حضرت فاطمه معصومه (س) در روز نخستین ذيقعده سال 173 هجري، در شهر مدينه متولد شد. مسجد النبی کوهسنگی مشهد اين بانوي بزرگوار، از به عبارتی استارت، در محيطي رویش يافت که والدین و فرزندان، کلیه به فضايل اخلاقي تروتمیز بودند. آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبادت و زهدو تقوا، پارسايي و زهدوتقوا، راستگويي و بردباري، استقامت در قبال ناملايمات، بخشندگي و پاکدامني و نيز ياد معبود، از صفات پر رنگ اين بستگان منزه سيرت و نيکو سرشت به شمار مي رفت. رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد پدران اين فامیل، همگی برگزيدگان و پيشوايان هدايت، گوهرهاي تابناک امامت و سکان داران کشتي انسانيت بودند. شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد
1. سرچشمه علم:
حضرت معصومه (س) در خانداني که سرچشمه دانش و زهدو تقوا و فضايل اخلاقي بود، رشد يافت. بعداز آنکه بابا بزرگوار آن بانوي گرامي به شهید شدن رسيد، فرزند ارجمند آن امام، يعني حضرت رضا (ع) ذمه دار فرمان تعليم و تربيت خواهران و برادران خویش شد و هزینه های آنهارا نيز بر ذمه گرفت. در تاثیر توجهات زياد آن حضرت، هر يک از فرزندان امام کاظم (ع) به مقامي گرانقدر دست يافتند و زبانزد همگان گشتند. ابن صباغ ملکي در اين باره ميگويد: هر يک از فرزندان ابي الحسن موسي پر اسم و رسم به کاظم، فضيلتي دارای اسم و رسم دارااست. سوای ترديد بعداز حضرت رضا (ع) در ميان فرزندان امام کاظم (ع)، حضرت معصومه (س) از دید علمي و اخلاقي، والامقام ترين آن ها میباشد. اين حقيقت از اسامي، لقبها، تعريف ها و توصيفاتي که ائمه اطهار (ع) از ايشان نموده اند، آشکار میباشد و اين حقيقت پرنور مي سازد که ايشان نيز زیرا حضرت زينب (س) عالمه غير معلمه بوده میباشد.
2. مظهر فضايل:
حضرت فاطمه معصومه (س) مظهر فضايل و مقامات میباشد. روايات معصومان (ع) فضيلت ها و مقامات بلندي را به آن حضرت نسبت مي دهد. امام راستگو (ع) در اين باره مي فرمايند: با خبر باشيد که براي معبود حرمي میباشد و آن مکه میباشد؛ و براي پيامبر پروردگار حرمي میباشد و آن مدينه میباشد. و براي اميرمؤمنان حرمي میباشد و آن کوفه میباشد. بدانيد که بقاع اینجانب و فرزندانم پس از اینجانب، قم میباشد. باخبر باشيد که قم، کوفه خرد ماست، بدانيد پردیس هشت دروازه دارااست که سه تاي آنان به سوي قم میباشد. بانويي از فرزندان اینجانب به اسم فاطمه، دختر موسي، در آن جا رحلت مي نماید که با شفاعت وی، همگی شيعيان ما وارد پردیس مي شوند.
3. جایگاه علمي حضرت معصومه (س):
حضرت معصومه (س) به عنوان مثال بانوان تبارک و بزرگ منزلت دنیا تشيع میباشد و رده علمي بلندي دارااست. آورده شده که روزي جمعي از شيعيان، به قصد ديدار حضرت موسي بن جعفر (ع) و پرسيدن سوال هايي از ايشان، به مدينه منوره مشرف شدند. زیرا امام کاظم (ع) در هجرت بود، سوال هاي خویش را به حضرت معصومه (س) که در آن هنگام کودکي خردسال بيش عدم وجود، تحويل دادند. فرداي آن روز براي توشه ديگر به خانه امام رفتند، ولي هنوز ايشان از هجرت برنگشته بود. پس به مجبور، سوال هاي خویش را گشوده خواستند تا در مهاجرت بعدي به سرویس امام برسند، غافل از اين که حضرت معصومه (س) پاسخ سوال ها را نگاشته میباشد. وقتي جواب ها را مراعات کردند، بسيار ذوق زده شدند و بعد از سپاسگزاري فراوان، شهر مدينه را سوراخ گفتند. از قضاي زمانه در بين رویه با امام موسي بن جعفر (ع) مواجه گردیده، ماجراي خويش را گشوده گفتند. وقتي امام جواب سوال ها را پژوهش کردند، سه توشه فرمود: پدرش فدايش.
4. فضيلت زيارت:
دعا و زيارت، بال مفتوح کردن از کناره تنهايي، تا نقطع ی عطف باایمان بودن میباشد. دعا و زيارت، جامي میباشد زلال از معنويت ناب درکام عطشناک زندگي؛ و زيارت بقاع معصومه (س)، بارقه اميدي در فضاي غبارآلود روزگار، فرياد روح مهجور در هنگامه غفلت و بي خبري، و نسيمي فرحناک و برخاسته از باغستان هاي پردیس میباشد. زيارت مرقد فاطمه معصومه (س)، به بشر خود باوری مي دهد، و اورا از غرق شدن در گرداب نوميدي گشوده مي دارااست و به همت بيشتر دعوت مي نماید. زيارت مزار با صفاي کريمه اهل بيت (س)، منجر مي گردد که زائر بقاع، خویش را نيازمند آفریدگار ببيند، در قبال وی خشوع نماید، از مرکب غرور و تکبر- که سرچشمه تمامي بدبختي ها و سيه روزي هاست- فرو آيد و حضرت معصومه (س) را واسطه درگاه معبود عالميان قرار دهد. بر همين شالوده میباشد که براي زيارت آن حضرت، محرک بسيار بزرگي وعده داده گردیده و آن، ورود به پردیس میباشد. در اين باره از امام جواد (ع) گفته شده که فرمود: هر که عمه ام را در قم زيارت نماید، پردیس از آن اوست.
5. برگزيدن شهر قم:
بعد از آنکه حضرت معصومه (ع) به شهر ساوه رسيد، بيمار شد. زیرا قدرت رفتن به خراسان را در خویش نديد، تصميم گرفت به قم برود. يکي از نويسندگان در اين باره که چرا حضرت معصومه (س) شهر قم را برگزيد، مي نويسد: بي ترديد مي قدرت اذعان کرد که آن بانوي گرانقدر، روي ملهم و آينده نگر داشت و با دقت به آينده قم و محوريتي که ابعاد براي اين سرزمين پيش مي آيد - محوريتي که آرامگاه ايشان راءس آن خواهد بود - بدين ديار روي آورد. اين جريان به خوبي پرنور مي نماید که آن بانوي الهي، به آينده اسلام و موقعيت اين سرزمين دقت داشته و خویش را با عجله بدين راز زمين رسانده و محوريت و مرکزيت آن را با مدفن خویش پايه ريزي نموده است.
6. زيارت حضرت معصومه (س) از منظر روايات:
درباره فضيلت زيارت حضرت معصومه (س) روايات فراواني از پيشوايان معصوم رسيده میباشد. برای مثال، هنگامي که يکي از محدثان پررنگ قم، به اسم سعد بن سعد به محضر مقدس امام رضا (ع) شرفياب مي خواهد شد، امام هشتم خطاب به ايشان مي فرمايد: اي سعد! از ما در نزد شما قبري میباشد. سعد مي گويد: فدايت نحس! آيا قبر فاطمه دختر موسي بن جعفر (س) را مي فرماييد؟ مي فرمايد: آري، کسی که اورا زيارت نماید، در حالي که به حق وی باخبر باشد، فردوس از آن اوست.
پيشواي عالم تشيع امام جعفر راست گو (س) نيز در اين باره مي فرمايد: کسی که اورا زيارت نماید، پردیس بر وی واجب شود. و در حديث ديگري آمده میباشد: زيارت وی، هم سنگ فردوس میباشد.
7. زيارت مأثور درباره حضرت معصومه (ع):
يکي از ويژگيهاي حضرت معصومه (س)، ورود زيارتنامه اي از سوي معصومان (س) درباره ايشان میباشد که بعد از حضرت فاطمه زهرا (س)، وی فقط بانوي بزرگواري میباشد که زيارت مأثور دارااست. بانوان پر رنگ اي زیرا: آمنه بنت وهب، فاطمه بنت اسد، خديجه بنت خويلد، فاطمه ام البنين، زينب کبري، حکيمه خاتون و نرجس خاتون که هيچ شک وتردید و ترديدي در جایگاه بلند و درجه رفيع آنها نيست. هيچ کدام زيارت مأثور از سوي معصومان (س) ندارند و اين آرم دهنده جایگاه والاي اين بانوي تعالی اسلام میباشد. باشد که شيعيان و پيروان اهل بيت عصمت (س) به ويژه بانوان، اين جایگاه تعالی و عالي را پاس بدارند و همواره سرمشق و مظهر حجاب و زهد و حيا باشند. صرفا در اين شکل میباشد که روح باعظمت اين بانوي گرانقدر از تمامی ما خشنود گردد.
8. امام رضا (ع) و کنیه معصومه:
حضرت فاطمه معصومه (س) بانويي بهشتي، غرق در عبادت و نيايش، پيراسته از زشتي ها و شبنم معطر آفرينش میباشد. شايد يکي از دلايل «معصومه» ناميدن اين بانو، آن باشد که عصمت و طهارت مادرش حضرت زهرا (س) در وی تجلي يافته میباشد. مبنی بر پاره اي از روايات، اين کنیه از سوي امام رضا (ع) به اين بانوي والامقام اسلام وارداتی میباشد؛ چنان که فقيه بلند انديش و سپيد سيرت شيعه، علامه مجلسي (ع) در اين باره مي گويد: امام رضا (ع) در جايي فرمود: «هرکس معصومه را در قم زيارت نماید، مانند کسي میباشد که منرا زيارت نموده است».
9. کريمه اهل بيت:
حضرت معصومه (س) در لهجه پژوهشگران و فقيهان گرانقدر شيعه، به کنیه کريمه اهل بيت ياد مي گردد. از ميان بانوان اهل بيت، اين اسم زيبا فقط به آن حضرت تخصیص يافته میباشد. مبنی بر روياي راست گو و صحيح نسب شناس تعالی، مرحوم آيت الله مرعشي نجفي، اين کنیه از طرف امام راستگو (ع) بر حضرت معصومه (س) اطلاق شدهاست. در اين رؤيا، امام راستگو (ع) به آيت الله نجفي که با دعا و رمز و نياز، همت پيگيري را براي يافتن قبر مطهر حضرت زهرا (س) شروع کرده خطاب فرمود: برتو باد به کريمه اهل بيت.
10. القاب حضرت معصومه (س):
به صورت کلي، سه زيارت طومار براي حضرت معصومه (س) نام برده که يکي از آنان پر اسم و رسم و دو تاي ديگر غير دارای اسم و رسم میباشد. اسامي و کنیه هايي که براي حضرت معصومه (س) در دو زيارت طومار غير پر اسم و رسم نام برده؛ به قرار ذيل میباشد: طاهره (پاکيزه)، حميده (ستوده)؛ بِرّه (نيکوکار)؛ رشيده (حد يافته)؛ تقّيه (پرهيزگار)؛ رضّيه (خشنود از پروردگار)؛ مرضيّه (گزینه رضايت معبود)؛ سيده صديقه (بانوي بسيار صادق)؛ سيده رضيّه مرضّيه (بانوي خشنود پروردگار و آیتم رضاي وی)؛ سيدةُ نساء العالمين (سرور زنان فقید). هم چنين محدثّه و عابده از صفات و القابي میباشد که براي حضرت معصومه (س) تیتر گردیده است.
10. شفاعت حضرت معصومه (س):
بالاترين رتبه شفاعت، از آن پیامبر گرامي اسلام میباشد که در قرآن کريم، از آن به جایگاه محمود تعبير شدهاست. همين طور دو بدن از بانوان فامیل پیامبر مکرم اسلام، شفاعت وسیع اي داراهستند که بسيار وسيع و دنیا شمول میباشد و مي تواند تمامی اهالي محشر را فرا گيرد. اين دو بانوي عالي قدر، صديقه اطهر، حضرت فاطمه زهرا (س) و شفيعه روز جزا، حضرت فاطمه معصومه (س) میباشند. درخصوص شفاعت بزرگ حضرت زهرا (س) همين بس که شفاعت، مهريه آن حضرت میباشد و به هنگام تزویج، پيک وحي طاقه ابريشمي از سوي معبود آورد که در آن، پاراگراف معبود مهريه فاطمه زهرا را، شفاعت گنهکاران از امت محمد (ص) قرار بخشید، اين حديث از طريق اهل سنت نيز گفته شده میباشد. بعداز فاطمه زهرا (س) از جهت گستردگي شفاعت، هيج بانويي به شفيعه محشر، حضرت معصومه (س) نمي برسد. بر همين پایه میباشد که حضرت امام جعفر راستگو (ع) فرمودند: با شفاعت وی، تمامی شيعيان ما وارد پردیس مي شوند.
11. رازّ قداست قم:
در احاديث فراواني به قداست قم اشاره شدهاست. برای مثال امام درست گو (ع) قم را مقبره اهل بيت (ع) معرفي و خاک آن را، منزه و پاکيزه تعبير نموده است. همچنين ايشان ضمنا حديث مشهوري که درباره قداست قم به گروهي از اهالي ري بيان کردند، فرمودند: بانويي از فرزندان اینجانب به اسم فاطمه دختر موسي، در آن جا رحلت مي نماید که با شفاعت، وی کلیه شيعيان ما وارد پردیس مي شوند. وی مي گويد: اینجانب اين حديث را هنگامي از امام راستگو (ع) شنيدم که حضرت موسي بن جعفر(ع) هنوز ديده به عالم نگشوده بود. اين حديث گران قدر، از راز شرافت و قداست قم پرده برمي داراست و پرنور مي سازد که اين تمامی فضيلت و شرافت اين شهر که در روايات آمده، از ريحانه پيامبر، کريمه اهل بيت (س)، مهين بانوي اسلام، حضرت معصومه (س) سرچشمه مي گيرد که در اين سرزمين ديده از دنیا فرو مي بندد و گرد و خاک اين سرزمين را، توتياي ديدگان حور و ملايک مي نماید.
12. محبت و مباهات حضرت معصومه (س) به امام هشتم:
بازه زمانی 25 سال آحاد، حضرت رضا (ع) صرفا فرزند نجمه خاتون بود. بعداز يک ربع قرن انتظار، سرنوشت ستاره اي تابان از دامان نجمه درخشيد که هم سنگ امام هشتم (ع) بود و امام (ع) توانست والاترين عاطفه ها جمع شده و در سوداي دلش را بر وی تقدیم نماید. بين حضرت معصومه و برادرش امام رضا (ع) عاطفه ها سرشار و محبت شگفت انگيزي بود که خودکار از ترسيم آن عاجز میباشد. در يکي از معجزات امام کاظم (ع) که حضرت معصومه (ع) نيز نقشي دارااست، هنگامي که نصراني مي پرسد: شما که هستيد؟ مي فرمايد: اینجانب معصومه، خواهر امام رضا (ع) هستم. اين تعبير، از محبت سرشار آن حضرت به اخوی بزرگوارش امام رضا (ع) و نيز از مباهات ايشان به اين خواهر- برادري سرچشمه مي گيرد.
13. سرآمد بانوان:
فاطمه معصومه (س) از جهت شخصيت فردي و کمالات روحي، در بين فرزندان موسي بن جعفر (ع) بعداز برادرش، علي بن موسي الرضا (ع) در والاترين درجه جاي دارااست. اين درحالي میباشد که سازه بر مستندات رجالي، فرزندان دختر امام کاظم (ع) دستکم هجده بدن بوده اند و فاطمه در بين اين همگی بانوي بلندمرتبه، سرآمد بوده میباشد. حاج شيخ عباس قمي آنگاه که از دختران موسي بن جعفر (ع) صحبت مي گويد، درباره فاطمه معصومه (س) مي نويسد: بر حسب آنچه به ما رسيده، افضل آنها، سيده جليله معظمه، فاطمه بنت امام موسي (ع) دارای اسم و رسم به حضرت معصومه میباشد.
14. فضيلت بي نظير:
شيخ محمد تقي تُستري، در قاموس الرجال، حضرت معصومه (س) را تحت عنوان بانوي اسوه معرفي کرد و فضيلت وي را در ميان دختران و پسران حضرت موسي بن جعفر (ع)، غير از امام رضا (ع) بي نظير دانسته میباشد. ايشان در اين زمينه چنين مي نويسند: در ميان فرزندان امام کاظم (ع) با آن کلیه کثرتشان، پس از امام رضا (ع) کسي هم شأن حضرت معصومه (س) نيست. بي گمان اين سیرتکامل اظهار نظریات و طریقه به شخصيت فاطمه دختر موسي بن جعفر (ع) بر برداشت هايي پایدار میباشد که از متن و روايات وارده از ائمه اطهار (ع) به دست آمده میباشد. اين روايت ها، رده هايي را براي فاطمه معصومه (س) برشمرده اند؛ مقامي که نظير آن، براي ديگر برادران و خواهران وي بیان نکرده اند و به اين ترتيب، اسم فاطمه معصومه (س) درشمار زنان رفیعتر عالم قرار گرفته میباشد.
15. غروب غمگين:
حضرت فاطمه (س) بعداز ورود به شهر قم، صرفا هفده روز در قيد حيات بود و بعد دعوت حق را لبيک اذعان کرد و به سوي پردیس برين پرواز کرد. اين اتفاق در سال 201 هجري صورت اعطا کرد. درود بر اين بانوي بزرگوار اسلام از روز طلوع تا لحظه غروب. سلام بر روح تابناک معصومه (س) که اينک آفتاب مقبره باصفايش، زمين قم را نوراني نموده است. درود بر سالار زنان عالم و فرزند پيام آوران مهر و مهتران جوان ها بهشتي. اي فاطمه! در روز قيامت، شفيع ما باش که تو در نزد خداوند، جايگاهي ويژه براي شفاعت داري.
1. سرچشمه علم:
حضرت معصومه (س) در خانداني که سرچشمه دانش و زهدو تقوا و فضايل اخلاقي بود، رشد يافت. بعداز آنکه بابا بزرگوار آن بانوي گرامي به شهید شدن رسيد، فرزند ارجمند آن امام، يعني حضرت رضا (ع) ذمه دار فرمان تعليم و تربيت خواهران و برادران خویش شد و هزینه های آنهارا نيز بر ذمه گرفت. در تاثیر توجهات زياد آن حضرت، هر يک از فرزندان امام کاظم (ع) به مقامي گرانقدر دست يافتند و زبانزد همگان گشتند. ابن صباغ ملکي در اين باره ميگويد: هر يک از فرزندان ابي الحسن موسي پر اسم و رسم به کاظم، فضيلتي دارای اسم و رسم دارااست. سوای ترديد بعداز حضرت رضا (ع) در ميان فرزندان امام کاظم (ع)، حضرت معصومه (س) از دید علمي و اخلاقي، والامقام ترين آن ها میباشد. اين حقيقت از اسامي، لقبها، تعريف ها و توصيفاتي که ائمه اطهار (ع) از ايشان نموده اند، آشکار میباشد و اين حقيقت پرنور مي سازد که ايشان نيز زیرا حضرت زينب (س) عالمه غير معلمه بوده میباشد.
2. مظهر فضايل:
حضرت فاطمه معصومه (س) مظهر فضايل و مقامات میباشد. روايات معصومان (ع) فضيلت ها و مقامات بلندي را به آن حضرت نسبت مي دهد. امام راستگو (ع) در اين باره مي فرمايند: با خبر باشيد که براي معبود حرمي میباشد و آن مکه میباشد؛ و براي پيامبر پروردگار حرمي میباشد و آن مدينه میباشد. و براي اميرمؤمنان حرمي میباشد و آن کوفه میباشد. بدانيد که بقاع اینجانب و فرزندانم پس از اینجانب، قم میباشد. باخبر باشيد که قم، کوفه خرد ماست، بدانيد پردیس هشت دروازه دارااست که سه تاي آنان به سوي قم میباشد. بانويي از فرزندان اینجانب به اسم فاطمه، دختر موسي، در آن جا رحلت مي نماید که با شفاعت وی، همگی شيعيان ما وارد پردیس مي شوند.
3. جایگاه علمي حضرت معصومه (س):
حضرت معصومه (س) به عنوان مثال بانوان تبارک و بزرگ منزلت دنیا تشيع میباشد و رده علمي بلندي دارااست. آورده شده که روزي جمعي از شيعيان، به قصد ديدار حضرت موسي بن جعفر (ع) و پرسيدن سوال هايي از ايشان، به مدينه منوره مشرف شدند. زیرا امام کاظم (ع) در هجرت بود، سوال هاي خویش را به حضرت معصومه (س) که در آن هنگام کودکي خردسال بيش عدم وجود، تحويل دادند. فرداي آن روز براي توشه ديگر به خانه امام رفتند، ولي هنوز ايشان از هجرت برنگشته بود. پس به مجبور، سوال هاي خویش را گشوده خواستند تا در مهاجرت بعدي به سرویس امام برسند، غافل از اين که حضرت معصومه (س) پاسخ سوال ها را نگاشته میباشد. وقتي جواب ها را مراعات کردند، بسيار ذوق زده شدند و بعد از سپاسگزاري فراوان، شهر مدينه را سوراخ گفتند. از قضاي زمانه در بين رویه با امام موسي بن جعفر (ع) مواجه گردیده، ماجراي خويش را گشوده گفتند. وقتي امام جواب سوال ها را پژوهش کردند، سه توشه فرمود: پدرش فدايش.
4. فضيلت زيارت:
دعا و زيارت، بال مفتوح کردن از کناره تنهايي، تا نقطع ی عطف باایمان بودن میباشد. دعا و زيارت، جامي میباشد زلال از معنويت ناب درکام عطشناک زندگي؛ و زيارت بقاع معصومه (س)، بارقه اميدي در فضاي غبارآلود روزگار، فرياد روح مهجور در هنگامه غفلت و بي خبري، و نسيمي فرحناک و برخاسته از باغستان هاي پردیس میباشد. زيارت مرقد فاطمه معصومه (س)، به بشر خود باوری مي دهد، و اورا از غرق شدن در گرداب نوميدي گشوده مي دارااست و به همت بيشتر دعوت مي نماید. زيارت مزار با صفاي کريمه اهل بيت (س)، منجر مي گردد که زائر بقاع، خویش را نيازمند آفریدگار ببيند، در قبال وی خشوع نماید، از مرکب غرور و تکبر- که سرچشمه تمامي بدبختي ها و سيه روزي هاست- فرو آيد و حضرت معصومه (س) را واسطه درگاه معبود عالميان قرار دهد. بر همين شالوده میباشد که براي زيارت آن حضرت، محرک بسيار بزرگي وعده داده گردیده و آن، ورود به پردیس میباشد. در اين باره از امام جواد (ع) گفته شده که فرمود: هر که عمه ام را در قم زيارت نماید، پردیس از آن اوست.
5. برگزيدن شهر قم:
بعد از آنکه حضرت معصومه (ع) به شهر ساوه رسيد، بيمار شد. زیرا قدرت رفتن به خراسان را در خویش نديد، تصميم گرفت به قم برود. يکي از نويسندگان در اين باره که چرا حضرت معصومه (س) شهر قم را برگزيد، مي نويسد: بي ترديد مي قدرت اذعان کرد که آن بانوي گرانقدر، روي ملهم و آينده نگر داشت و با دقت به آينده قم و محوريتي که ابعاد براي اين سرزمين پيش مي آيد - محوريتي که آرامگاه ايشان راءس آن خواهد بود - بدين ديار روي آورد. اين جريان به خوبي پرنور مي نماید که آن بانوي الهي، به آينده اسلام و موقعيت اين سرزمين دقت داشته و خویش را با عجله بدين راز زمين رسانده و محوريت و مرکزيت آن را با مدفن خویش پايه ريزي نموده است.
6. زيارت حضرت معصومه (س) از منظر روايات:
درباره فضيلت زيارت حضرت معصومه (س) روايات فراواني از پيشوايان معصوم رسيده میباشد. برای مثال، هنگامي که يکي از محدثان پررنگ قم، به اسم سعد بن سعد به محضر مقدس امام رضا (ع) شرفياب مي خواهد شد، امام هشتم خطاب به ايشان مي فرمايد: اي سعد! از ما در نزد شما قبري میباشد. سعد مي گويد: فدايت نحس! آيا قبر فاطمه دختر موسي بن جعفر (س) را مي فرماييد؟ مي فرمايد: آري، کسی که اورا زيارت نماید، در حالي که به حق وی باخبر باشد، فردوس از آن اوست.
پيشواي عالم تشيع امام جعفر راست گو (س) نيز در اين باره مي فرمايد: کسی که اورا زيارت نماید، پردیس بر وی واجب شود. و در حديث ديگري آمده میباشد: زيارت وی، هم سنگ فردوس میباشد.
7. زيارت مأثور درباره حضرت معصومه (ع):
يکي از ويژگيهاي حضرت معصومه (س)، ورود زيارتنامه اي از سوي معصومان (س) درباره ايشان میباشد که بعد از حضرت فاطمه زهرا (س)، وی فقط بانوي بزرگواري میباشد که زيارت مأثور دارااست. بانوان پر رنگ اي زیرا: آمنه بنت وهب، فاطمه بنت اسد، خديجه بنت خويلد، فاطمه ام البنين، زينب کبري، حکيمه خاتون و نرجس خاتون که هيچ شک وتردید و ترديدي در جایگاه بلند و درجه رفيع آنها نيست. هيچ کدام زيارت مأثور از سوي معصومان (س) ندارند و اين آرم دهنده جایگاه والاي اين بانوي تعالی اسلام میباشد. باشد که شيعيان و پيروان اهل بيت عصمت (س) به ويژه بانوان، اين جایگاه تعالی و عالي را پاس بدارند و همواره سرمشق و مظهر حجاب و زهد و حيا باشند. صرفا در اين شکل میباشد که روح باعظمت اين بانوي گرانقدر از تمامی ما خشنود گردد.
8. امام رضا (ع) و کنیه معصومه:
حضرت فاطمه معصومه (س) بانويي بهشتي، غرق در عبادت و نيايش، پيراسته از زشتي ها و شبنم معطر آفرينش میباشد. شايد يکي از دلايل «معصومه» ناميدن اين بانو، آن باشد که عصمت و طهارت مادرش حضرت زهرا (س) در وی تجلي يافته میباشد. مبنی بر پاره اي از روايات، اين کنیه از سوي امام رضا (ع) به اين بانوي والامقام اسلام وارداتی میباشد؛ چنان که فقيه بلند انديش و سپيد سيرت شيعه، علامه مجلسي (ع) در اين باره مي گويد: امام رضا (ع) در جايي فرمود: «هرکس معصومه را در قم زيارت نماید، مانند کسي میباشد که منرا زيارت نموده است».
9. کريمه اهل بيت:
حضرت معصومه (س) در لهجه پژوهشگران و فقيهان گرانقدر شيعه، به کنیه کريمه اهل بيت ياد مي گردد. از ميان بانوان اهل بيت، اين اسم زيبا فقط به آن حضرت تخصیص يافته میباشد. مبنی بر روياي راست گو و صحيح نسب شناس تعالی، مرحوم آيت الله مرعشي نجفي، اين کنیه از طرف امام راستگو (ع) بر حضرت معصومه (س) اطلاق شدهاست. در اين رؤيا، امام راستگو (ع) به آيت الله نجفي که با دعا و رمز و نياز، همت پيگيري را براي يافتن قبر مطهر حضرت زهرا (س) شروع کرده خطاب فرمود: برتو باد به کريمه اهل بيت.
10. القاب حضرت معصومه (س):
به صورت کلي، سه زيارت طومار براي حضرت معصومه (س) نام برده که يکي از آنان پر اسم و رسم و دو تاي ديگر غير دارای اسم و رسم میباشد. اسامي و کنیه هايي که براي حضرت معصومه (س) در دو زيارت طومار غير پر اسم و رسم نام برده؛ به قرار ذيل میباشد: طاهره (پاکيزه)، حميده (ستوده)؛ بِرّه (نيکوکار)؛ رشيده (حد يافته)؛ تقّيه (پرهيزگار)؛ رضّيه (خشنود از پروردگار)؛ مرضيّه (گزینه رضايت معبود)؛ سيده صديقه (بانوي بسيار صادق)؛ سيده رضيّه مرضّيه (بانوي خشنود پروردگار و آیتم رضاي وی)؛ سيدةُ نساء العالمين (سرور زنان فقید). هم چنين محدثّه و عابده از صفات و القابي میباشد که براي حضرت معصومه (س) تیتر گردیده است.
10. شفاعت حضرت معصومه (س):
بالاترين رتبه شفاعت، از آن پیامبر گرامي اسلام میباشد که در قرآن کريم، از آن به جایگاه محمود تعبير شدهاست. همين طور دو بدن از بانوان فامیل پیامبر مکرم اسلام، شفاعت وسیع اي داراهستند که بسيار وسيع و دنیا شمول میباشد و مي تواند تمامی اهالي محشر را فرا گيرد. اين دو بانوي عالي قدر، صديقه اطهر، حضرت فاطمه زهرا (س) و شفيعه روز جزا، حضرت فاطمه معصومه (س) میباشند. درخصوص شفاعت بزرگ حضرت زهرا (س) همين بس که شفاعت، مهريه آن حضرت میباشد و به هنگام تزویج، پيک وحي طاقه ابريشمي از سوي معبود آورد که در آن، پاراگراف معبود مهريه فاطمه زهرا را، شفاعت گنهکاران از امت محمد (ص) قرار بخشید، اين حديث از طريق اهل سنت نيز گفته شده میباشد. بعداز فاطمه زهرا (س) از جهت گستردگي شفاعت، هيج بانويي به شفيعه محشر، حضرت معصومه (س) نمي برسد. بر همين پایه میباشد که حضرت امام جعفر راستگو (ع) فرمودند: با شفاعت وی، تمامی شيعيان ما وارد پردیس مي شوند.
11. رازّ قداست قم:
در احاديث فراواني به قداست قم اشاره شدهاست. برای مثال امام درست گو (ع) قم را مقبره اهل بيت (ع) معرفي و خاک آن را، منزه و پاکيزه تعبير نموده است. همچنين ايشان ضمنا حديث مشهوري که درباره قداست قم به گروهي از اهالي ري بيان کردند، فرمودند: بانويي از فرزندان اینجانب به اسم فاطمه دختر موسي، در آن جا رحلت مي نماید که با شفاعت، وی کلیه شيعيان ما وارد پردیس مي شوند. وی مي گويد: اینجانب اين حديث را هنگامي از امام راستگو (ع) شنيدم که حضرت موسي بن جعفر(ع) هنوز ديده به عالم نگشوده بود. اين حديث گران قدر، از راز شرافت و قداست قم پرده برمي داراست و پرنور مي سازد که اين تمامی فضيلت و شرافت اين شهر که در روايات آمده، از ريحانه پيامبر، کريمه اهل بيت (س)، مهين بانوي اسلام، حضرت معصومه (س) سرچشمه مي گيرد که در اين سرزمين ديده از دنیا فرو مي بندد و گرد و خاک اين سرزمين را، توتياي ديدگان حور و ملايک مي نماید.
12. محبت و مباهات حضرت معصومه (س) به امام هشتم:
بازه زمانی 25 سال آحاد، حضرت رضا (ع) صرفا فرزند نجمه خاتون بود. بعداز يک ربع قرن انتظار، سرنوشت ستاره اي تابان از دامان نجمه درخشيد که هم سنگ امام هشتم (ع) بود و امام (ع) توانست والاترين عاطفه ها جمع شده و در سوداي دلش را بر وی تقدیم نماید. بين حضرت معصومه و برادرش امام رضا (ع) عاطفه ها سرشار و محبت شگفت انگيزي بود که خودکار از ترسيم آن عاجز میباشد. در يکي از معجزات امام کاظم (ع) که حضرت معصومه (ع) نيز نقشي دارااست، هنگامي که نصراني مي پرسد: شما که هستيد؟ مي فرمايد: اینجانب معصومه، خواهر امام رضا (ع) هستم. اين تعبير، از محبت سرشار آن حضرت به اخوی بزرگوارش امام رضا (ع) و نيز از مباهات ايشان به اين خواهر- برادري سرچشمه مي گيرد.
13. سرآمد بانوان:
فاطمه معصومه (س) از جهت شخصيت فردي و کمالات روحي، در بين فرزندان موسي بن جعفر (ع) بعداز برادرش، علي بن موسي الرضا (ع) در والاترين درجه جاي دارااست. اين درحالي میباشد که سازه بر مستندات رجالي، فرزندان دختر امام کاظم (ع) دستکم هجده بدن بوده اند و فاطمه در بين اين همگی بانوي بلندمرتبه، سرآمد بوده میباشد. حاج شيخ عباس قمي آنگاه که از دختران موسي بن جعفر (ع) صحبت مي گويد، درباره فاطمه معصومه (س) مي نويسد: بر حسب آنچه به ما رسيده، افضل آنها، سيده جليله معظمه، فاطمه بنت امام موسي (ع) دارای اسم و رسم به حضرت معصومه میباشد.
14. فضيلت بي نظير:
شيخ محمد تقي تُستري، در قاموس الرجال، حضرت معصومه (س) را تحت عنوان بانوي اسوه معرفي کرد و فضيلت وي را در ميان دختران و پسران حضرت موسي بن جعفر (ع)، غير از امام رضا (ع) بي نظير دانسته میباشد. ايشان در اين زمينه چنين مي نويسند: در ميان فرزندان امام کاظم (ع) با آن کلیه کثرتشان، پس از امام رضا (ع) کسي هم شأن حضرت معصومه (س) نيست. بي گمان اين سیرتکامل اظهار نظریات و طریقه به شخصيت فاطمه دختر موسي بن جعفر (ع) بر برداشت هايي پایدار میباشد که از متن و روايات وارده از ائمه اطهار (ع) به دست آمده میباشد. اين روايت ها، رده هايي را براي فاطمه معصومه (س) برشمرده اند؛ مقامي که نظير آن، براي ديگر برادران و خواهران وي بیان نکرده اند و به اين ترتيب، اسم فاطمه معصومه (س) درشمار زنان رفیعتر عالم قرار گرفته میباشد.
15. غروب غمگين:
حضرت فاطمه (س) بعداز ورود به شهر قم، صرفا هفده روز در قيد حيات بود و بعد دعوت حق را لبيک اذعان کرد و به سوي پردیس برين پرواز کرد. اين اتفاق در سال 201 هجري صورت اعطا کرد. درود بر اين بانوي بزرگوار اسلام از روز طلوع تا لحظه غروب. سلام بر روح تابناک معصومه (س) که اينک آفتاب مقبره باصفايش، زمين قم را نوراني نموده است. درود بر سالار زنان عالم و فرزند پيام آوران مهر و مهتران جوان ها بهشتي. اي فاطمه! در روز قيامت، شفيع ما باش که تو در نزد خداوند، جايگاهي ويژه براي شفاعت داري.
حضرت فاطمه معصومه (س) در روز نخستین ذيقعده سال 173 هجري، در شهر مدينه متولد شد. مسجد النبی کوهسنگی مشهد اين بانوي بزرگوار، از به عبارتی استارت، در محيطي رویش يافت که والدین و فرزندان، کلیه به فضايل اخلاقي تروتمیز بودند. آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبادت و زهدو تقوا، پارسايي و زهدوتقوا، راستگويي و بردباري، استقامت در قبال ناملايمات، بخشندگي و پاکدامني و نيز ياد معبود، از صفات پر رنگ اين بستگان منزه سيرت و نيکو سرشت به شمار مي رفت. رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد پدران اين فامیل، همگی برگزيدگان و پيشوايان هدايت، گوهرهاي تابناک امامت و سکان داران کشتي انسانيت بودند. شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد
1. سرچشمه علم:
حضرت معصومه (س) در خانداني که سرچشمه دانش و زهدو تقوا و فضايل اخلاقي بود، رشد يافت. بعداز آنکه بابا بزرگوار آن بانوي گرامي به شهید شدن رسيد، فرزند ارجمند آن امام، يعني حضرت رضا (ع) ذمه دار فرمان تعليم و تربيت خواهران و برادران خویش شد و هزینه های آنهارا نيز بر ذمه گرفت. در تاثیر توجهات زياد آن حضرت، هر يک از فرزندان امام کاظم (ع) به مقامي گرانقدر دست يافتند و زبانزد همگان گشتند. ابن صباغ ملکي در اين باره ميگويد: هر يک از فرزندان ابي الحسن موسي پر اسم و رسم به کاظم، فضيلتي دارای اسم و رسم دارااست. سوای ترديد بعداز حضرت رضا (ع) در ميان فرزندان امام کاظم (ع)، حضرت معصومه (س) از دید علمي و اخلاقي، والامقام ترين آن ها میباشد. اين حقيقت از اسامي، لقبها، تعريف ها و توصيفاتي که ائمه اطهار (ع) از ايشان نموده اند، آشکار میباشد و اين حقيقت پرنور مي سازد که ايشان نيز زیرا حضرت زينب (س) عالمه غير معلمه بوده میباشد.
2. مظهر فضايل:
حضرت فاطمه معصومه (س) مظهر فضايل و مقامات میباشد. روايات معصومان (ع) فضيلت ها و مقامات بلندي را به آن حضرت نسبت مي دهد. امام راستگو (ع) در اين باره مي فرمايند: با خبر باشيد که براي معبود حرمي میباشد و آن مکه میباشد؛ و براي پيامبر پروردگار حرمي میباشد و آن مدينه میباشد. و براي اميرمؤمنان حرمي میباشد و آن کوفه میباشد. بدانيد که بقاع اینجانب و فرزندانم پس از اینجانب، قم میباشد. باخبر باشيد که قم، کوفه خرد ماست، بدانيد پردیس هشت دروازه دارااست که سه تاي آنان به سوي قم میباشد. بانويي از فرزندان اینجانب به اسم فاطمه، دختر موسي، در آن جا رحلت مي نماید که با شفاعت وی، همگی شيعيان ما وارد پردیس مي شوند.
3. جایگاه علمي حضرت معصومه (س):
حضرت معصومه (س) به عنوان مثال بانوان تبارک و بزرگ منزلت دنیا تشيع میباشد و رده علمي بلندي دارااست. آورده شده که روزي جمعي از شيعيان، به قصد ديدار حضرت موسي بن جعفر (ع) و پرسيدن سوال هايي از ايشان، به مدينه منوره مشرف شدند. زیرا امام کاظم (ع) در هجرت بود، سوال هاي خویش را به حضرت معصومه (س) که در آن هنگام کودکي خردسال بيش عدم وجود، تحويل دادند. فرداي آن روز براي توشه ديگر به خانه امام رفتند، ولي هنوز ايشان از هجرت برنگشته بود. پس به مجبور، سوال هاي خویش را گشوده خواستند تا در مهاجرت بعدي به سرویس امام برسند، غافل از اين که حضرت معصومه (س) پاسخ سوال ها را نگاشته میباشد. وقتي جواب ها را مراعات کردند، بسيار ذوق زده شدند و بعد از سپاسگزاري فراوان، شهر مدينه را سوراخ گفتند. از قضاي زمانه در بين رویه با امام موسي بن جعفر (ع) مواجه گردیده، ماجراي خويش را گشوده گفتند. وقتي امام جواب سوال ها را پژوهش کردند، سه توشه فرمود: پدرش فدايش.
4. فضيلت زيارت:
دعا و زيارت، بال مفتوح کردن از کناره تنهايي، تا نقطع ی عطف باایمان بودن میباشد. دعا و زيارت، جامي میباشد زلال از معنويت ناب درکام عطشناک زندگي؛ و زيارت بقاع معصومه (س)، بارقه اميدي در فضاي غبارآلود روزگار، فرياد روح مهجور در هنگامه غفلت و بي خبري، و نسيمي فرحناک و برخاسته از باغستان هاي پردیس میباشد. زيارت مرقد فاطمه معصومه (س)، به بشر خود باوری مي دهد، و اورا از غرق شدن در گرداب نوميدي گشوده مي دارااست و به همت بيشتر دعوت مي نماید. زيارت مزار با صفاي کريمه اهل بيت (س)، منجر مي گردد که زائر بقاع، خویش را نيازمند آفریدگار ببيند، در قبال وی خشوع نماید، از مرکب غرور و تکبر- که سرچشمه تمامي بدبختي ها و سيه روزي هاست- فرو آيد و حضرت معصومه (س) را واسطه درگاه معبود عالميان قرار دهد. بر همين شالوده میباشد که براي زيارت آن حضرت، محرک بسيار بزرگي وعده داده گردیده و آن، ورود به پردیس میباشد. در اين باره از امام جواد (ع) گفته شده که فرمود: هر که عمه ام را در قم زيارت نماید، پردیس از آن اوست.
5. برگزيدن شهر قم:
بعد از آنکه حضرت معصومه (ع) به شهر ساوه رسيد، بيمار شد. زیرا قدرت رفتن به خراسان را در خویش نديد، تصميم گرفت به قم برود. يکي از نويسندگان در اين باره که چرا حضرت معصومه (س) شهر قم را برگزيد، مي نويسد: بي ترديد مي قدرت اذعان کرد که آن بانوي گرانقدر، روي ملهم و آينده نگر داشت و با دقت به آينده قم و محوريتي که ابعاد براي اين سرزمين پيش مي آيد - محوريتي که آرامگاه ايشان راءس آن خواهد بود - بدين ديار روي آورد. اين جريان به خوبي پرنور مي نماید که آن بانوي الهي، به آينده اسلام و موقعيت اين سرزمين دقت داشته و خویش را با عجله بدين راز زمين رسانده و محوريت و مرکزيت آن را با مدفن خویش پايه ريزي نموده است.
6. زيارت حضرت معصومه (س) از منظر روايات:
درباره فضيلت زيارت حضرت معصومه (س) روايات فراواني از پيشوايان معصوم رسيده میباشد. برای مثال، هنگامي که يکي از محدثان پررنگ قم، به اسم سعد بن سعد به محضر مقدس امام رضا (ع) شرفياب مي خواهد شد، امام هشتم خطاب به ايشان مي فرمايد: اي سعد! از ما در نزد شما قبري میباشد. سعد مي گويد: فدايت نحس! آيا قبر فاطمه دختر موسي بن جعفر (س) را مي فرماييد؟ مي فرمايد: آري، کسی که اورا زيارت نماید، در حالي که به حق وی باخبر باشد، فردوس از آن اوست.
پيشواي عالم تشيع امام جعفر راست گو (س) نيز در اين باره مي فرمايد: کسی که اورا زيارت نماید، پردیس بر وی واجب شود. و در حديث ديگري آمده میباشد: زيارت وی، هم سنگ فردوس میباشد.
7. زيارت مأثور درباره حضرت معصومه (ع):
يکي از ويژگيهاي حضرت معصومه (س)، ورود زيارتنامه اي از سوي معصومان (س) درباره ايشان میباشد که بعد از حضرت فاطمه زهرا (س)، وی فقط بانوي بزرگواري میباشد که زيارت مأثور دارااست. بانوان پر رنگ اي زیرا: آمنه بنت وهب، فاطمه بنت اسد، خديجه بنت خويلد، فاطمه ام البنين، زينب کبري، حکيمه خاتون و نرجس خاتون که هيچ شک وتردید و ترديدي در جایگاه بلند و درجه رفيع آنها نيست. هيچ کدام زيارت مأثور از سوي معصومان (س) ندارند و اين آرم دهنده جایگاه والاي اين بانوي تعالی اسلام میباشد. باشد که شيعيان و پيروان اهل بيت عصمت (س) به ويژه بانوان، اين جایگاه تعالی و عالي را پاس بدارند و همواره سرمشق و مظهر حجاب و زهد و حيا باشند. صرفا در اين شکل میباشد که روح باعظمت اين بانوي گرانقدر از تمامی ما خشنود گردد.
8. امام رضا (ع) و کنیه معصومه:
حضرت فاطمه معصومه (س) بانويي بهشتي، غرق در عبادت و نيايش، پيراسته از زشتي ها و شبنم معطر آفرينش میباشد. شايد يکي از دلايل «معصومه» ناميدن اين بانو، آن باشد که عصمت و طهارت مادرش حضرت زهرا (س) در وی تجلي يافته میباشد. مبنی بر پاره اي از روايات، اين کنیه از سوي امام رضا (ع) به اين بانوي والامقام اسلام وارداتی میباشد؛ چنان که فقيه بلند انديش و سپيد سيرت شيعه، علامه مجلسي (ع) در اين باره مي گويد: امام رضا (ع) در جايي فرمود: «هرکس معصومه را در قم زيارت نماید، مانند کسي میباشد که منرا زيارت نموده است».
9. کريمه اهل بيت:
حضرت معصومه (س) در لهجه پژوهشگران و فقيهان گرانقدر شيعه، به کنیه کريمه اهل بيت ياد مي گردد. از ميان بانوان اهل بيت، اين اسم زيبا فقط به آن حضرت تخصیص يافته میباشد. مبنی بر روياي راست گو و صحيح نسب شناس تعالی، مرحوم آيت الله مرعشي نجفي، اين کنیه از طرف امام راستگو (ع) بر حضرت معصومه (س) اطلاق شدهاست. در اين رؤيا، امام راستگو (ع) به آيت الله نجفي که با دعا و رمز و نياز، همت پيگيري را براي يافتن قبر مطهر حضرت زهرا (س) شروع کرده خطاب فرمود: برتو باد به کريمه اهل بيت.
10. القاب حضرت معصومه (س):
به صورت کلي، سه زيارت طومار براي حضرت معصومه (س) نام برده که يکي از آنان پر اسم و رسم و دو تاي ديگر غير دارای اسم و رسم میباشد. اسامي و کنیه هايي که براي حضرت معصومه (س) در دو زيارت طومار غير پر اسم و رسم نام برده؛ به قرار ذيل میباشد: طاهره (پاکيزه)، حميده (ستوده)؛ بِرّه (نيکوکار)؛ رشيده (حد يافته)؛ تقّيه (پرهيزگار)؛ رضّيه (خشنود از پروردگار)؛ مرضيّه (گزینه رضايت معبود)؛ سيده صديقه (بانوي بسيار صادق)؛ سيده رضيّه مرضّيه (بانوي خشنود پروردگار و آیتم رضاي وی)؛ سيدةُ نساء العالمين (سرور زنان فقید). هم چنين محدثّه و عابده از صفات و القابي میباشد که براي حضرت معصومه (س) تیتر گردیده است.
10. شفاعت حضرت معصومه (س):
بالاترين رتبه شفاعت، از آن پیامبر گرامي اسلام میباشد که در قرآن کريم، از آن به جایگاه محمود تعبير شدهاست. همين طور دو بدن از بانوان فامیل پیامبر مکرم اسلام، شفاعت وسیع اي داراهستند که بسيار وسيع و دنیا شمول میباشد و مي تواند تمامی اهالي محشر را فرا گيرد. اين دو بانوي عالي قدر، صديقه اطهر، حضرت فاطمه زهرا (س) و شفيعه روز جزا، حضرت فاطمه معصومه (س) میباشند. درخصوص شفاعت بزرگ حضرت زهرا (س) همين بس که شفاعت، مهريه آن حضرت میباشد و به هنگام تزویج، پيک وحي طاقه ابريشمي از سوي معبود آورد که در آن، پاراگراف معبود مهريه فاطمه زهرا را، شفاعت گنهکاران از امت محمد (ص) قرار بخشید، اين حديث از طريق اهل سنت نيز گفته شده میباشد. بعداز فاطمه زهرا (س) از جهت گستردگي شفاعت، هيج بانويي به شفيعه محشر، حضرت معصومه (س) نمي برسد. بر همين پایه میباشد که حضرت امام جعفر راستگو (ع) فرمودند: با شفاعت وی، تمامی شيعيان ما وارد پردیس مي شوند.
11. رازّ قداست قم:
در احاديث فراواني به قداست قم اشاره شدهاست. برای مثال امام درست گو (ع) قم را مقبره اهل بيت (ع) معرفي و خاک آن را، منزه و پاکيزه تعبير نموده است. همچنين ايشان ضمنا حديث مشهوري که درباره قداست قم به گروهي از اهالي ري بيان کردند، فرمودند: بانويي از فرزندان اینجانب به اسم فاطمه دختر موسي، در آن جا رحلت مي نماید که با شفاعت، وی کلیه شيعيان ما وارد پردیس مي شوند. وی مي گويد: اینجانب اين حديث را هنگامي از امام راستگو (ع) شنيدم که حضرت موسي بن جعفر(ع) هنوز ديده به عالم نگشوده بود. اين حديث گران قدر، از راز شرافت و قداست قم پرده برمي داراست و پرنور مي سازد که اين تمامی فضيلت و شرافت اين شهر که در روايات آمده، از ريحانه پيامبر، کريمه اهل بيت (س)، مهين بانوي اسلام، حضرت معصومه (س) سرچشمه مي گيرد که در اين سرزمين ديده از دنیا فرو مي بندد و گرد و خاک اين سرزمين را، توتياي ديدگان حور و ملايک مي نماید.
12. محبت و مباهات حضرت معصومه (س) به امام هشتم:
بازه زمانی 25 سال آحاد، حضرت رضا (ع) صرفا فرزند نجمه خاتون بود. بعداز يک ربع قرن انتظار، سرنوشت ستاره اي تابان از دامان نجمه درخشيد که هم سنگ امام هشتم (ع) بود و امام (ع) توانست والاترين عاطفه ها جمع شده و در سوداي دلش را بر وی تقدیم نماید. بين حضرت معصومه و برادرش امام رضا (ع) عاطفه ها سرشار و محبت شگفت انگيزي بود که خودکار از ترسيم آن عاجز میباشد. در يکي از معجزات امام کاظم (ع) که حضرت معصومه (ع) نيز نقشي دارااست، هنگامي که نصراني مي پرسد: شما که هستيد؟ مي فرمايد: اینجانب معصومه، خواهر امام رضا (ع) هستم. اين تعبير، از محبت سرشار آن حضرت به اخوی بزرگوارش امام رضا (ع) و نيز از مباهات ايشان به اين خواهر- برادري سرچشمه مي گيرد.
13. سرآمد بانوان:
فاطمه معصومه (س) از جهت شخصيت فردي و کمالات روحي، در بين فرزندان موسي بن جعفر (ع) بعداز برادرش، علي بن موسي الرضا (ع) در والاترين درجه جاي دارااست. اين درحالي میباشد که سازه بر مستندات رجالي، فرزندان دختر امام کاظم (ع) دستکم هجده بدن بوده اند و فاطمه در بين اين همگی بانوي بلندمرتبه، سرآمد بوده میباشد. حاج شيخ عباس قمي آنگاه که از دختران موسي بن جعفر (ع) صحبت مي گويد، درباره فاطمه معصومه (س) مي نويسد: بر حسب آنچه به ما رسيده، افضل آنها، سيده جليله معظمه، فاطمه بنت امام موسي (ع) دارای اسم و رسم به حضرت معصومه میباشد.
14. فضيلت بي نظير:
شيخ محمد تقي تُستري، در قاموس الرجال، حضرت معصومه (س) را تحت عنوان بانوي اسوه معرفي کرد و فضيلت وي را در ميان دختران و پسران حضرت موسي بن جعفر (ع)، غير از امام رضا (ع) بي نظير دانسته میباشد. ايشان در اين زمينه چنين مي نويسند: در ميان فرزندان امام کاظم (ع) با آن کلیه کثرتشان، پس از امام رضا (ع) کسي هم شأن حضرت معصومه (س) نيست. بي گمان اين سیرتکامل اظهار نظریات و طریقه به شخصيت فاطمه دختر موسي بن جعفر (ع) بر برداشت هايي پایدار میباشد که از متن و روايات وارده از ائمه اطهار (ع) به دست آمده میباشد. اين روايت ها، رده هايي را براي فاطمه معصومه (س) برشمرده اند؛ مقامي که نظير آن، براي ديگر برادران و خواهران وي بیان نکرده اند و به اين ترتيب، اسم فاطمه معصومه (س) درشمار زنان رفیعتر عالم قرار گرفته میباشد.
15. غروب غمگين:
حضرت فاطمه (س) بعداز ورود به شهر قم، صرفا هفده روز در قيد حيات بود و بعد دعوت حق را لبيک اذعان کرد و به سوي پردیس برين پرواز کرد. اين اتفاق در سال 201 هجري صورت اعطا کرد. درود بر اين بانوي بزرگوار اسلام از روز طلوع تا لحظه غروب. سلام بر روح تابناک معصومه (س) که اينک آفتاب مقبره باصفايش، زمين قم را نوراني نموده است. درود بر سالار زنان عالم و فرزند پيام آوران مهر و مهتران جوان ها بهشتي. اي فاطمه! در روز قيامت، شفيع ما باش که تو در نزد خداوند، جايگاهي ويژه براي شفاعت داري.
1. سرچشمه علم:
حضرت معصومه (س) در خانداني که سرچشمه دانش و زهدو تقوا و فضايل اخلاقي بود، رشد يافت. بعداز آنکه بابا بزرگوار آن بانوي گرامي به شهید شدن رسيد، فرزند ارجمند آن امام، يعني حضرت رضا (ع) ذمه دار فرمان تعليم و تربيت خواهران و برادران خویش شد و هزینه های آنهارا نيز بر ذمه گرفت. در تاثیر توجهات زياد آن حضرت، هر يک از فرزندان امام کاظم (ع) به مقامي گرانقدر دست يافتند و زبانزد همگان گشتند. ابن صباغ ملکي در اين باره ميگويد: هر يک از فرزندان ابي الحسن موسي پر اسم و رسم به کاظم، فضيلتي دارای اسم و رسم دارااست. سوای ترديد بعداز حضرت رضا (ع) در ميان فرزندان امام کاظم (ع)، حضرت معصومه (س) از دید علمي و اخلاقي، والامقام ترين آن ها میباشد. اين حقيقت از اسامي، لقبها، تعريف ها و توصيفاتي که ائمه اطهار (ع) از ايشان نموده اند، آشکار میباشد و اين حقيقت پرنور مي سازد که ايشان نيز زیرا حضرت زينب (س) عالمه غير معلمه بوده میباشد.
2. مظهر فضايل:
حضرت فاطمه معصومه (س) مظهر فضايل و مقامات میباشد. روايات معصومان (ع) فضيلت ها و مقامات بلندي را به آن حضرت نسبت مي دهد. امام راستگو (ع) در اين باره مي فرمايند: با خبر باشيد که براي معبود حرمي میباشد و آن مکه میباشد؛ و براي پيامبر پروردگار حرمي میباشد و آن مدينه میباشد. و براي اميرمؤمنان حرمي میباشد و آن کوفه میباشد. بدانيد که بقاع اینجانب و فرزندانم پس از اینجانب، قم میباشد. باخبر باشيد که قم، کوفه خرد ماست، بدانيد پردیس هشت دروازه دارااست که سه تاي آنان به سوي قم میباشد. بانويي از فرزندان اینجانب به اسم فاطمه، دختر موسي، در آن جا رحلت مي نماید که با شفاعت وی، همگی شيعيان ما وارد پردیس مي شوند.
3. جایگاه علمي حضرت معصومه (س):
حضرت معصومه (س) به عنوان مثال بانوان تبارک و بزرگ منزلت دنیا تشيع میباشد و رده علمي بلندي دارااست. آورده شده که روزي جمعي از شيعيان، به قصد ديدار حضرت موسي بن جعفر (ع) و پرسيدن سوال هايي از ايشان، به مدينه منوره مشرف شدند. زیرا امام کاظم (ع) در هجرت بود، سوال هاي خویش را به حضرت معصومه (س) که در آن هنگام کودکي خردسال بيش عدم وجود، تحويل دادند. فرداي آن روز براي توشه ديگر به خانه امام رفتند، ولي هنوز ايشان از هجرت برنگشته بود. پس به مجبور، سوال هاي خویش را گشوده خواستند تا در مهاجرت بعدي به سرویس امام برسند، غافل از اين که حضرت معصومه (س) پاسخ سوال ها را نگاشته میباشد. وقتي جواب ها را مراعات کردند، بسيار ذوق زده شدند و بعد از سپاسگزاري فراوان، شهر مدينه را سوراخ گفتند. از قضاي زمانه در بين رویه با امام موسي بن جعفر (ع) مواجه گردیده، ماجراي خويش را گشوده گفتند. وقتي امام جواب سوال ها را پژوهش کردند، سه توشه فرمود: پدرش فدايش.
4. فضيلت زيارت:
دعا و زيارت، بال مفتوح کردن از کناره تنهايي، تا نقطع ی عطف باایمان بودن میباشد. دعا و زيارت، جامي میباشد زلال از معنويت ناب درکام عطشناک زندگي؛ و زيارت بقاع معصومه (س)، بارقه اميدي در فضاي غبارآلود روزگار، فرياد روح مهجور در هنگامه غفلت و بي خبري، و نسيمي فرحناک و برخاسته از باغستان هاي پردیس میباشد. زيارت مرقد فاطمه معصومه (س)، به بشر خود باوری مي دهد، و اورا از غرق شدن در گرداب نوميدي گشوده مي دارااست و به همت بيشتر دعوت مي نماید. زيارت مزار با صفاي کريمه اهل بيت (س)، منجر مي گردد که زائر بقاع، خویش را نيازمند آفریدگار ببيند، در قبال وی خشوع نماید، از مرکب غرور و تکبر- که سرچشمه تمامي بدبختي ها و سيه روزي هاست- فرو آيد و حضرت معصومه (س) را واسطه درگاه معبود عالميان قرار دهد. بر همين شالوده میباشد که براي زيارت آن حضرت، محرک بسيار بزرگي وعده داده گردیده و آن، ورود به پردیس میباشد. در اين باره از امام جواد (ع) گفته شده که فرمود: هر که عمه ام را در قم زيارت نماید، پردیس از آن اوست.
5. برگزيدن شهر قم:
بعد از آنکه حضرت معصومه (ع) به شهر ساوه رسيد، بيمار شد. زیرا قدرت رفتن به خراسان را در خویش نديد، تصميم گرفت به قم برود. يکي از نويسندگان در اين باره که چرا حضرت معصومه (س) شهر قم را برگزيد، مي نويسد: بي ترديد مي قدرت اذعان کرد که آن بانوي گرانقدر، روي ملهم و آينده نگر داشت و با دقت به آينده قم و محوريتي که ابعاد براي اين سرزمين پيش مي آيد - محوريتي که آرامگاه ايشان راءس آن خواهد بود - بدين ديار روي آورد. اين جريان به خوبي پرنور مي نماید که آن بانوي الهي، به آينده اسلام و موقعيت اين سرزمين دقت داشته و خویش را با عجله بدين راز زمين رسانده و محوريت و مرکزيت آن را با مدفن خویش پايه ريزي نموده است.
6. زيارت حضرت معصومه (س) از منظر روايات:
درباره فضيلت زيارت حضرت معصومه (س) روايات فراواني از پيشوايان معصوم رسيده میباشد. برای مثال، هنگامي که يکي از محدثان پررنگ قم، به اسم سعد بن سعد به محضر مقدس امام رضا (ع) شرفياب مي خواهد شد، امام هشتم خطاب به ايشان مي فرمايد: اي سعد! از ما در نزد شما قبري میباشد. سعد مي گويد: فدايت نحس! آيا قبر فاطمه دختر موسي بن جعفر (س) را مي فرماييد؟ مي فرمايد: آري، کسی که اورا زيارت نماید، در حالي که به حق وی باخبر باشد، فردوس از آن اوست.
پيشواي عالم تشيع امام جعفر راست گو (س) نيز در اين باره مي فرمايد: کسی که اورا زيارت نماید، پردیس بر وی واجب شود. و در حديث ديگري آمده میباشد: زيارت وی، هم سنگ فردوس میباشد.
7. زيارت مأثور درباره حضرت معصومه (ع):
يکي از ويژگيهاي حضرت معصومه (س)، ورود زيارتنامه اي از سوي معصومان (س) درباره ايشان میباشد که بعد از حضرت فاطمه زهرا (س)، وی فقط بانوي بزرگواري میباشد که زيارت مأثور دارااست. بانوان پر رنگ اي زیرا: آمنه بنت وهب، فاطمه بنت اسد، خديجه بنت خويلد، فاطمه ام البنين، زينب کبري، حکيمه خاتون و نرجس خاتون که هيچ شک وتردید و ترديدي در جایگاه بلند و درجه رفيع آنها نيست. هيچ کدام زيارت مأثور از سوي معصومان (س) ندارند و اين آرم دهنده جایگاه والاي اين بانوي تعالی اسلام میباشد. باشد که شيعيان و پيروان اهل بيت عصمت (س) به ويژه بانوان، اين جایگاه تعالی و عالي را پاس بدارند و همواره سرمشق و مظهر حجاب و زهد و حيا باشند. صرفا در اين شکل میباشد که روح باعظمت اين بانوي گرانقدر از تمامی ما خشنود گردد.
8. امام رضا (ع) و کنیه معصومه:
حضرت فاطمه معصومه (س) بانويي بهشتي، غرق در عبادت و نيايش، پيراسته از زشتي ها و شبنم معطر آفرينش میباشد. شايد يکي از دلايل «معصومه» ناميدن اين بانو، آن باشد که عصمت و طهارت مادرش حضرت زهرا (س) در وی تجلي يافته میباشد. مبنی بر پاره اي از روايات، اين کنیه از سوي امام رضا (ع) به اين بانوي والامقام اسلام وارداتی میباشد؛ چنان که فقيه بلند انديش و سپيد سيرت شيعه، علامه مجلسي (ع) در اين باره مي گويد: امام رضا (ع) در جايي فرمود: «هرکس معصومه را در قم زيارت نماید، مانند کسي میباشد که منرا زيارت نموده است».
9. کريمه اهل بيت:
حضرت معصومه (س) در لهجه پژوهشگران و فقيهان گرانقدر شيعه، به کنیه کريمه اهل بيت ياد مي گردد. از ميان بانوان اهل بيت، اين اسم زيبا فقط به آن حضرت تخصیص يافته میباشد. مبنی بر روياي راست گو و صحيح نسب شناس تعالی، مرحوم آيت الله مرعشي نجفي، اين کنیه از طرف امام راستگو (ع) بر حضرت معصومه (س) اطلاق شدهاست. در اين رؤيا، امام راستگو (ع) به آيت الله نجفي که با دعا و رمز و نياز، همت پيگيري را براي يافتن قبر مطهر حضرت زهرا (س) شروع کرده خطاب فرمود: برتو باد به کريمه اهل بيت.
10. القاب حضرت معصومه (س):
به صورت کلي، سه زيارت طومار براي حضرت معصومه (س) نام برده که يکي از آنان پر اسم و رسم و دو تاي ديگر غير دارای اسم و رسم میباشد. اسامي و کنیه هايي که براي حضرت معصومه (س) در دو زيارت طومار غير پر اسم و رسم نام برده؛ به قرار ذيل میباشد: طاهره (پاکيزه)، حميده (ستوده)؛ بِرّه (نيکوکار)؛ رشيده (حد يافته)؛ تقّيه (پرهيزگار)؛ رضّيه (خشنود از پروردگار)؛ مرضيّه (گزینه رضايت معبود)؛ سيده صديقه (بانوي بسيار صادق)؛ سيده رضيّه مرضّيه (بانوي خشنود پروردگار و آیتم رضاي وی)؛ سيدةُ نساء العالمين (سرور زنان فقید). هم چنين محدثّه و عابده از صفات و القابي میباشد که براي حضرت معصومه (س) تیتر گردیده است.
10. شفاعت حضرت معصومه (س):
بالاترين رتبه شفاعت، از آن پیامبر گرامي اسلام میباشد که در قرآن کريم، از آن به جایگاه محمود تعبير شدهاست. همين طور دو بدن از بانوان فامیل پیامبر مکرم اسلام، شفاعت وسیع اي داراهستند که بسيار وسيع و دنیا شمول میباشد و مي تواند تمامی اهالي محشر را فرا گيرد. اين دو بانوي عالي قدر، صديقه اطهر، حضرت فاطمه زهرا (س) و شفيعه روز جزا، حضرت فاطمه معصومه (س) میباشند. درخصوص شفاعت بزرگ حضرت زهرا (س) همين بس که شفاعت، مهريه آن حضرت میباشد و به هنگام تزویج، پيک وحي طاقه ابريشمي از سوي معبود آورد که در آن، پاراگراف معبود مهريه فاطمه زهرا را، شفاعت گنهکاران از امت محمد (ص) قرار بخشید، اين حديث از طريق اهل سنت نيز گفته شده میباشد. بعداز فاطمه زهرا (س) از جهت گستردگي شفاعت، هيج بانويي به شفيعه محشر، حضرت معصومه (س) نمي برسد. بر همين پایه میباشد که حضرت امام جعفر راستگو (ع) فرمودند: با شفاعت وی، تمامی شيعيان ما وارد پردیس مي شوند.
11. رازّ قداست قم:
در احاديث فراواني به قداست قم اشاره شدهاست. برای مثال امام درست گو (ع) قم را مقبره اهل بيت (ع) معرفي و خاک آن را، منزه و پاکيزه تعبير نموده است. همچنين ايشان ضمنا حديث مشهوري که درباره قداست قم به گروهي از اهالي ري بيان کردند، فرمودند: بانويي از فرزندان اینجانب به اسم فاطمه دختر موسي، در آن جا رحلت مي نماید که با شفاعت، وی کلیه شيعيان ما وارد پردیس مي شوند. وی مي گويد: اینجانب اين حديث را هنگامي از امام راستگو (ع) شنيدم که حضرت موسي بن جعفر(ع) هنوز ديده به عالم نگشوده بود. اين حديث گران قدر، از راز شرافت و قداست قم پرده برمي داراست و پرنور مي سازد که اين تمامی فضيلت و شرافت اين شهر که در روايات آمده، از ريحانه پيامبر، کريمه اهل بيت (س)، مهين بانوي اسلام، حضرت معصومه (س) سرچشمه مي گيرد که در اين سرزمين ديده از دنیا فرو مي بندد و گرد و خاک اين سرزمين را، توتياي ديدگان حور و ملايک مي نماید.
12. محبت و مباهات حضرت معصومه (س) به امام هشتم:
بازه زمانی 25 سال آحاد، حضرت رضا (ع) صرفا فرزند نجمه خاتون بود. بعداز يک ربع قرن انتظار، سرنوشت ستاره اي تابان از دامان نجمه درخشيد که هم سنگ امام هشتم (ع) بود و امام (ع) توانست والاترين عاطفه ها جمع شده و در سوداي دلش را بر وی تقدیم نماید. بين حضرت معصومه و برادرش امام رضا (ع) عاطفه ها سرشار و محبت شگفت انگيزي بود که خودکار از ترسيم آن عاجز میباشد. در يکي از معجزات امام کاظم (ع) که حضرت معصومه (ع) نيز نقشي دارااست، هنگامي که نصراني مي پرسد: شما که هستيد؟ مي فرمايد: اینجانب معصومه، خواهر امام رضا (ع) هستم. اين تعبير، از محبت سرشار آن حضرت به اخوی بزرگوارش امام رضا (ع) و نيز از مباهات ايشان به اين خواهر- برادري سرچشمه مي گيرد.
13. سرآمد بانوان:
فاطمه معصومه (س) از جهت شخصيت فردي و کمالات روحي، در بين فرزندان موسي بن جعفر (ع) بعداز برادرش، علي بن موسي الرضا (ع) در والاترين درجه جاي دارااست. اين درحالي میباشد که سازه بر مستندات رجالي، فرزندان دختر امام کاظم (ع) دستکم هجده بدن بوده اند و فاطمه در بين اين همگی بانوي بلندمرتبه، سرآمد بوده میباشد. حاج شيخ عباس قمي آنگاه که از دختران موسي بن جعفر (ع) صحبت مي گويد، درباره فاطمه معصومه (س) مي نويسد: بر حسب آنچه به ما رسيده، افضل آنها، سيده جليله معظمه، فاطمه بنت امام موسي (ع) دارای اسم و رسم به حضرت معصومه میباشد.
14. فضيلت بي نظير:
شيخ محمد تقي تُستري، در قاموس الرجال، حضرت معصومه (س) را تحت عنوان بانوي اسوه معرفي کرد و فضيلت وي را در ميان دختران و پسران حضرت موسي بن جعفر (ع)، غير از امام رضا (ع) بي نظير دانسته میباشد. ايشان در اين زمينه چنين مي نويسند: در ميان فرزندان امام کاظم (ع) با آن کلیه کثرتشان، پس از امام رضا (ع) کسي هم شأن حضرت معصومه (س) نيست. بي گمان اين سیرتکامل اظهار نظریات و طریقه به شخصيت فاطمه دختر موسي بن جعفر (ع) بر برداشت هايي پایدار میباشد که از متن و روايات وارده از ائمه اطهار (ع) به دست آمده میباشد. اين روايت ها، رده هايي را براي فاطمه معصومه (س) برشمرده اند؛ مقامي که نظير آن، براي ديگر برادران و خواهران وي بیان نکرده اند و به اين ترتيب، اسم فاطمه معصومه (س) درشمار زنان رفیعتر عالم قرار گرفته میباشد.
15. غروب غمگين:
حضرت فاطمه (س) بعداز ورود به شهر قم، صرفا هفده روز در قيد حيات بود و بعد دعوت حق را لبيک اذعان کرد و به سوي پردیس برين پرواز کرد. اين اتفاق در سال 201 هجري صورت اعطا کرد. درود بر اين بانوي بزرگوار اسلام از روز طلوع تا لحظه غروب. سلام بر روح تابناک معصومه (س) که اينک آفتاب مقبره باصفايش، زمين قم را نوراني نموده است. درود بر سالار زنان عالم و فرزند پيام آوران مهر و مهتران جوان ها بهشتي. اي فاطمه! در روز قيامت، شفيع ما باش که تو در نزد خداوند، جايگاهي ويژه براي شفاعت داري.
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی