سنت را به سه پیمانِ فعلی، قولی و تقریری تقسیم کردهاند:[۲۳]
سنت فعلی
به عملی که رسول(ص) یا این که معصوم آن را به قصد تشریع حکم فقهی ایفا شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد داده باشد، مانند وضو تصاحب کردن، نماز تلاوت و حج بهجاآوردن، سنت فعلی گفته میشود.[۲۴] اموری مانند اشاره، نگارش و شکاف فعل رسول یا این که معصوم را هم از سنخ سنت فعلی برمیشمارند.[۲۵]
درباره کیفیت دلالت فعل نبی و معصوم بر حکم فقاهتی گفته می گردد دو شرایط رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود داراست:
فعلی که از رسول یا این که امام معصوم صادر می گردد، با قرائنی یار میباشد که بهواسطه این قرائن مشخص و معلوم میگردد رسول یا این که امام معصوم در رده ذکر حکمی از احکام یا این که عبادتی از مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبادات مانند نماز، وضو، حج و امثال آن میباشد. همینطور از روش این قرائن مشخص میگردد کهاین فعل وجوبی میباشد یا این که استحبابی یا این که غیر آن.[۲۶]
فعلی که از فرستاده یا این که امام معصوم آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد صادر گردیده با قرینهای یاور وجود ندارد تا معین گردد بر چه حکمی دلالت مینماید.[۲۷] در اینجا یکسری نگرش وجود دارااست:[۲۸] بعضا میگویند دلالت مینماید بر وجوب آن فعل،[۲۹] عده ای معتقدند علامتدهنده استحباب آن میباشد[۳۰] و به اعتقاد و باور جمعی دیگر، بر هیچیک دلالت نمینماید و صرفا فهمیده می گردد جاری ساختن آن برای ما مباح و روا میباشد.[۳۱]
همینطور اصولیان گفتهاند در حالتی که فعلی که از فرستاده یا این که امام معصوم صادر میگردد، با قرینهای همدم باشد که بهواسطه آن، مشخص و معلوم می شود این فعل به رسول یا این که امام معصوم تخصیص داراست، مانند وجوب تَهَجُّد برای نبی، این فعل برای بقیه مسلمانها حجت وجود ندارد؛[۳۲] ولی درحالتی که فعلی که از رسول یا این که امام معصوم صادر میگردد مشخص و معلوم نباشد که به آنها تخصیص داراست یا این که مشتمل بر همگی مسلمانها میشود، در حجیت این فعل برای سایر مسلمانها اختلافلحاظ وجود دارااست.[۳۳] بعضی بر این نظرند که اینگونه فعلی تنها به آنها تخصیص دارااست و بعضا دیگر گفتهاند برای تمامی مسلمان ها حجیت دارااست و همگی میتوانند به آن شغل نمایند.[۳۴]
سنت قولی
به سخنان نبی و بقیه معصومان سنت قولی گفته میگردد.[۳۵] بیشترین قسمت سنت، همین سنت قولی یا این که سخنانی میباشد که از رسول و امامان معصوم نقل گردیده است.[۳۶]
سنت تقریری
نوشتهعلمیٔ اساسی: تقریر معصوم
تقریر فرستاده یا این که معصوم عبارت میباشد از خموشی آنان در قبال گفتار یا این که رفتاری که در حضورشان مطرح میگردد.[۳۷] گفته می شود تقریر معصوم، با قوانینی، دلالت بر جایزبودن یا این که درستی گفتار یا این که رفتاری دارااست که نزد وی ذکر یا این که فعالیت گردیدهاست؛[۳۸] با این برهان که معصوم مکلف میباشد خطاکار را از ایفا مُنکَر بازدارد و در حالتی که ناآگاه میباشد شیوه صحیح را به او نماد دهد.[۳۹]
دلایل اعتبار و حجیت سنت
عالمان مسلمان برای ثابت حجیت سنت رسول، به قرآن و اجماع و برهان عقلی استناد کردهاند. برای مثال آیاتی قرانی مورداستناد در این باره، آیاتی میباشد که بر وجوب اطاعت از فرستاده دلالت مینمایند.[۴۰]در زمینهی اجماع هم گفته میگردد کلیه فرقههای مسلمان بر حجیت پیمان، فعل و تقریر نبی و تقلید از آن، رخدادحیث داراهستند[۴۱] استدلال عقلی هم بهاین تفصیل میباشد: در دانش صحبت اثبات شدهاست که نبی، معصوم از گناه، اشتباه و غفلت میباشد؛ پس پیمان، فعل و تقریر او حجت و قابل پشت گرمی میباشد.[۴۲]
عالمان شیعه ضمن این تحلیلها برای حجیت سنت نبی، از سه قرآن، سنت نبی و عقل برای ثابت حجیت سنت امامان معصوم استدلال میاورند:[۴۳]
قرآن: براساس آیه پاکسازی و آیه اولین الامر، ائمه(ع) دارنده پاکیاند و به این ترتیب سنت آنها قابلاتکا و تاسی از آن موردنیاز میباشد.[۴۴]
سنت فرستاده: برپایه حدیث ثقلین که به طور متوالی، از فرستاده اورده شده، برای خودداری از گمراهی، به تقلید از قرآن و اهلبیت(ع) در کنار هم، فرمان گردیدهاست.[۴۵]
عقل: ملاک عقلی حجیت سنت رسول طهارت اوست. از طرفی در دانش حرف اثبات گردیده است که اهلبیت(ع) نیز مانند فرستاده معصوماند. براین اساس سنت آنان نیز حجیت داراست
سنت را به سه پیمانِ فعلی، قولی و تقریری تقسیم کردهاند:[۲۳]
سنت فعلی
به عملی که رسول(ص) یا این که معصوم آن را به قصد تشریع حکم فقهی ایفا شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد داده باشد، مانند وضو تصاحب کردن، نماز تلاوت و حج بهجاآوردن، سنت فعلی گفته میشود.[۲۴] اموری مانند اشاره، نگارش و شکاف فعل رسول یا این که معصوم را هم از سنخ سنت فعلی برمیشمارند.[۲۵]
درباره کیفیت دلالت فعل نبی و معصوم بر حکم فقاهتی گفته می گردد دو شرایط رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود داراست:
فعلی که از رسول یا این که امام معصوم صادر می گردد، با قرائنی یار میباشد که بهواسطه این قرائن مشخص و معلوم میگردد رسول یا این که امام معصوم در رده ذکر حکمی از احکام یا این که عبادتی از مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبادات مانند نماز، وضو، حج و امثال آن میباشد. همینطور از روش این قرائن مشخص میگردد کهاین فعل وجوبی میباشد یا این که استحبابی یا این که غیر آن.[۲۶]
فعلی که از فرستاده یا این که امام معصوم آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد صادر گردیده با قرینهای یاور وجود ندارد تا معین گردد بر چه حکمی دلالت مینماید.[۲۷] در اینجا یکسری نگرش وجود دارااست:[۲۸] بعضا میگویند دلالت مینماید بر وجوب آن فعل،[۲۹] عده ای معتقدند علامتدهنده استحباب آن میباشد[۳۰] و به اعتقاد و باور جمعی دیگر، بر هیچیک دلالت نمینماید و صرفا فهمیده می گردد جاری ساختن آن برای ما مباح و روا میباشد.[۳۱]
همینطور اصولیان گفتهاند در حالتی که فعلی که از فرستاده یا این که امام معصوم صادر میگردد، با قرینهای همدم باشد که بهواسطه آن، مشخص و معلوم می شود این فعل به رسول یا این که امام معصوم تخصیص داراست، مانند وجوب تَهَجُّد برای نبی، این فعل برای بقیه مسلمانها حجت وجود ندارد؛[۳۲] ولی درحالتی که فعلی که از رسول یا این که امام معصوم صادر میگردد مشخص و معلوم نباشد که به آنها تخصیص داراست یا این که مشتمل بر همگی مسلمانها میشود، در حجیت این فعل برای سایر مسلمانها اختلافلحاظ وجود دارااست.[۳۳] بعضی بر این نظرند که اینگونه فعلی تنها به آنها تخصیص دارااست و بعضا دیگر گفتهاند برای تمامی مسلمان ها حجیت دارااست و همگی میتوانند به آن شغل نمایند.[۳۴]
سنت قولی
به سخنان نبی و بقیه معصومان سنت قولی گفته میگردد.[۳۵] بیشترین قسمت سنت، همین سنت قولی یا این که سخنانی میباشد که از رسول و امامان معصوم نقل گردیده است.[۳۶]
سنت تقریری
نوشتهعلمیٔ اساسی: تقریر معصوم
تقریر فرستاده یا این که معصوم عبارت میباشد از خموشی آنان در قبال گفتار یا این که رفتاری که در حضورشان مطرح میگردد.[۳۷] گفته می شود تقریر معصوم، با قوانینی، دلالت بر جایزبودن یا این که درستی گفتار یا این که رفتاری دارااست که نزد وی ذکر یا این که فعالیت گردیدهاست؛[۳۸] با این برهان که معصوم مکلف میباشد خطاکار را از ایفا مُنکَر بازدارد و در حالتی که ناآگاه میباشد شیوه صحیح را به او نماد دهد.[۳۹]
دلایل اعتبار و حجیت سنت
عالمان مسلمان برای ثابت حجیت سنت رسول، به قرآن و اجماع و برهان عقلی استناد کردهاند. برای مثال آیاتی قرانی مورداستناد در این باره، آیاتی میباشد که بر وجوب اطاعت از فرستاده دلالت مینمایند.[۴۰]در زمینهی اجماع هم گفته میگردد کلیه فرقههای مسلمان بر حجیت پیمان، فعل و تقریر نبی و تقلید از آن، رخدادحیث داراهستند[۴۱] استدلال عقلی هم بهاین تفصیل میباشد: در دانش صحبت اثبات شدهاست که نبی، معصوم از گناه، اشتباه و غفلت میباشد؛ پس پیمان، فعل و تقریر او حجت و قابل پشت گرمی میباشد.[۴۲]
عالمان شیعه ضمن این تحلیلها برای حجیت سنت نبی، از سه قرآن، سنت نبی و عقل برای ثابت حجیت سنت امامان معصوم استدلال میاورند:[۴۳]
قرآن: براساس آیه پاکسازی و آیه اولین الامر، ائمه(ع) دارنده پاکیاند و به این ترتیب سنت آنها قابلاتکا و تاسی از آن موردنیاز میباشد.[۴۴]
سنت فرستاده: برپایه حدیث ثقلین که به طور متوالی، از فرستاده اورده شده، برای خودداری از گمراهی، به تقلید از قرآن و اهلبیت(ع) در کنار هم، فرمان گردیدهاست.[۴۵]
عقل: ملاک عقلی حجیت سنت رسول طهارت اوست. از طرفی در دانش حرف اثبات گردیده است که اهلبیت(ع) نیز مانند فرستاده معصوماند. براین اساس سنت آنان نیز حجیت داراست

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: تاریخچه و نقش در مناسبتهای مذهبی