مشهور به «محجوب بنیامیه» از اول ایمان آورندگان به اسلام واز پاراگراف کاتبان و منشیان فرستاده(ص). او کارگزار رسول(ص) در یمن بود و بعد از وفات وی، از این شغل کنار کشید و حاضر به همیاری با خلفاء نشد. خالد بن سعید جزء دوازده نفری بود که با ابوبکر بیعت نکرد و این عاملی بود تا خلیفه دوم علیه وی موضعگیری نماید. در امر فرصت و محل شهید شدن وی میان مورخان اختلاف مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
نسب؛ او از قریش و لقباش ابوسعید بود.[۱] پدرش سعید بن عاص از بزرگان قریش بود.[۲] مادرش، لبینة دارای اسم و رسم به اُمِّخالد، دختر خَبّاب (حباب) بن عبدیالیل بن ناشب از عموم ثَقیف بود اسلام آوردن، خالد بن سعید پیش از برادرانش اسلام آورد.[۴] در طی دعوت پنهانی نبی(ص) به اسلام گروید و او را سومی، چهارمی یا این که پنجمین مسلمان دانستهاند.[۵] در کتاب ها رجال، خالد بن سعید را در زمره اصحاب نبی خداوند (ص) بیان کردهاند و روضه خوان طوسی در رجال خویش از وی حافظه نموده است.[۶] از خالد بن سعید به محجوب بنی امیه و از متمسّکین به ولایت امیرالمؤمنین (ع)خاطر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدهاست.
رؤیای صادقه، سبب ساز اسلام آوردن خالد بن سعید را اینگونه نقل کردهاند که وی در خواب مشاهده کرد بر لبۀ پرتگاهی مشرف بر حریق جای دارد و پدرش تلاش دارااست اورا در آن افکند، در آن درحال حاضر فرستاده(ص) اورا کنار کشید و از افتادن در حریق نجات بخشید. خالد بن سعید رؤیای خود را صادقه یافت و آن را برای ابوبکر بازگو کرد و به توصیۀ ابوبکر به اسلام راغب گشت. او در اَجیاد نزد نبی(ص) حاضر شد و اسلام رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد آورد.[۸]
تحمل آزارها، وقتی که سعید بن عاص که از معارضان سرسخت رسول بود، از مسلمان شدن پسرش درایت یافت، خالد را بسیار شماتت کرد، به او ناسزا اظهار کرد و اورا به شدت کتک زد، به سیرتکاملای که عصای خویش را بر سرش ناکامی و حتی کلام کردن با اورا برای خانوادهاش ممانعت کرد. بعد از آن، خالد نزد فرستاده(ص) رفت و همراه او شد. گاه نیز به تنهایی در حوالی مکه نماز میگزارد. زیرا خالد بن سعید در تصدیق فرستاده(ص) و تاسی از وی پافشاری ورزید، پدرش اورا حبس کرد و اورا سه روز در آفتاب سوزان مکه نگه داشت. خالد از زندان بابا گریخت و در نواحی دور و بر مکه محو شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.[۹]
مهاجرت
نوشته ی علمیٔ مهم: مسافرت به حبشه
با شدت به دست آوردن آزار رسانی کافران، خالد بن سعید هم پا تودهای از مسلمانها و به فرمان رسول(ص) به کشور حبشه مسافرت کرد. باتوجه به اینکه مسلمانها در دو دفعه به مرزو بوم حبشه مسافرت کردند، در زمینهی مجال مسافرت خالد بن سعید در میان مورخان اختلاف میباشد. بیشتر مورخان سفر اورا در دفعه دوم (یعنی در سال پنجم بعثت) و بعضا دیگر در دفعه نخستین[۱۰] دانستهاند.
خالد بن سعید همسر خویش هُمَینَه/ اُمَیمه/ امینه، دختر خَلَف بن اَسْعد خُزاعی، را نیز به یار خویش به حبشه پیروزی. پسر وی به اسم سعید و دخترش به اسم اَمَه (اُمّ خالد) در حبشه متولد و گران قدر شدند و ابعاد، امه با زبیر بن عوام تزویج کرد و صاحب و مالک دو فرزند بنامهای قدمت و خالد شد.[۱۱]
خالد بن سعید در سال هفتم مهاجرت همپا دیگر مهاجران حبشه به مرزو بوم حجاز رجوع و در خیبر (در نقطه پایان نزاع خیبر) به حضور فرستاده(ص) رسید. نبی(ص) از آن ها استقبال کرد و بسیار اظهار خشنودی نمود و به او و دیگر مهاجران حبشه، با اینکه در نبرد کمپانی نداشتند، از غنایم خیبر سهم بخشید. خالد بن سعید آنگاه یار و همدم رسول(ص) و دیگر مسلمانها به مدینه وارد شد.[۱۲]
ملازمت با رسول(ص)
نگارش
مورخان خالد بن سعید را مثلا کاتبان و منشیان رسول ذکر شدهاند.[۱۳] وی در مکه و قبل از سفر برای نبی نگارش میکرد. بیان شده میباشد که او اولیه کسی بود که عبارت «بسم الله الرحمن الرحیم» را نوشت.[۱۴] بعد از سفر نیز در مدینه، نامۀ فرستاده برای اهل طائف و نمایندگان آنانرا نوشت و به هیئت نمایندگی ثقیف بخشید. او همینطور در مدینه در مذاکرات صلح در میان نبی و آنها میانجی گری کرد تا آنکه این هیئت مسلمان شدند.[۱۵]
پیکار با مرتدین
خالد بن سعید بعد از رجوع از حبشه یاور پیامبر پروردگار (ص) و دیگر مسلمان ها در حج عمرةالقضا، فتح مکه، و غزوات حنین، طائف و تبوک حضور یافت.[۱۶] خالد در مأموریتهایی که فرستاده (ص) به او میاعطا کرد کمپانی فعال داشت، برای مثال وقتی که عمروبن مَعْدی کرِب مرتد شد و راز به کودتا برداشت، نبی(ص)، علی بن ابی طالب (ع) را به یار و همدم سپاهی از مهاجران مثلا خالد بن سعید که پیشاهنگ سپاه بود، به سوی عمرو و قبیله وی ارسال کرد. بعد از سرکوبی شورشیان و فرار و گریز عمروبن معدی کرب، علی بن ابی طالب (ع) خالد را جهت دریافت صدقات (مالیات زکات)، همانجا گمارد و به وی دستور اعطا کرد که هرکس از فراریان مراجعت نمود و ایمان آورد اورا حفاظت دهد. بعداز برگشت علی (ع)، عمروبن معدی کرب نزد خالد بن سعید رفت و مجدد مسلمان شد.[۱۷]
نماینده قانونی نبی(ص) در حبشه
در برخی احادیث آمده میباشد که خالد بن سعید در حبشه نماینده قانونی عقد نکاح ام حبیبه، از زنان نبی(ص) بوده[۱۸]، کهاین آرمدهندۀ رده و منزلت خالد بن سعید نزد فرستاده میباشد.
مشهور به «محجوب بنیامیه» از اول ایمان آورندگان به اسلام واز پاراگراف کاتبان و منشیان فرستاده(ص). او کارگزار رسول(ص) در یمن بود و بعد از وفات وی، از این شغل کنار کشید و حاضر به همیاری با خلفاء نشد. خالد بن سعید جزء دوازده نفری بود که با ابوبکر بیعت نکرد و این عاملی بود تا خلیفه دوم علیه وی موضعگیری نماید. در امر فرصت و محل شهید شدن وی میان مورخان اختلاف مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
نسب؛ او از قریش و لقباش ابوسعید بود.[۱] پدرش سعید بن عاص از بزرگان قریش بود.[۲] مادرش، لبینة دارای اسم و رسم به اُمِّخالد، دختر خَبّاب (حباب) بن عبدیالیل بن ناشب از عموم ثَقیف بود اسلام آوردن، خالد بن سعید پیش از برادرانش اسلام آورد.[۴] در طی دعوت پنهانی نبی(ص) به اسلام گروید و او را سومی، چهارمی یا این که پنجمین مسلمان دانستهاند.[۵] در کتاب ها رجال، خالد بن سعید را در زمره اصحاب نبی خداوند (ص) بیان کردهاند و روضه خوان طوسی در رجال خویش از وی حافظه نموده است.[۶] از خالد بن سعید به محجوب بنی امیه و از متمسّکین به ولایت امیرالمؤمنین (ع)خاطر آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شدهاست.
رؤیای صادقه، سبب ساز اسلام آوردن خالد بن سعید را اینگونه نقل کردهاند که وی در خواب مشاهده کرد بر لبۀ پرتگاهی مشرف بر حریق جای دارد و پدرش تلاش دارااست اورا در آن افکند، در آن درحال حاضر فرستاده(ص) اورا کنار کشید و از افتادن در حریق نجات بخشید. خالد بن سعید رؤیای خود را صادقه یافت و آن را برای ابوبکر بازگو کرد و به توصیۀ ابوبکر به اسلام راغب گشت. او در اَجیاد نزد نبی(ص) حاضر شد و اسلام رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد آورد.[۸]
تحمل آزارها، وقتی که سعید بن عاص که از معارضان سرسخت رسول بود، از مسلمان شدن پسرش درایت یافت، خالد را بسیار شماتت کرد، به او ناسزا اظهار کرد و اورا به شدت کتک زد، به سیرتکاملای که عصای خویش را بر سرش ناکامی و حتی کلام کردن با اورا برای خانوادهاش ممانعت کرد. بعد از آن، خالد نزد فرستاده(ص) رفت و همراه او شد. گاه نیز به تنهایی در حوالی مکه نماز میگزارد. زیرا خالد بن سعید در تصدیق فرستاده(ص) و تاسی از وی پافشاری ورزید، پدرش اورا حبس کرد و اورا سه روز در آفتاب سوزان مکه نگه داشت. خالد از زندان بابا گریخت و در نواحی دور و بر مکه محو شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.[۹]
مهاجرت
نوشته ی علمیٔ مهم: مسافرت به حبشه
با شدت به دست آوردن آزار رسانی کافران، خالد بن سعید هم پا تودهای از مسلمانها و به فرمان رسول(ص) به کشور حبشه مسافرت کرد. باتوجه به اینکه مسلمانها در دو دفعه به مرزو بوم حبشه مسافرت کردند، در زمینهی مجال مسافرت خالد بن سعید در میان مورخان اختلاف میباشد. بیشتر مورخان سفر اورا در دفعه دوم (یعنی در سال پنجم بعثت) و بعضا دیگر در دفعه نخستین[۱۰] دانستهاند.
خالد بن سعید همسر خویش هُمَینَه/ اُمَیمه/ امینه، دختر خَلَف بن اَسْعد خُزاعی، را نیز به یار خویش به حبشه پیروزی. پسر وی به اسم سعید و دخترش به اسم اَمَه (اُمّ خالد) در حبشه متولد و گران قدر شدند و ابعاد، امه با زبیر بن عوام تزویج کرد و صاحب و مالک دو فرزند بنامهای قدمت و خالد شد.[۱۱]
خالد بن سعید در سال هفتم مهاجرت همپا دیگر مهاجران حبشه به مرزو بوم حجاز رجوع و در خیبر (در نقطه پایان نزاع خیبر) به حضور فرستاده(ص) رسید. نبی(ص) از آن ها استقبال کرد و بسیار اظهار خشنودی نمود و به او و دیگر مهاجران حبشه، با اینکه در نبرد کمپانی نداشتند، از غنایم خیبر سهم بخشید. خالد بن سعید آنگاه یار و همدم رسول(ص) و دیگر مسلمانها به مدینه وارد شد.[۱۲]
ملازمت با رسول(ص)
نگارش
مورخان خالد بن سعید را مثلا کاتبان و منشیان رسول ذکر شدهاند.[۱۳] وی در مکه و قبل از سفر برای نبی نگارش میکرد. بیان شده میباشد که او اولیه کسی بود که عبارت «بسم الله الرحمن الرحیم» را نوشت.[۱۴] بعد از سفر نیز در مدینه، نامۀ فرستاده برای اهل طائف و نمایندگان آنانرا نوشت و به هیئت نمایندگی ثقیف بخشید. او همینطور در مدینه در مذاکرات صلح در میان نبی و آنها میانجی گری کرد تا آنکه این هیئت مسلمان شدند.[۱۵]
پیکار با مرتدین
خالد بن سعید بعد از رجوع از حبشه یاور پیامبر پروردگار (ص) و دیگر مسلمان ها در حج عمرةالقضا، فتح مکه، و غزوات حنین، طائف و تبوک حضور یافت.[۱۶] خالد در مأموریتهایی که فرستاده (ص) به او میاعطا کرد کمپانی فعال داشت، برای مثال وقتی که عمروبن مَعْدی کرِب مرتد شد و راز به کودتا برداشت، نبی(ص)، علی بن ابی طالب (ع) را به یار و همدم سپاهی از مهاجران مثلا خالد بن سعید که پیشاهنگ سپاه بود، به سوی عمرو و قبیله وی ارسال کرد. بعد از سرکوبی شورشیان و فرار و گریز عمروبن معدی کرب، علی بن ابی طالب (ع) خالد را جهت دریافت صدقات (مالیات زکات)، همانجا گمارد و به وی دستور اعطا کرد که هرکس از فراریان مراجعت نمود و ایمان آورد اورا حفاظت دهد. بعداز برگشت علی (ع)، عمروبن معدی کرب نزد خالد بن سعید رفت و مجدد مسلمان شد.[۱۷]
نماینده قانونی نبی(ص) در حبشه
در برخی احادیث آمده میباشد که خالد بن سعید در حبشه نماینده قانونی عقد نکاح ام حبیبه، از زنان نبی(ص) بوده[۱۸]، کهاین آرمدهندۀ رده و منزلت خالد بن سعید نزد فرستاده میباشد.
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی