ام حبیبه و ام سلمه (همسران فرستاده خدا6) در كشور حبشه تصاویرى دیدند و مشاهدات خویش را برای پیامبر6 بیان کردند؛ آن گاه پیامبر6 فرمودند: آن ها مردمى می باشند كه هرگاه مرد صالحى از آنها مىمیرد، بر قبر وی مسجدى مىساختند و شکل هایی را تصویر مىكردند. آنان بدترین عموم نزد آفریدگار در روز قیامت مىباشند.[9]
ابن عباس نقل مىكند: فرستاده خدا6 زنانى كه قبور را زیارت مىكنند و كسانى كه آن ها را مسجد مسجد النبی کوهسنگی مشهد اتخاذ كرده و لامپ پرنور مىكنند، لعن كردند.[10]
آغاز ما یحتاج میباشد مصادیق مسجد قرار دادن قبور از حیث دو مجموعه پرنور گردد و درپی، به رسیدگی بارزترین مصادیق جلوگیری کردن پرداخته خواهد شد:
مصادیق مسجد قرار دادن قبور اولیا از نظر فریقین
الف: طریقه وهابیت
از آحاد مکتوبات وهابیت و عقیده پرداز این تامل (ابن تیمیه) به دست میآید که یکسری دستور، مصداقِ مسجد قرار دادن قبور میباشد که به طور اجمال به یکسری مثال آن اشاره میکنیم:
نماز قرائت در کنار قبر،[11] رو به قبر[12] یا این که بالای قبر؛
ساختن مسجد بر قبور[13]و در مجاورت قبور؛
ساختن گنبد بر قبور؛
سجده بر قبر؛
تبرک به قبر؛
دعا نزد قبر
طلب حوائج از مالک قبر؛
استغاثه به وی؛
پیمان به معبود به حق وی؛
گذاشتن قرآن بر قبر، جهت تلاوت قرآن؛
ب: نگرش احناف
با تفحص در کتاب ها علمای احناف، مواقعی را که آنان مصداق مسجد قرار دادن قبور اولیا میدانند، اجمالاً بدین شکل هستند:
قرائت نماز بر قبر[23]یا این که قبله قرار آنها؛[24]
ساختن مسجد بر قبور؛[25]
سجده بر قبر؛[26]
برگزاری کارها لهوی در کنار قبر؛[27]
رسیدگی چهار آیتم از مفاد مسجد قرار دادن قبور
هم اکنون که به مصادیق مسجد قرار دادن قبور، از حیث فریقین اشاره شد، مایحتاج میباشد آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد به نظارت تطبیقی آن ها پرداخته گردد؛ ولی پژوهش همگی ی مصادیق نقل شده از ظرفیت این نوشته ی علمی بیرون میباشد و مواقعی مانند استغاثه، تبرک و... خویش گفت و گو مستقلی می طلبد. دراین نوشته ی علمی به تحقیق چهار گزینه از موردها بالا پرداخته میشود.
دقت و احترام به اولیا ی الهی فی الجمله مقبول تمامی فرق اسلامی میباشد؛ البته آنچه آیتم اختلاف میباشد، مقدار اعتنا به آنها میباشد. برخی از مسلمانها (به خصوص وهابیت) در مورد دقت به قبور اولیا، نگاهی مشقت بار گیرانه و حداقلی دارا هستند و بخش اعظمی از اموری که مسلمانها اجرا میدهند را بی دینی یا این که دارنده شائبه بی دینی میدانند؛ ولی بخش اعظمی از مسلمان ها این نگاه را نپذیرفته و دلایلی بر تایید صلاحیت آن اقامه می نمایند کهاین دو نگاه، سرمنشأ اختلافات متعددی در میان مسلمان ها گردیدهاست.
یکی مسائل آیتم دعوا در میان فرق اسلامی، مسئله مسجد قرار دادن قبور اولیای الهی میباشد. مهمترین ماجرا گزینه دعوا، روایتی از حضرت رسول6 میباشد که یهود و نصاری را به خیال مسجد قرار دادن قبور پیامبران شان گزینه لعن و مذمت قرار داده و مسلمانها را از این فعالیت بر حذر داشته اند؛ ولی زیرا در حدیث، مصداق مسجد قرار دادن ذکر نشده، عرصه برای برداشت های فردی و گوناگون گشوده گردیدهاست.
این پژوهش همت داراست تا بینش وهابیت و عقیده پرداز آنان یعنی ابن تیمیه، و مذهب حنفی (از تبارک ترین مذهب ها اهل سنت) را رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد در مصداق شناسی مسجد قرار دادن قبور اولیا به طور تطبیقی تحقیق کند و بهدنبال با گستردن بیشتر، به چهار آیتم مصداقی بپردازد، تا مورد ها اتفاقی و اختلافی فریقین بیشتر پرنور خواهد شد.
پرسش این میباشد که آیا مسجد قرار دادن قبور اولیا، مقبول وهابیت و احناف میباشد؟ این دو دسته چه مواردى را روا و چه مواردى حرام را میدانند و استدلال آنها چیست؟ این قضیه هرچند در کتاب های علمای وهابیت و حنفی به طور متفرق گفته شده، البته گردآوری مصادیق مسجد قرار دادن قبور از دید دو فرقه و نظارت تطبیقی در بین آنها شکل نگرفته میباشد.
فرض بر این میباشد که گرچه این دو تیم، در برخی از مصادیق هم درنگ میباشند، ولی در چیره مصادیق نقل شده اختلاف فکری داراهستند و علمای حنفی منش معتدل تری در پیش گرفته اند.
مداقه ذکر این نوشتهعلمی آنجا پرنور میگردد كه ابن تیمیه و وهابیت، این مورد را همانگونه كه ذکر گردد شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد از مصادیق بی دینی[1]یا این که سبب ساز ورود به کفر میدانند؛[2] از طرفی هم همت داراهستند تا بینش تحریمی مسجد قرار دادن قبور را، نظریه تمامی مسلمان معرفی كنند.[3]
امکانات و شرایط مسجد النبی کوهسنگی مشهد برای برگزاری مراسم