حکومت امیرالمؤمنین(ع) و امام حسن(ع)
با آغاز حکومت امیرالمؤمنین(ع) (۳۵۴۰ق.)، بنی هاشم در همگی اتفاق ها در کنار آن حضرت حضور داشتند و گرچه درین فرصت مدینه مسکن بنی هاشم بود؛ اما با تغییر تحول راس حکومت و جابجایی آن به کوفه گروهی از بنی هاشم نیز بهاین شهر رفتند. اسم برخی از بنی هاشم نیز در گردآوری کارگزاران حضرت علی(ع) چشم مسجد النبی کوهسنگی مشهد می شود.[۴۶]
بعداز آن حضرت، در حکومت کوتاه مقطع امام حسن(ع) (۴۰-۴۱ق) به رغم هواخواهی بنی هاشم از امام، بعضا از بزرگان بنی هاشم همانند عبیدالله بن عباس بن عبدالمطّلب، فرمانده سپاه امام، با پیوستن به سپاه معاویه امام را بدون چاره به صلح آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد کردند.[۴۷]
معاویه و احیاء تعصب
در زمانه حکومت معاویه، رقابتهای قبیلگی بیشتراز پیش ترویج یافت؛ از جمله معاویه در نزاع خویش با علی(ع)، لشکر کوفه را هواداران بنی هاشم معرفی رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد میکرد.[۴۸]
این بینش در طول جانشینان معاویه نیز ادامه داشت. در روزگار حکومت امویان، برای ساختوساز منازعات قومی و انکار یا این که در نظر نگرفتن نقش بینشها و علتهای اعتقادی در رویدادها تاریخی صدر اسلام، و حتی ظهور اسلام، کوششی بدون شوخی شکل گرفت. نمونة بارز این جریان، سخنان یزید بعداز رخداد عاشورا میباشد. یزید در شعری که حاکی از خرسندی و موفقیت بود، صریحاً وحی و پیامبری را انکار کرد و اسلام را نتیجه ها بازیگریهای سیاسی بنی هاشم، در قبال بنی امیه، شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد خواند.[۴۹]
زمانی که امام حسین(ع) در مدینه از بیعت با یزید امنتاع کرد، بنی هاشم از وی نگهبانی کردند[۵۰] و بعضا از هاشمیان (آل عقیل و آل علی) اورا در هنگام قیامش بر ضد یزید نیز ملازمت کردند.[۵۱]
بنی هاشم به رغم دشمنی با حکومت ظالمانه بنی امیه بعد که عبدالله بن زبیر در سال ۶۳ هجری مکه را تصرف کرد و زخمهای فراوانی بر حکومت امویان وارد آورد از بیعت با وی پرهیز کردند تا جایی که عبدالله، مبادرت به تبعید و به نقلی زندانی کردن کسانی زیرا محمد بن حنیفه و عبدالله بن عباس کرد.[۵۲]
با سرکوب قیام عبدالله بن زبیر امویان مجدد متوجه بنی هاشم شدند و به آزار رسانی و شکنجه حامیان آنها پرداختند. امر هشام بن عبدالملک بر اساس براندن دست و گویش کمیت بن زید اسدی به جرم سرودن مرثیه برای زید بن علی بن حسین مثالای از این حقیقت میباشد.[۵۳]
ولی علی رغم آنکه انتقام جوییهای بنی امیه عرصه را بر بنی هاشم تنگ کرده بود، نفوذ وی بین عموم کاهش نیافت؛ مثلا، برای مثال دلایل یادشده برای باخت عبدالله بن زبیر، عکس العمل نامناسب او با بنی هاشم بوده میباشد[۵۴] و یا این که بعد که زیاد بن با تقوا بر ضد امویان خروج کرد (۱۳۳ق.) مردمان را بنی هاشم فراخواند.[۵۵] همینطور حامیان بنی عباس در نواحی خراسان عموم را به حکومت بنی هاشم میخواندند.[۵۶]

امکانات و شرایط مسجد النبی کوهسنگی مشهد برای برگزاری مراسم