مسجد جِنّ یا این که مسجد حَرَس از مساجد سابق در مکه که در حوالی گورستان حَجون جای دارد. دارای اسم و رسم میباشد سوره جن در این جا بر نبی اکرم(ص) نازل گردیده یااینکه فرستاده(ص) با جنیان دراین مسجد دیدار نموده است. از تاریخ بنای نخستین این مسجد، اطلاعی در اختیار وجود ندارد؛ البته در قرن دوم و بعداز آن بهاین اسم آوازه داشته و بارها در سالهای متعدد، تعمیر و نوسازی شدهاست. مسجد جن در واپسین مرمت در حکومت سعودی، دارنده گنبد طلایی و منارهای بلندمرتبه مسجد النبی کوهسنگی مشهد شده است.
مقام مسجد
مسجد جن یک مسجد سابق در مکه میباشد که از مساجد پررونق این شهر بهشمار میرود. عنایت مسجد به آن میباشد که سوره جن در این جا بر حضرت محمد(ص) نازل گردیده[۱] یااینکه گفته شده، جنیان با رسول(ص) درین مسجد دیدار کردهاند.[۲] قرائت نماز و دو رکعت نماز تحیت در مسجد جن، مستحب آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۳]
تصویری سابق از مسجد جن پیش از مرمت
اسم دیگر مسجد
مسجد جن را مسجد حَرَس (مسجد نگهبانان) نیز میگویند؛ زیرا فرمانده نظامی و گشت مکه دراین حیطه میایستاد تا نیروهایش به وی بپیوندند.[۴] یااینکه اورده شده نگهبانان بخش ها متعدد مکه، هنگام گشت شبانه، در اطراف مسجد جن یکدیگر را ملاقات میکردند و بعداز تبادل داده ها به محل مأموریت خویش باز رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میگشتند.[۵]
تاریخ سازه و تجدید بنا
تابلوی مسجد جن؛ نصبگردیده بر روی دیوار مسجد
تاریخ بنای نخستین مسجد، معلوم وجود ندارد البته در قرن دوم و بعداز آن برقرار بوده و بنابر گزارشهای تاریخی در حین قرنها گوناگون به همین اسم شناخته میشدهاست.[۶] مسجد جن بارها تجدید بنا و نوسازی گردیده[۷] و یک کدام از تجدید بناها در سال ۱۱۱۲ق بوده که مسجد بهبرهان سیلهای فراوان، تماما تخریب شد.[۸] واپسین مرمت در طی ملک فهد، سلطان وقت ایالات متحده عربی سعودی در سال ۱۴۲۱ق ایفا شد که وی فرمان تجدید بنای مسجد را بخشید[۹] و حجم آن، حدود دو موازی ارتقاء یافت.[۱۰] حکومت سعودی بعداز آن، اسم جن را از مسجد حذف کرد و با شمارهبندی برخی اماکن، عدد چهل را بر روی مسجد گذارد البته بعد از مدتی، مجدداً تابلوی مسجد جن بر آن نصب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شوید.[۱۱]
موقعیت فعلی
مسجد جن در منطقه شمالی مسجد الحرام و در اطراف آرامستان حجون قراردارد.[۱۲] در تجدید بنا انتها، یک گنبد طلایی با یک مناره گران قدر برای مسجد، ساخته شد و دیوارهای مسجد با سنگهای سپید و خوشگل، مستحکم شوید[۱۳] و مساحت آن به ۶۰۰ مترمربع ارتقاء یافت.[۱۴] بر نمای داخلی گنبد، آیاتی از سوره جن با خط ثلث درج شده میباشد.[۱۵]
پانویس
قائدان، درسنامه اماکن مذهبی مکه مکرمه و مدینه منوره، ۱۳۹۰ش، ص۳۶.
بصیری، گلکلمه و واژههای حج و عمره، ۱۳۸۷ش، ص۵۲۱و۵۲۲.
رهبر، هم پا با زائران منزل معبود، ۱۳۸۷ش، ص۱۱۹.
ازرقی، خبرها مکه، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۲۰۰و۲۰۱.
بصیری، گلواژهای حج و عمره، ۱۳۸۷ش، ص۵۲۱و۵۲۲.
جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۹ش، ص۱۳۴و۱۳۵.
حمو، معرفی اماکن مکه مکرمه، ۱۳۹۱ش، ص۷۸.
جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۹ش، ص۱۳۴و۱۳۵.
حمو، معرفی اماکن مکه مکرمه، ۱۳۹۱ش، ص۷۸.
فکری، تمدن اصطلاحات حج و عمره، ۱۳۹۳ش، ص۱۸۵.
فکری، تمدن اصطلاحات حج و عمره، ۱۳۹۳ش، ص۱۸۵.
رهبر، یار و همدم با زائران منزل معبود، ۱۳۸۷ش، ص۱۱۹.
فکری، فرهنگ و تمدن اصطلاحات حج و عمره، ۱۳۹۳ش، ص۱۸۵.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۹ش، ص۱۳۴و۱۳۵.
بصیری، گلکلمههای حج، ۱۳۸۷ش، ص۵۲۱و۵۲۲.
منابع
ازرقی، محمد بن عبدالله، خبر ها مکه و ما جاء فیها اینجانب الآثار، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق.
بصیری، علیرضا، گلواژه و کلمههای حج و عمره، طهران، مشعر، ۱۳۸۷ش.
جعفریان، نبی، اثرها اسلامی مکه و مدینه، طهران، تکثیر مشعر، ۱۳۸۹ش.
حمو، محمود محمد، معرفی اماکن مکه مکرمه، ترجمه: مرتضی حسینی فاضل، طهران، تکثیر مشعر، ۱۳۹۱ش.
رهبر، محمدتقی، یاور با زائران منزل پروردگار، طهران، مشعر، ۱۳۸۷ش.
فکری، مسعود، تمدن اصطلاحات حج و عمره، طهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.
قائدان، اصغر، درسنامه اماکن مذهبی مکه مکرمه و مدینه منوره، طهران، تکثیر مشعر، ۱۳۹۰ش.
نبو
مساجد
ایالات متحده عربی
مسجدالحرام • مسجدالنبی • مسجد قبا • مسجد شجره • مسجد ردالشمس • مسجد خیف • مسجد غدیر خم • مسجد قبلتین • مسجد تنعیم • مسجد الاجابة (مکه) • مسجد الاجابة (مدینه) • مسجد جن • مسجد غمامه • مساجد سبعه • مسجد حمزه (مدینه) • مسجد علی بن ابیطالب (مدینه)
عراق
مسجد کوفه • مسجد سهله • مسجد براثا • مسجد حنانه • مسجد روحانی طوسی • مسجد روضه خوان انصاری • مسجد هندی • مسجد الخضراء • مسجد صعصعه • مسجد زید بن صوحان • مسجد عمران بن شاهین • مسجد الحمراء • مسجد جامع بصره • مسجد جواهری
کشورایران
مسجد جمکران • مسجد گوهرشاد • مسجد آقابزرگ کاشان • مسجد جامع اصفهان • مسجد امام اصفهان • مسجد حکیم اصفهان • مسجد سلماسی • مسجد روحانی لطفالله • مسجد جامع یزد • مسجد اعظم قم • مسجد امام حسن عسکری قم • مسجد سید اصفهان • مسجد امام خمینی • مسجد سید عزیزالله • مسجد کبود • مسجد نصیرالملک • مسجد جامع قم • مسجد جامع کرمان • مسجد ملک کرمان • مسجد ارک طهران • مسجد نماینده قانونی شیراز • مسجد کرامت • مسجد فیل • مسجد هدایت طهران • مسجد جامع عتیق شیراز • مسجد لرزاده • مسجد صاحب و مالکالامر تبریز • مسجد الجواد • مسجد جاوید • مسجد امینالدوله • مسجد ابوذر (طهران) • مسجد جلیلی • مسجد قبا (طهران) • مسجد جامع نارمک • مسجد فرط
فلسطین
مسجدالاقصی • مسجد صخره
سوریه، مصر، یمن و...
مسجد جامع اموی، مسجد قاضی مصر • مسجد جیوشی، مسجد امام علی صنعا • جامع الامام الصادق (بحرین)
مرتبط
مسجد • مسجد جامع • محراب • مناره • منبر • عمران مسجد • خبرگزاری شبستان • روز جهانی مسجد
نماز • مسجدالنبی
نبو
ایالات متحده عربی سعودی
بخش ها تاریخی
مکه • مدینه • جده • احساء • قطیف • عوامیه • طائف • نجران • ینبع • ربذه • شعب ابیطالب • خیبر • غدیر خم • فدک • سقیفه • کوه نوروروشنایی • کوه ابوقبیس • کوه عینین • ابواء • ابطح • دارالندوه • ناحیه بدر • کوه احد • کوه رضوی • حدیبیه • تهامه • چالش • صریا • حجاز • دومة الجندل • جحفه • آبار علی • منزل ارقم بن ابیارقم • حیطان سبعه
اماکن مقدس
مقبره مکی • بقعه مدنی • مسجد الحرام • مسجد النبی • گورستان معلاة • مسجد قبا • گورستان بقیع • مسجد غدیر • مقبرههای بقیع • مسجد ردالشمس • غار حراء • مسجد شجره • کشور منا • عرفات • مشعر • بیت الاحزان • کوه ثور • مسجد خیف • مسجد قبلتین • جبل الرحمة • حجر اسماعیل • جایگاه ابراهیم • زمزم • صفا و مروه • مسعی • مسجد تنعیم • مسجد الاجابة (مکه) • مسجد الاجابة (مدینه) • مسجد جن • مسجد غمامه • مساجد سبعه • ردیف توبه • بقاع شهدای احد • مسجد حمزه (مدینه)• مسجد علی بن ابیطالب (مدینه)
شخصیتها
روحانی احمد احسائی • علی بن حسنعلی خنیزی • علی بن حسن خنیزی • عبدالهادی فضلی • باقر النمر • محمدعلی عمری • حسن الصفار • سید هاشم الشخص • ناصر القفاری • زکی المیلاد
دستههای شیعی
حرکت مبلغان طلایهدار • سازمان انقلاب اسلامی در شبه جزیره • الحرکة الاصلاحیه • حزبالله حجاز
بقیه
نخاوله • حج • وهابیت • تخریب بقیع • جزیرة العرب • یوم الهدم • قریش • اوس و خزرج • بنیهاشم • انصار • نادانی • فاجعه منا (۱۳۹۴) • انتفاضه حوزه شرقیه • باب جبرئیل • اعدامهای ۱۲ مارس ۲۰۲۲ ایالات متحده عربی
مسجد جِنّ یا این که مسجد حَرَس از مساجد سابق در مکه که در حوالی گورستان حَجون جای دارد. دارای اسم و رسم میباشد سوره جن در این جا بر نبی اکرم(ص) نازل گردیده یااینکه فرستاده(ص) با جنیان دراین مسجد دیدار نموده است. از تاریخ بنای نخستین این مسجد، اطلاعی در اختیار وجود ندارد؛ البته در قرن دوم و بعداز آن بهاین اسم آوازه داشته و بارها در سالهای متعدد، تعمیر و نوسازی شدهاست. مسجد جن در واپسین مرمت در حکومت سعودی، دارنده گنبد طلایی و منارهای بلندمرتبه مسجد النبی کوهسنگی مشهد شده است.
مقام مسجد
مسجد جن یک مسجد سابق در مکه میباشد که از مساجد پررونق این شهر بهشمار میرود. عنایت مسجد به آن میباشد که سوره جن در این جا بر حضرت محمد(ص) نازل گردیده[۱] یااینکه گفته شده، جنیان با رسول(ص) درین مسجد دیدار کردهاند.[۲] قرائت نماز و دو رکعت نماز تحیت در مسجد جن، مستحب آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[۳]
تصویری سابق از مسجد جن پیش از مرمت
اسم دیگر مسجد
مسجد جن را مسجد حَرَس (مسجد نگهبانان) نیز میگویند؛ زیرا فرمانده نظامی و گشت مکه دراین حیطه میایستاد تا نیروهایش به وی بپیوندند.[۴] یااینکه اورده شده نگهبانان بخش ها متعدد مکه، هنگام گشت شبانه، در اطراف مسجد جن یکدیگر را ملاقات میکردند و بعداز تبادل داده ها به محل مأموریت خویش باز رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میگشتند.[۵]
تاریخ سازه و تجدید بنا
تابلوی مسجد جن؛ نصبگردیده بر روی دیوار مسجد
تاریخ بنای نخستین مسجد، معلوم وجود ندارد البته در قرن دوم و بعداز آن برقرار بوده و بنابر گزارشهای تاریخی در حین قرنها گوناگون به همین اسم شناخته میشدهاست.[۶] مسجد جن بارها تجدید بنا و نوسازی گردیده[۷] و یک کدام از تجدید بناها در سال ۱۱۱۲ق بوده که مسجد بهبرهان سیلهای فراوان، تماما تخریب شد.[۸] واپسین مرمت در طی ملک فهد، سلطان وقت ایالات متحده عربی سعودی در سال ۱۴۲۱ق ایفا شد که وی فرمان تجدید بنای مسجد را بخشید[۹] و حجم آن، حدود دو موازی ارتقاء یافت.[۱۰] حکومت سعودی بعداز آن، اسم جن را از مسجد حذف کرد و با شمارهبندی برخی اماکن، عدد چهل را بر روی مسجد گذارد البته بعد از مدتی، مجدداً تابلوی مسجد جن بر آن نصب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شوید.[۱۱]
موقعیت فعلی
مسجد جن در منطقه شمالی مسجد الحرام و در اطراف آرامستان حجون قراردارد.[۱۲] در تجدید بنا انتها، یک گنبد طلایی با یک مناره گران قدر برای مسجد، ساخته شد و دیوارهای مسجد با سنگهای سپید و خوشگل، مستحکم شوید[۱۳] و مساحت آن به ۶۰۰ مترمربع ارتقاء یافت.[۱۴] بر نمای داخلی گنبد، آیاتی از سوره جن با خط ثلث درج شده میباشد.[۱۵]
پانویس
قائدان، درسنامه اماکن مذهبی مکه مکرمه و مدینه منوره، ۱۳۹۰ش، ص۳۶.
بصیری، گلکلمه و واژههای حج و عمره، ۱۳۸۷ش، ص۵۲۱و۵۲۲.
رهبر، هم پا با زائران منزل معبود، ۱۳۸۷ش، ص۱۱۹.
ازرقی، خبرها مکه، ۱۴۱۶ق، ج۲، ص۲۰۰و۲۰۱.
بصیری، گلواژهای حج و عمره، ۱۳۸۷ش، ص۵۲۱و۵۲۲.
جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۹ش، ص۱۳۴و۱۳۵.
حمو، معرفی اماکن مکه مکرمه، ۱۳۹۱ش، ص۷۸.
جعفریان، اثرها اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۹ش، ص۱۳۴و۱۳۵.
حمو، معرفی اماکن مکه مکرمه، ۱۳۹۱ش، ص۷۸.
فکری، تمدن اصطلاحات حج و عمره، ۱۳۹۳ش، ص۱۸۵.
فکری، تمدن اصطلاحات حج و عمره، ۱۳۹۳ش، ص۱۸۵.
رهبر، یار و همدم با زائران منزل معبود، ۱۳۸۷ش، ص۱۱۹.
فکری، فرهنگ و تمدن اصطلاحات حج و عمره، ۱۳۹۳ش، ص۱۸۵.
جعفریان، اثر ها اسلامی مکه و مدینه، ۱۳۸۹ش، ص۱۳۴و۱۳۵.
بصیری، گلکلمههای حج، ۱۳۸۷ش، ص۵۲۱و۵۲۲.
منابع
ازرقی، محمد بن عبدالله، خبر ها مکه و ما جاء فیها اینجانب الآثار، بیروت، دار الاندلس، ۱۴۱۶ق.
بصیری، علیرضا، گلواژه و کلمههای حج و عمره، طهران، مشعر، ۱۳۸۷ش.
جعفریان، نبی، اثرها اسلامی مکه و مدینه، طهران، تکثیر مشعر، ۱۳۸۹ش.
حمو، محمود محمد، معرفی اماکن مکه مکرمه، ترجمه: مرتضی حسینی فاضل، طهران، تکثیر مشعر، ۱۳۹۱ش.
رهبر، محمدتقی، یاور با زائران منزل پروردگار، طهران، مشعر، ۱۳۸۷ش.
فکری، مسعود، تمدن اصطلاحات حج و عمره، طهران، مشعر، ۱۳۹۳ش.
قائدان، اصغر، درسنامه اماکن مذهبی مکه مکرمه و مدینه منوره، طهران، تکثیر مشعر، ۱۳۹۰ش.
نبو
مساجد
ایالات متحده عربی
مسجدالحرام • مسجدالنبی • مسجد قبا • مسجد شجره • مسجد ردالشمس • مسجد خیف • مسجد غدیر خم • مسجد قبلتین • مسجد تنعیم • مسجد الاجابة (مکه) • مسجد الاجابة (مدینه) • مسجد جن • مسجد غمامه • مساجد سبعه • مسجد حمزه (مدینه) • مسجد علی بن ابیطالب (مدینه)
عراق
مسجد کوفه • مسجد سهله • مسجد براثا • مسجد حنانه • مسجد روحانی طوسی • مسجد روضه خوان انصاری • مسجد هندی • مسجد الخضراء • مسجد صعصعه • مسجد زید بن صوحان • مسجد عمران بن شاهین • مسجد الحمراء • مسجد جامع بصره • مسجد جواهری
کشورایران
مسجد جمکران • مسجد گوهرشاد • مسجد آقابزرگ کاشان • مسجد جامع اصفهان • مسجد امام اصفهان • مسجد حکیم اصفهان • مسجد سلماسی • مسجد روحانی لطفالله • مسجد جامع یزد • مسجد اعظم قم • مسجد امام حسن عسکری قم • مسجد سید اصفهان • مسجد امام خمینی • مسجد سید عزیزالله • مسجد کبود • مسجد نصیرالملک • مسجد جامع قم • مسجد جامع کرمان • مسجد ملک کرمان • مسجد ارک طهران • مسجد نماینده قانونی شیراز • مسجد کرامت • مسجد فیل • مسجد هدایت طهران • مسجد جامع عتیق شیراز • مسجد لرزاده • مسجد صاحب و مالکالامر تبریز • مسجد الجواد • مسجد جاوید • مسجد امینالدوله • مسجد ابوذر (طهران) • مسجد جلیلی • مسجد قبا (طهران) • مسجد جامع نارمک • مسجد فرط
فلسطین
مسجدالاقصی • مسجد صخره
سوریه، مصر، یمن و...
مسجد جامع اموی، مسجد قاضی مصر • مسجد جیوشی، مسجد امام علی صنعا • جامع الامام الصادق (بحرین)
مرتبط
مسجد • مسجد جامع • محراب • مناره • منبر • عمران مسجد • خبرگزاری شبستان • روز جهانی مسجد
نماز • مسجدالنبی
نبو
ایالات متحده عربی سعودی
بخش ها تاریخی
مکه • مدینه • جده • احساء • قطیف • عوامیه • طائف • نجران • ینبع • ربذه • شعب ابیطالب • خیبر • غدیر خم • فدک • سقیفه • کوه نوروروشنایی • کوه ابوقبیس • کوه عینین • ابواء • ابطح • دارالندوه • ناحیه بدر • کوه احد • کوه رضوی • حدیبیه • تهامه • چالش • صریا • حجاز • دومة الجندل • جحفه • آبار علی • منزل ارقم بن ابیارقم • حیطان سبعه
اماکن مقدس
مقبره مکی • بقعه مدنی • مسجد الحرام • مسجد النبی • گورستان معلاة • مسجد قبا • گورستان بقیع • مسجد غدیر • مقبرههای بقیع • مسجد ردالشمس • غار حراء • مسجد شجره • کشور منا • عرفات • مشعر • بیت الاحزان • کوه ثور • مسجد خیف • مسجد قبلتین • جبل الرحمة • حجر اسماعیل • جایگاه ابراهیم • زمزم • صفا و مروه • مسعی • مسجد تنعیم • مسجد الاجابة (مکه) • مسجد الاجابة (مدینه) • مسجد جن • مسجد غمامه • مساجد سبعه • ردیف توبه • بقاع شهدای احد • مسجد حمزه (مدینه)• مسجد علی بن ابیطالب (مدینه)
شخصیتها
روحانی احمد احسائی • علی بن حسنعلی خنیزی • علی بن حسن خنیزی • عبدالهادی فضلی • باقر النمر • محمدعلی عمری • حسن الصفار • سید هاشم الشخص • ناصر القفاری • زکی المیلاد
دستههای شیعی
حرکت مبلغان طلایهدار • سازمان انقلاب اسلامی در شبه جزیره • الحرکة الاصلاحیه • حزبالله حجاز
بقیه
نخاوله • حج • وهابیت • تخریب بقیع • جزیرة العرب • یوم الهدم • قریش • اوس و خزرج • بنیهاشم • انصار • نادانی • فاجعه منا (۱۳۹۴) • انتفاضه حوزه شرقیه • باب جبرئیل • اعدامهای ۱۲ مارس ۲۰۲۲ ایالات متحده عربی
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله