محتوا
حسین بن جبیر کتاب نخب المناقب را در دو جلد سامان داده و هر جزء را به ابوابی و هرکدام از ابواب را به فصلهای مختلف تقسیم نموده است.
باب نخستین مباحث مرتبط با نبی خاتم میباشد؛ این باب سی و شش فصل داراست و موضوعاتی مانند بشارتهای انبیاء قبل به نبوت فرستاده اکرم(ص)، میلاد، خلق و سیره، معجزات، نبوت، غزوات و مبارزهها، وفات و روایتی در فضیلت زیارت آن حضرت مسجد النبی کوهسنگی مشهد دربردارد. [۱۵]
باب دوم مباحث مرتبط با امامت و بیان فضیلت ها حضرت علی(ع) میباشد. درین باب مطالبی درباره ثابت امامت، وضعیت و اوصاف آن آورده شده میباشد که بخشی از مطالب در مناقب نیامده میباشد. بطلان سپردن امام از سوی امت، به جا مانده، رد غلات، رد هفت امامیها، رد خوارج، سوال و جواب پیرامون مسائل متفاوت از سایر مباحث این باب آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
باب سوم درباره درجات علی بن ابی طالب(ع) میباشد. درین باب نیز فصلهایی مانند سبقت به اسلام، سبقت در نماز، بیعت، دانش، مسافرت، جهاد، شجاعت، سخاوت و انفاق، زهد و تقوا و قناعت، تواضع، عدل و داد و سپرده، فرم و تلاش، اعتقادوباور و شکیبایی، جاری ساختن باتقوا، تمهید و سوراخ مداهنه، حلم و شفقت، نیابت و ولایت مطرح گردیده است. فصلهای دیگر کتاب درباره خصوصیتهای مخصوص حضرت میباشد که در مناقبِ جان دار، وجود رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد ندارد.
باب حافظه حضرت علی(ع) نزد سازنده و مخلوقین میباشد. درین باب نیز مباحثی در قضیه دانش غیب، دانش بلایا و منایا و مطالبی درباره آن حضرت از در حیات نبی آفریدگار، خلافت ابوبکر، قدمت، عثمان و حکومت آن حضرت آمده شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.
باب النصوص علی امامة امیرالمؤمنین علیهالسلام. آیهها و روایاتی که بر امامت حضرت علی(ع) دلالت مینماید، آمده میباشد.
باب ما یتعلق بالاخرة اینجانب مناقبه فی محبته. دراین باب مطالبی در مناقب حضرت علاوه بر چهارده فصل آورده میباشد.
باب فضیلت ها حضرت زهرا(س)، مولف درین باب موضوعات منحصر مرتبط با حضرت زهرا(س) را آورده و فصل نهایی را به وفات و زیارت آن حضرت تخصیص داده میباشد. عنا وین فصلها به تفصیل تحت میباشد: برتری وی بر زنان فقیه، جایگاهش نزد معبود، محبت نبی به وی، معجزات، رفتار، تزویج، وفات و زیارت. او رمز اعمال با دو بیت مطالب مرتبط با حضرت را به نقطه نهایی برده میباشد. سوای این که اشاره خواهد شد به اتمام کتاب و یا این که اتمام این فصل.[۱۶]
نفسی تقرّ بأنّها
یوم القیامة غانمه
بنبیها و وصیها
و السیدین و فاطمة
ترجمه:جان اینجانب اعتراف مینماید که در قیامت از (شفاعت) فرستاده و وصیاش و حسنین و فاطمه فایدهمند میباشد.
افزودههای ابن جبیر
سازه به تصریح حسین بن جبیر در پیشگفتار نخب المناقبِ، او مطالبی را برای تأیید و تأکید آورده میباشد. و نیز سازه به لحاظ برخی از دانشمندان کتاب مناقب مهم بیش تر از مناقبی بوده میباشد که در حال حاضر در دسترس میباشد، شاید بتوان به برخی از مطالب مو جود در نخب استشهاد کرد، درصورتیکه چه قسمت اعظم آن مطالب را سازه به تصریح حسین بن جبیر از افزودههای خویش او میباشد.[مستلزم منبع]
در نخب المناقب احادیث و مطالبی در وسعت بیش تر از ۶۲ صفحۀ ۲۰ سطری سوای پاورقی می باشد که در مناقب ابن شهر آشوب چاپ گردیده، وجود ندارد، مطالب ذکر شده سازه به تصریح پژوهشگر «نخب المناقب» در پاورقی با این عبارت «در بین الهلالین غیر جانور فی المطبوع» مشخص و معلوم شدهاست.[مستلزم منبع]

مسجد النبی کوهسنگی مشهد: مرکز فرهنگی و اجتماعی محله