروفن اذان می گوید و صدایش از به عبارتی مأذنه به وسیله بلندگوها پخش میشود.

گفت و گو ما در زمینه‌ی نظام مهندسی مسجد شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد درباره مناره مسجد بود. تعدادی رده را درباره مناره مسجد ذکر کردیم؛ ازجمله: مضمون‌‌شناسی مناره، تاریخچه مناره و مشروعیت مناره که بعد از نظارت عامل آن، مقتضی رسیدگی را پیرامون آن مطرح کردیم. رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد

منزلت چهارم: تعلیه (طول) مناره

یکی از دیگر از منزلت‌های این دعوا «تعلية المنارة» میباشد که پیرامون آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد بلند ‌ساختن مناره است. به عبارتی‌طورکه گفتیم تشکیل داد مناره مکروه وجود ندارد، بلکه روا میباشد. برهان‌ای نیز دراین‌باره اقامه کردیم، ولی اینکه طول مناره چه اندازه باشد و آیا از لحاظ اسلام در نظام مهندسی مسجد می‌قدرت مناره را بلند ایجاد کرد یا این که خیر؟ آیا روا میباشد مناره برتر از سقف مسجد تشکیل داد؟ حکم بلند ساختن مناره چیست؟ مسجد النبی کوهسنگی مشهد

در سؤال‌هایی که مطرح شد و در حکم آنان فرق نمی کند که‌این طول یک متر از سطح یا این که دیوار مسجد رفیعتر باشد یا این که یکسری متر. هنگامی مناره از سقف مسجد یا این که دیوار مسجد فراتر رفت این گفت و گو مطرح می گردد که آیا طول جستن روا میباشد یا این که روا وجود ندارد؟

معروف از فقها بلند ساختن مناره را مکروه دانستند.

به‌تیتر‌مثال صاحب و مالک مدارک که پیش‌خیس قسمتی از ذکر وی را خوانده بودیم[1] دراین‌باره می فرماید: «ونص الشيخ، والمصنف في المعتبر، وأكثر الأصحاب على كراهة تطويل المنارة زيادة عن سطح المسجد...»[2] ؛ و نص روحانی طوسی[3] ، مصنف (پژوهشگر حلی) در دارای اعتبار[4] و بیشتر اصحاب که معروف اصحاب باشند؛ ساختن مناره بلند‌خیس از سقف مسجد را مکروه دانستند. پیرو برهان‌اش را ذکر می‌نمایند که ما در مکان خویش گفت و گو خوا‌هیم کرد.

همینطور روضه خوان طوسی در «النهاية» میفرماید: «ولا يجوز أن تبنى المنارة في میانه المسجد، بل ينبغي أن تبنى مع حائطه، ولا تعلى عليه على اکنون»[5] ؛ ساختن مناره در اواسط مسجد روا وجود ندارد، بلکه سزاوار (مستحب) میباشد روی دیوار سازه گردد و درهرحال از سقف مسجد رفیعتر ساخته نشود.

پس به عبارتی حرف دارای شهرت میباشد که در عبارت بالا ذکر‌گردیده بود. دیگر فقها ازجمله متفحص کرکی در «جامع المقاصد»[6] ، سید یزدی در «عروة الوثقی» و شهید اولیه در «الدروس» این مقاله را ذکر فرمودند که به‌عبارت بعضا از آنان میپردازیم.

مرحوم سید یزدی می فرماید: «يكره تعلية جدران المساجد، ورفع المنارة عن السطح»[7] ؛ بلند ساختن دیوارهای مساجد[8] و همینطور بلند ساختن مناره از سقف مسجد مکروه میباشد.

شهید نخستین بعد از شمارش مستحبات میفرماید: «ويستحبّ اتّخاذ المساجد...وعدم توسّط المنارة بل مع حائطها وعدم تعليتها»[9] ؛ تشکیل داد مساجد مستحب میباشد...و مناره اواسط مسجد ساخته نشود، بلکه روی دیوار سازه گردد و همینطور مناره بلند ساخته نشود و به‌اندازه سطح (سقف) مسجد باشد.

پس دارای شهرت از فقها درباره بلند ساختن مناره قائل به‌کراهت شدند. آنان اندازه طول مناره را نیز هم‌سطح سقف مسجد و دیوار آن ذکر کردند و بیشتر از آن‌را نیز مکروه دانستند. پیش‌خیس نیز مطرح کرده بودیم که مقدار طول سقف مسجد و دیوار آن به عرف واگذارشده میباشد[10] ؛ و شرع مقدس نیز در‌این زمینه ورود نکرده میباشد که حد و اندازه‌ای معین نماید، بلکه صرفا سفارش‌گردیده است که مسجد موقعیت آسانی و معنوی خویش را داشته باشد و به‌سیرتکامل‌ای تعلیه پیدا نکند که مشابه ساختمان بلند‌ها و بعضا منزل‌های مرتفع خواهد شد.

ذکر عامل قائلین به‌کراهت

بعداز ذکر عبارت معروف از فقها پیرامون طول مناره که قائل به‌کراهت شدند. فعلا بایستی به‌استدلال آن ها دراین‌باره پرداخت. آیا آنان دلیلی بیان کردند که نباید مناره را رفیعتر از سقف مسجد تشکیل داد؟ یک‌سری برهان در‌این جایگاه ذکرشده میباشد که ما به‌نظارت آنان خوا‌هیم پرداخت.

برهان در آغاز: بلند ساختن مناره موجب احاطه مؤذن بر منزل‌های عموم می شود.

قائلین به‌کراهت، اول برهان را این‌اینگونه فرمودند: «لئلا يشرف المؤذّن على الجيران»؛ بلند کردن مناره سبب ساز میگردد زمانی‌که مؤذن بالای مناره برود بر منزل‌ی اهالی‌های مسجد استحضار پیدا نمایند؛ ازاین‌رو برای خودداری از این فعالیت، بلند ساختن مناره را مکروه دانستند.

از جملهً زنان در منزل خویش محجبه نیستند و مؤذن قادر است از بالای مناره به آن ها و منزل‌های عموم نگاه نماید. این اگاهی بر عورات الناس ممنوع میباشد، زیرا به‌تعبیری بلند ساختن مناره، پیشگفتار‌ی یک آفت اجتماعی و اخلاقی میباشد که استحضار بر عورات الناس میباشد؛ ازاین‌رو قائل به‌کراهت شدند تا پیشگفتار این آفت اجتماعی نباشد.

چگونگی عامل

چگونگی عامل را نیز این‌اینگونه ذکر کردند که احاطه و اگاهی در اینجا به‌خودی‌خویش مرجوح میباشد و آن نیز پیشگفتار‌ی مرجوح میشود و پیشگفتار مکروه نیز مکروه میباشد؛ ازاین‌رو بلند ساختن مناره را مکروه دانستند و گفتند ناچاریم قائل به‌کراهت شویم.

مناقشه در استدلال در آغاز

البته به‌حیث می رسد این عامل قابل مناقشه میباشد؛ به عبارتی‌طورکه برخی از بزرگان نیز مطرح فرموده‌اند. از دو جهت می گردد بدین برهان انواع کرد:

جهت ابتدا:

آیا این آفت اجتماعی و اخلاقی که در اسلام از آن منع شده، صرفا در ذهنی متصور میباشد که غرض از مناره مأذنه باشد و مؤذن برای ذکر وقت یا این که اذان بالای آن برود؟ ولی در صورتی مناره برای مأذنه نباشد؛ از جملهً سازه برفرض، مناره در حین ما برای مأذنه ساخته نشده باشد؛ به این ترتیب ما با اعتنا به بلندگوها دیگر نیازی به بالا رفتن مؤذن از مناره برای اذان بیان کردن و جای مرتفع برای مأذنه نداریم، چون مؤذن در درون مسجد بوسیله میکروفن اذان می گوید و صدایش از به عبارتی مأذنه به وسیله بلندگوها پخش میشود.