میرزا راست گو آقا تبریزی (۱۲۷۴-۱۳۵۱ق/۱۲۳۷-۱۳۱۱ش)، عالم، اصولی و ادیبِ اهلآذربایجان در قرن چهاردهم بود. وی بعد از ۲۴ سال اقامت در نجف، به زادگاهش رجوع و عمل خویش را در تبریز شروع کرد. تبریزی از معارضان مشروطه و پیامدهای آن بود و در ۱۲۹۲ش با بعضا علما به محمدعلی فرمان روا تلگرام ارسال کرد و خواهان کنسل مشروطیت شد. تبریزی در عصر رضا فرمانروا به همدان یا این که سنندج تبعید شد و بعد از آزادی به قم رفت و در همانجا اقامت گزید. وی در ۱۳۱۱ش /۱۳۵۱ق درگذشت و در بقعه حضرت معصومه (س) به خاک مسجد النبی کوهسنگی مشهد ودیعه شد.
معاش و قوم
درستگو در ۱۲۷۴ق در تبریز دیده به جهان گشود. پدرش محمد بن محمدعلی قره داغی/قراجه داغی از فقها بود. اورا با القابی زیرا علامه، متکلم و مجتهد خطاب کردهاند.[۱] [۲] ملامحمد، بابا گرانقدر درستگو، فقیه و مالک یکسری نوشتن و از مردان صاحب و مالک نفوذ در عصر ناصرالدین سلطان قاجار بود.[۳] یکیاز برادران درست گو، محسن مجتهد تبریزی میباشد که یار او به نجف رفت ولی زودتر از او به زادگاهش برگشت. دو کتاب ايمان ابیطالب و تبيين المحجة الى تعيين الحجة از اثر ها آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد اوست.[۴]
درست گو در ۶ ذیالقعده سال ۱۳۵۱ق/اسفند سال ۱۳۱۱ش[۵] درگذشت و در بقاع حضرت معصومه (س) دفن شد. در تبریز، بازار تعطیل شد. مجالس زیادی انعقاد شد. عموم اردبیل، مراغه، اهر، ارومیه نیز مجلس گرفتند. روضه خوان عبدالکریم حائری در قم و آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی نیز در نجف اشرف مجالس سوگ برپا رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کردند.[۶]
فرزندان
راستگو داماد، سيدمهدی تبريزی(متوفای۱۳۲۰ق) بود.[۷] از فرزندان وی، جواد و رضا به علم آموزی دانش پرداختند.[۸]
تحصیلات
راست گو در زادگاهش به آموزش مقدمات فقه و اصول پرداخت، آنگاه برای ادامه علم آموزی یاروهمدم اخوی خویش، محسن، به نجف رفت. تاریخ این هجرت را در ۱۲۸۸ق [۹] و در ۱۲۹۱ق[۱۰] نوشتهاند.[یادداشت ۱] در اعیان الشیعه درج شده: درست گو تبریزی خطی بسیار خوش داشت و شعر نیک می شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد سرود.[۱۲][یادداشت ۲]
اساتید و شاگردان
اساتید تبریزی در نجف عبارتند از:
محمد فاضل ایروانی
محمدحسن مامقانی
محمدفاضل شربیانی
حسن اردكانی؛ درستگو در کربلا نزد وی درس خوانده میباشد.[۱۴]
روضه خوان هادی تهرانی؛ وی مهمترین و دارای شهرت ترین استادش بود که تبریزی در نظر ها اصولی خاص خویش، از وی تبعیت میکرد.[یادداشت ۳]
وی پس از یادگرفتن علم ها متعدد، در فقه و اصول به رتبه اجتهاد رسید و رینگ درسی ساخت. در درس او شاگردان اکثری حاضر می شدند.[۱۵] برای مثال شاگردان او محمد علی معلم (مؤلف ریحانة الادب) و میرزا قاسم گَرگَری (درگذشت: ۱۳۴۸ش.)بودند.[۱۶]
مرجعیت
تبریزی، بعد از حدود ۲۴ سال اقامت در نجف، به زادگاهش رجوع و برگشت و از طرف بخشی از عموم، علما و دولتمردان استقبال شد. آورده شده وی تحت عنوان مرجع در آذربایجان کار خویش را آغاز کرد.[۱۷] وی خلال وعظ و پند به درس دادن سطح های خوب حوزوی و نیز اعتقادات پرداخت و سرگرم تربیت طلاب فقهی شد.[۱۸]
میرزا راست گو آقا تبریزی (۱۲۷۴-۱۳۵۱ق/۱۲۳۷-۱۳۱۱ش)، عالم، اصولی و ادیبِ اهلآذربایجان در قرن چهاردهم بود. وی بعد از ۲۴ سال اقامت در نجف، به زادگاهش رجوع و عمل خویش را در تبریز شروع کرد. تبریزی از معارضان مشروطه و پیامدهای آن بود و در ۱۲۹۲ش با بعضا علما به محمدعلی فرمان روا تلگرام ارسال کرد و خواهان کنسل مشروطیت شد. تبریزی در عصر رضا فرمانروا به همدان یا این که سنندج تبعید شد و بعد از آزادی به قم رفت و در همانجا اقامت گزید. وی در ۱۳۱۱ش /۱۳۵۱ق درگذشت و در بقعه حضرت معصومه (س) به خاک مسجد النبی کوهسنگی مشهد ودیعه شد.
معاش و قوم
درستگو در ۱۲۷۴ق در تبریز دیده به جهان گشود. پدرش محمد بن محمدعلی قره داغی/قراجه داغی از فقها بود. اورا با القابی زیرا علامه، متکلم و مجتهد خطاب کردهاند.[۱] [۲] ملامحمد، بابا گرانقدر درستگو، فقیه و مالک یکسری نوشتن و از مردان صاحب و مالک نفوذ در عصر ناصرالدین سلطان قاجار بود.[۳] یکیاز برادران درست گو، محسن مجتهد تبریزی میباشد که یار او به نجف رفت ولی زودتر از او به زادگاهش برگشت. دو کتاب ايمان ابیطالب و تبيين المحجة الى تعيين الحجة از اثر ها آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد اوست.[۴]
درست گو در ۶ ذیالقعده سال ۱۳۵۱ق/اسفند سال ۱۳۱۱ش[۵] درگذشت و در بقاع حضرت معصومه (س) دفن شد. در تبریز، بازار تعطیل شد. مجالس زیادی انعقاد شد. عموم اردبیل، مراغه، اهر، ارومیه نیز مجلس گرفتند. روضه خوان عبدالکریم حائری در قم و آیت الله سید ابوالحسن اصفهانی نیز در نجف اشرف مجالس سوگ برپا رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کردند.[۶]
فرزندان
راستگو داماد، سيدمهدی تبريزی(متوفای۱۳۲۰ق) بود.[۷] از فرزندان وی، جواد و رضا به علم آموزی دانش پرداختند.[۸]
تحصیلات
راست گو در زادگاهش به آموزش مقدمات فقه و اصول پرداخت، آنگاه برای ادامه علم آموزی یاروهمدم اخوی خویش، محسن، به نجف رفت. تاریخ این هجرت را در ۱۲۸۸ق [۹] و در ۱۲۹۱ق[۱۰] نوشتهاند.[یادداشت ۱] در اعیان الشیعه درج شده: درست گو تبریزی خطی بسیار خوش داشت و شعر نیک می شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد سرود.[۱۲][یادداشت ۲]
اساتید و شاگردان
اساتید تبریزی در نجف عبارتند از:
محمد فاضل ایروانی
محمدحسن مامقانی
محمدفاضل شربیانی
حسن اردكانی؛ درستگو در کربلا نزد وی درس خوانده میباشد.[۱۴]
روضه خوان هادی تهرانی؛ وی مهمترین و دارای شهرت ترین استادش بود که تبریزی در نظر ها اصولی خاص خویش، از وی تبعیت میکرد.[یادداشت ۳]
وی پس از یادگرفتن علم ها متعدد، در فقه و اصول به رتبه اجتهاد رسید و رینگ درسی ساخت. در درس او شاگردان اکثری حاضر می شدند.[۱۵] برای مثال شاگردان او محمد علی معلم (مؤلف ریحانة الادب) و میرزا قاسم گَرگَری (درگذشت: ۱۳۴۸ش.)بودند.[۱۶]
مرجعیت
تبریزی، بعد از حدود ۲۴ سال اقامت در نجف، به زادگاهش رجوع و برگشت و از طرف بخشی از عموم، علما و دولتمردان استقبال شد. آورده شده وی تحت عنوان مرجع در آذربایجان کار خویش را آغاز کرد.[۱۷] وی خلال وعظ و پند به درس دادن سطح های خوب حوزوی و نیز اعتقادات پرداخت و سرگرم تربیت طلاب فقهی شد.[۱۸]
مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله