قال الله الحكيم فى كتابه الكريم:
قال عيسى بن مريم اللهم ربنا انزل علينا مآئدة اینجانب السماء تكون لنا عيدا لاولنا و آخرنا و آية منك و ارزقنا و انتخير الرازقين - قال الله انى منزلها عليكم فمن يكفر آنگاه منكم فانى اعذبه عذابا لا اعذبه احدا اینجانب العالمين [1].
«عيسى بن مريم پهنا كرد: توشه پروردگارا براى ما از اسمان مآئدهاى فرو فرست، كه براى اولیه ما و پایان ما (خویش ما و ياران ما و كسانى كه بعداز ما مىآيند) عيد باشد، و عامل و علامت پرنور از جانب تو باشد، و روزى براى ما بفرست، و تو از ميان روزى فرستندگان، گزینه گزینش و اختيار ما هستى!
خدا فرمود: اینجانب آن مآئده آسمانى را براى شما فرو مىفرستم، ولى هر كس از شما كه پس از نزول مآئده كافر گردد (و بعد از نزول انكار كند، و كفر ورزد، و اين مائده را نهفته كند، و اعتراف ننمايد) پس اینجانب اورا به عذابى در گیر مىكنم كه هيچ يك از عالميان را به آن عذاب در گیر نكرده باشم» .
ما ثمر را به حقيقت ز شجر يافته ايم مىنبرّيم شجر را كه ثمر يافتهايم
ص190
کلیه جا ناظر حقيم در اطوار وجود شكر گوئيم و ازين شكر شكر يافتهايم
از در كعبه در آ در بقاع كعبه ما آنچه دريافتهايم از ره [2]دريافتهايم مسجد النبی کوهسنگی مشهد
تا جگر خون نشوى ره به در دل نبرى ما ره دل به دو صد خون جگر يافتهايم
هر كرا عيب نشد يافته از بىهنرى میباشد عيب ما يافت از آن شد كه هنر يافتهايم
شيخ و بازهد تمامی زريافته در حكمت دين ما در اين فلسفه اكسير لحاظ يافتهايم
هجرت از رفتار به حق كن زره فكر كه ما ثروت دريافتگان را ز مسافرت يافتهايم
تا شوى مطلع از خویش خبر از خلق و خوی مجوى ما در اين بىخبرى اصل خبر يافتهايم
اى پسر راهنمایی نيوش از بابا پير كه ما دولت عافيت از ارشادوراهنمایی بابا يافتهايم
برنداريم رمز از پاى خم باده فروش ما نهاديم رمز اينجا كه تاثیر يافتهايم
در به در عمرى ازين منزل به آن منزل شديم تا به خاك در ميخانه پایگاه يافتهايم
شب قدر از حیث اخلاق نهان آمد و ما اين شب قدر ز تاثير سحر يافتهايم
قمر از پرتو خورشيد منور شد و ما پرتو مهر براق ز قمر يافتهايم
طرفه گويند مسيحا كه خدايش بابا میباشد ما آفریدگار مسيحا ز پسر يافتهايم
پرنور از نوروروشنایی على دیده فؤاد میباشد حكيم كه ز خاك قدمش كحل بصر يافتهايم.[3] آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد
برگشت به فهرست
روز غدير خمّ ، روز عيد میباشد
يوم الغدير سوى العيدين لى عيد يوم يسر به السادات و الصيد1 [4]
نال الامامة فيه المرتضى و له فيه اینجانب الله تشريف و تمجيد2 [5]
ص191
1- روز غدير غير از دو عيد فطر و قربان، براى اینجانب عيد میباشد، روزى میباشد كه سادات و پادشاهان (و يا شيران) در آن روز مسرور و خرسند مىگردند.
2- آن روز، روزى میباشد كه على مرتضى در آن به شرف امامت و ولايت كليه الهيه نائل شد، و لذا رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد براى مرتضى از جانب پروردگار تشريف و تمجيد يعنى شرف و مجد و كرامت و علو برقرار میباشد.
و ناصبى شديد النصب قابلنى يوم الغدير بوجه غير ذى جذل 1
فقال: قل لى ماذا اليوم قلت له اليوم عيد امير المؤمنين على2 [6]
1- «يك مرد ناصبى (معاند اهل بيت و ناسزاگوى در حق آنها) كه در عداوت شديد بود، در روز عيد غدير، با صورت گرفته با اینجانب روبرو شد.»
2- و به اینجانب اذعان کرد: بگو به اینجانب كه امروز كدام روز میباشد؟ اینجانب به وی گفتم: «امروز عيد امير مؤمنان على بن ابيطالب میباشد.»
از «امالى» ابو مخلوق الله نيشابورى، و «امالى» شيخ ابو جعفر طوسى، در خبرى از احمد بن محمد بن ابى نصر، از حضرت رضا درود الله عليه وارد میباشد كه انه قال عليه السلام: حدثنى ابى عن ابيه ان يوم الغدير فى السمآء اشهر منه فى الارض.ان لله تعالى فى الفردوس قصرا لبنة اینجانب فضة، و لبنة اینجانب ذهب، فيه ماة الف قبة حمرآء، و ماة الف خيمة اینجانب ياقوتة خضرآء، ترابه المسك و العنبر، فيه اربعة انهار: نهر اینجانب خمر، و نهر اینجانب مآء، و نهر اینجانب لبن، و نهر اینجانب عسل، حواليه [7]اشجار جميع الفواكه، عليه الطيور، و ابدانها اینجانب لؤلوء، و اجنحتها اینجانب ياقوت، تصوت بالوان الاصوات.اذا كان يوم الغدير ورد الى ذلك القصر اهل السموات يسبحون الله و يقدسونه و يهللونه
ص192
.فتطاير تلك الطيور، فتقع فى ذلك المآء، و تمرغ على ذلك المسك و العنبر فاذا اجتمع الملائكة طارت فينفض ذلك عليهم. و انهم فى ذلك اليوم ليتهادون تقدیم فاطمة عليها السلام.
فاذا كان انتها اليوم، نودوا: انصرفوا الى مراتبكم! فقد امنتم اینجانب الخطر و الزلل شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهدالى قابل فى هذا اليوم تكرمة لمحمد و على - الخبر[8]و [9]
«حضرت امام رضا عليه السلام گفتند: بابا اینجانب از پدرش روايت كرده میباشد كه: روز
ص193
غدير در افقها مشهورتر میباشد از روى زمين، خدا تعالى در فردوس بهشت قصرى دارااست كه يك آجر آن نقره، و يك آجر آن از طلاست، و در آن صدر هزار قبه (اطاقى كه سقف آن به شكل گنبد مستدير میباشد) و صد هزار خيمه از ياقوت سبز میباشد، خاك آن مشك و عبير میباشد، و در آن چهار نهر میباشد: نهرى میباشد از خمر (شراب مست كننده) و نهرى میباشد از آب، و نهرى از شير، و نهرى میباشد از عسل.
در نزدیکی و جوانب آن قصر درختانى میباشد كه کلیه سیرتکامل ميوهها را دارا هستند، و بر آن ها پرندگانى میباشد كه تنهايشان از لؤلؤ و بالهايشان از ياقوت میباشد، و به گونه های نعمهها و آوازها نغمهسرائى داراهستند.زیرا روز غدير گردد اهل اسمانها درون اين قصر مىشوند، و خدا را تسبيح و تقديس مىنمايند، و تهليل مىگويند.بعد از آن اين مرغان به پرواز درمىآيند، و خودشان را در آب مىافكنند و بعد از آب بيرون آمده، و تنهاىخیس و جدید خویش را در آن مشك و عبير مىمالند.
و زیرا ملائکه توده شوند، همگی اين مرغان به پرواز مىآيند، و آن مشك و عبير تن خویش را، بر آنها مىپاشند، و آن ملائكه در آن روز آنچه بر رمز فاطمه عليها السلام تقدیم گردیده است، براى همديگر به ترسیم هديه مىمارک.
زیرا روز غدير، به پايان مىبرسد، ندآئى به آنها مىبرسد: برگرديد! و در منازل و مراتب خویش ساکن گرديد! آفریدگار به دلیل گرامى داشتى كه براى محمد و على کرده است، شمارا از هر خطرى و از هر لغزشى، تا سال ديگر چنين روزى در مصونيت و امن قرار داده میباشد» .
رجوع و برگشت به فهرست
خطبۀ حضرت أميرالمؤمنين عليه السّلام در فضيلت غدير
و از مصباح المتهجد شيخ طوسى در خطبه غدير وارد میباشد كه:
ان امير المؤمنين عليه السلام قال: ان هذا يوم عظيم الشان، فيه وقع الفرج، و رفع الدرج و صدق الحجج، و هو يوم الايضاح و الافصاح عن المقام الصراح، و يوم كمال الدين، و يوم العهد المعهود، و يوم الشاهد و المشهود، و يوم تبيان العقود عن النفاق و الجحود، و يوم البيان عن حقائق الايمان، و يوم دحر الشيطان، و يوم البرهان، هذا يوم الفصل الذى كنتم توعدون، هذا يوم الملا الاعلى الذى انتم عنه معرضون، هذا يوم الارشاد و يوم المحنة للعباد، و يوم الدليل على الرواد، هذا يوم ابدى خفايا الصدور و مضمرات الامور، هذا يوم النصوص على اهل
ص194
الخصوص، هذا يوم شيث، هذا يوم ادريس، هذا يوم يوشع، هذا يوم شمعون. [10]
هذا يوم الامن المامون، هذا يوم اظهار المصون اینجانب المكنون، هذا يوم ابلآء السرائر.
فلم يزل عليه السلام يقول: هذا يوم هذا يوم...
فراقبوا الله عز و جل، و اتقوه و اسمعوا له و اطيعوه! و احذروا المكر و لا تخادعوه! و فتشوا ضمائركم و لا تواربوه و تقربوا الى الله تعالى بتوحيده و طاعة اینجانب امركم ان تطيعوه! و لا تمسكوا و لا يجنح بكم الغى فتضلوا عن سبيل الرشاد باتباع اولئك الذين ضلوا و اضلوا.
قال الله عز اینجانب قآئل فى طائفة ذكرهم بالذم فى كتابه:
انا اطعنا سادتنا و كبرائنا فاضلونا السبيل - ربنا آتهم ضعفين اینجانب العذاب و العنهم لعنا كبيرا[11].و قال تعالى:
و اذ يتحاجون فى النار فيقول الضعفآء للذين استكبروا انا كنا لكم تبعا فهل انتم مغنون عنا اینجانب عذاب الله اینجانب شىء قالوا لو هدانا الله لهديناكم.[12]
افتدرون الاستكبار ما هو؟ هو ترك الطاعة لمن امروا بطاعته و الترفع على اینجانب ندبوا الى متابعته و القرآن ينطق اینجانب هذا عن كثير، ان تدبره متدبر زجره و وعظه الى انتها الخطبة. [13]
قال الله الحكيم فى كتابه الكريم:
قال عيسى بن مريم اللهم ربنا انزل علينا مآئدة اینجانب السماء تكون لنا عيدا لاولنا و آخرنا و آية منك و ارزقنا و انتخير الرازقين - قال الله انى منزلها عليكم فمن يكفر آنگاه منكم فانى اعذبه عذابا لا اعذبه احدا اینجانب العالمين [1].
«عيسى بن مريم پهنا كرد: توشه پروردگارا براى ما از اسمان مآئدهاى فرو فرست، كه براى اولیه ما و پایان ما (خویش ما و ياران ما و كسانى كه بعداز ما مىآيند) عيد باشد، و عامل و علامت پرنور از جانب تو باشد، و روزى براى ما بفرست، و تو از ميان روزى فرستندگان، گزینه گزینش و اختيار ما هستى!
خدا فرمود: اینجانب آن مآئده آسمانى را براى شما فرو مىفرستم، ولى هر كس از شما كه پس از نزول مآئده كافر گردد (و بعد از نزول انكار كند، و كفر ورزد، و اين مائده را نهفته كند، و اعتراف ننمايد) پس اینجانب اورا به عذابى در گیر مىكنم كه هيچ يك از عالميان را به آن عذاب در گیر نكرده باشم» .
ما ثمر را به حقيقت ز شجر يافته ايم مىنبرّيم شجر را كه ثمر يافتهايم
ص190
کلیه جا ناظر حقيم در اطوار وجود شكر گوئيم و ازين شكر شكر يافتهايم
از در كعبه در آ در بقاع كعبه ما آنچه دريافتهايم از ره [2]دريافتهايم مسجد النبی کوهسنگی مشهد
تا جگر خون نشوى ره به در دل نبرى ما ره دل به دو صد خون جگر يافتهايم
هر كرا عيب نشد يافته از بىهنرى میباشد عيب ما يافت از آن شد كه هنر يافتهايم
شيخ و بازهد تمامی زريافته در حكمت دين ما در اين فلسفه اكسير لحاظ يافتهايم
هجرت از رفتار به حق كن زره فكر كه ما ثروت دريافتگان را ز مسافرت يافتهايم
تا شوى مطلع از خویش خبر از خلق و خوی مجوى ما در اين بىخبرى اصل خبر يافتهايم
اى پسر راهنمایی نيوش از بابا پير كه ما دولت عافيت از ارشادوراهنمایی بابا يافتهايم
برنداريم رمز از پاى خم باده فروش ما نهاديم رمز اينجا كه تاثیر يافتهايم
در به در عمرى ازين منزل به آن منزل شديم تا به خاك در ميخانه پایگاه يافتهايم
شب قدر از حیث اخلاق نهان آمد و ما اين شب قدر ز تاثير سحر يافتهايم
قمر از پرتو خورشيد منور شد و ما پرتو مهر براق ز قمر يافتهايم
طرفه گويند مسيحا كه خدايش بابا میباشد ما آفریدگار مسيحا ز پسر يافتهايم
پرنور از نوروروشنایی على دیده فؤاد میباشد حكيم كه ز خاك قدمش كحل بصر يافتهايم.[3] آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد
برگشت به فهرست
روز غدير خمّ ، روز عيد میباشد
يوم الغدير سوى العيدين لى عيد يوم يسر به السادات و الصيد1 [4]
نال الامامة فيه المرتضى و له فيه اینجانب الله تشريف و تمجيد2 [5]
ص191
1- روز غدير غير از دو عيد فطر و قربان، براى اینجانب عيد میباشد، روزى میباشد كه سادات و پادشاهان (و يا شيران) در آن روز مسرور و خرسند مىگردند.
2- آن روز، روزى میباشد كه على مرتضى در آن به شرف امامت و ولايت كليه الهيه نائل شد، و لذا رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد براى مرتضى از جانب پروردگار تشريف و تمجيد يعنى شرف و مجد و كرامت و علو برقرار میباشد.
و ناصبى شديد النصب قابلنى يوم الغدير بوجه غير ذى جذل 1
فقال: قل لى ماذا اليوم قلت له اليوم عيد امير المؤمنين على2 [6]
1- «يك مرد ناصبى (معاند اهل بيت و ناسزاگوى در حق آنها) كه در عداوت شديد بود، در روز عيد غدير، با صورت گرفته با اینجانب روبرو شد.»
2- و به اینجانب اذعان کرد: بگو به اینجانب كه امروز كدام روز میباشد؟ اینجانب به وی گفتم: «امروز عيد امير مؤمنان على بن ابيطالب میباشد.»
از «امالى» ابو مخلوق الله نيشابورى، و «امالى» شيخ ابو جعفر طوسى، در خبرى از احمد بن محمد بن ابى نصر، از حضرت رضا درود الله عليه وارد میباشد كه انه قال عليه السلام: حدثنى ابى عن ابيه ان يوم الغدير فى السمآء اشهر منه فى الارض.ان لله تعالى فى الفردوس قصرا لبنة اینجانب فضة، و لبنة اینجانب ذهب، فيه ماة الف قبة حمرآء، و ماة الف خيمة اینجانب ياقوتة خضرآء، ترابه المسك و العنبر، فيه اربعة انهار: نهر اینجانب خمر، و نهر اینجانب مآء، و نهر اینجانب لبن، و نهر اینجانب عسل، حواليه [7]اشجار جميع الفواكه، عليه الطيور، و ابدانها اینجانب لؤلوء، و اجنحتها اینجانب ياقوت، تصوت بالوان الاصوات.اذا كان يوم الغدير ورد الى ذلك القصر اهل السموات يسبحون الله و يقدسونه و يهللونه
ص192
.فتطاير تلك الطيور، فتقع فى ذلك المآء، و تمرغ على ذلك المسك و العنبر فاذا اجتمع الملائكة طارت فينفض ذلك عليهم. و انهم فى ذلك اليوم ليتهادون تقدیم فاطمة عليها السلام.
فاذا كان انتها اليوم، نودوا: انصرفوا الى مراتبكم! فقد امنتم اینجانب الخطر و الزلل شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهدالى قابل فى هذا اليوم تكرمة لمحمد و على - الخبر[8]و [9]
«حضرت امام رضا عليه السلام گفتند: بابا اینجانب از پدرش روايت كرده میباشد كه: روز
ص193
غدير در افقها مشهورتر میباشد از روى زمين، خدا تعالى در فردوس بهشت قصرى دارااست كه يك آجر آن نقره، و يك آجر آن از طلاست، و در آن صدر هزار قبه (اطاقى كه سقف آن به شكل گنبد مستدير میباشد) و صد هزار خيمه از ياقوت سبز میباشد، خاك آن مشك و عبير میباشد، و در آن چهار نهر میباشد: نهرى میباشد از خمر (شراب مست كننده) و نهرى میباشد از آب، و نهرى از شير، و نهرى میباشد از عسل.
در نزدیکی و جوانب آن قصر درختانى میباشد كه کلیه سیرتکامل ميوهها را دارا هستند، و بر آن ها پرندگانى میباشد كه تنهايشان از لؤلؤ و بالهايشان از ياقوت میباشد، و به گونه های نعمهها و آوازها نغمهسرائى داراهستند.زیرا روز غدير گردد اهل اسمانها درون اين قصر مىشوند، و خدا را تسبيح و تقديس مىنمايند، و تهليل مىگويند.بعد از آن اين مرغان به پرواز درمىآيند، و خودشان را در آب مىافكنند و بعد از آب بيرون آمده، و تنهاىخیس و جدید خویش را در آن مشك و عبير مىمالند.
و زیرا ملائکه توده شوند، همگی اين مرغان به پرواز مىآيند، و آن مشك و عبير تن خویش را، بر آنها مىپاشند، و آن ملائكه در آن روز آنچه بر رمز فاطمه عليها السلام تقدیم گردیده است، براى همديگر به ترسیم هديه مىمارک.
زیرا روز غدير، به پايان مىبرسد، ندآئى به آنها مىبرسد: برگرديد! و در منازل و مراتب خویش ساکن گرديد! آفریدگار به دلیل گرامى داشتى كه براى محمد و على کرده است، شمارا از هر خطرى و از هر لغزشى، تا سال ديگر چنين روزى در مصونيت و امن قرار داده میباشد» .
رجوع و برگشت به فهرست
خطبۀ حضرت أميرالمؤمنين عليه السّلام در فضيلت غدير
و از مصباح المتهجد شيخ طوسى در خطبه غدير وارد میباشد كه:
ان امير المؤمنين عليه السلام قال: ان هذا يوم عظيم الشان، فيه وقع الفرج، و رفع الدرج و صدق الحجج، و هو يوم الايضاح و الافصاح عن المقام الصراح، و يوم كمال الدين، و يوم العهد المعهود، و يوم الشاهد و المشهود، و يوم تبيان العقود عن النفاق و الجحود، و يوم البيان عن حقائق الايمان، و يوم دحر الشيطان، و يوم البرهان، هذا يوم الفصل الذى كنتم توعدون، هذا يوم الملا الاعلى الذى انتم عنه معرضون، هذا يوم الارشاد و يوم المحنة للعباد، و يوم الدليل على الرواد، هذا يوم ابدى خفايا الصدور و مضمرات الامور، هذا يوم النصوص على اهل
ص194
الخصوص، هذا يوم شيث، هذا يوم ادريس، هذا يوم يوشع، هذا يوم شمعون. [10]
هذا يوم الامن المامون، هذا يوم اظهار المصون اینجانب المكنون، هذا يوم ابلآء السرائر.
فلم يزل عليه السلام يقول: هذا يوم هذا يوم...
فراقبوا الله عز و جل، و اتقوه و اسمعوا له و اطيعوه! و احذروا المكر و لا تخادعوه! و فتشوا ضمائركم و لا تواربوه و تقربوا الى الله تعالى بتوحيده و طاعة اینجانب امركم ان تطيعوه! و لا تمسكوا و لا يجنح بكم الغى فتضلوا عن سبيل الرشاد باتباع اولئك الذين ضلوا و اضلوا.
قال الله عز اینجانب قآئل فى طائفة ذكرهم بالذم فى كتابه:
انا اطعنا سادتنا و كبرائنا فاضلونا السبيل - ربنا آتهم ضعفين اینجانب العذاب و العنهم لعنا كبيرا[11].و قال تعالى:
و اذ يتحاجون فى النار فيقول الضعفآء للذين استكبروا انا كنا لكم تبعا فهل انتم مغنون عنا اینجانب عذاب الله اینجانب شىء قالوا لو هدانا الله لهديناكم.[12]
افتدرون الاستكبار ما هو؟ هو ترك الطاعة لمن امروا بطاعته و الترفع على اینجانب ندبوا الى متابعته و القرآن ينطق اینجانب هذا عن كثير، ان تدبره متدبر زجره و وعظه الى انتها الخطبة. [13]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی