مرجع مسجد النبی کوهسنگی مشهد

قول لاف
قَسَم لاف سوگندی میباشد که به لاف برای تأکید بر صدق اجرا شدن یا این که نشدن کاری در قبل مطرح میشود. این قَسم از گناهان کبیره میباشد و کفاره ندارد. در قرآن کریم و مهربان شیطان، منافقان و مشرکان به عنوان مثال افرادی معرفی گردیده‌اند که پیمان لاف خورده‌اند. برای نجات جان یا این که محصول مسلمان پیمان لاف میل کردن روا مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

مضمون‌‌شناسی
عهد به‌معنای قسم و سوگند میباشد و به کلامی گفته میشود که تأکید می‌نماید خبری یا این که سخنی درست میباشد و در آن هیچ خطا و خطایی نیست.[۱] لاف نیز به‌معنای حرف غلط و بر خلاف حقیقت و واقعیت میباشد که از گناهان کبیره آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد شمرده می شود.

[۲] عهدوپیمان به سه معنای تاکید، عهدوپیمان دادن سایرافراد برای ایفا کاری[۳] و همینطور پیمان برای تعهد یا این که عقد[۳] به فعالیت می‌رود که عهد لاف صرفا به معنی اولیه یعنی قول تأکیدی مضمون‌ داراست:[۳] قول تاکیدی، به‌معنای تأکید بر صدق جاری ساختن شدن یا این که نشدن کاری در پیشین، اکنون یا این که آجل میباشد. این پیمان در میان عموم مردم متداول میباشد و عموم برای تأکید بر درست بودن حرف خویش از این نوع قول به کار گیری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌نمایند.

مانند «به آفریدگار اینجانب روز قبل منزل نبودم» یااینکه «به خداوند اینجانب روز گذشته منزل بودم» و... درین نوع عهد و پیمان لاف مضمون‌ پیدا می‌نماید. به این ترتیب عهد و پیمان لاف به‌معنای تأکید بر صحیح بودن چیزی میباشد که واقعیت و حقیقت ندارد و در مجموع لاف میباشد. به عنوان مثال فردی که در محل خاصی نبوده، عهدوپیمان میخورد که در آن محل بوده میباشد. این نوع پیمان از گناهان کبیره میباشد ولی کفاره ندارد.[۳] این نوع قول در دادگاه‌ها نیز به شغل می‌رود، مبنی بر ماده ۲۲۱ ضابطه مدنی کشور ایران هر کسی در دادگاه قول لاف بخورد محکوم به یک الی سه سال حکم تأدیبی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد شود.[۴]

عقوبت‌ها
بعضی معتقدند در قول لاف دو گناه وجود دارااست. یکی آنان لاف میباشد که از گناهان کبیره می باشد و دیگری عهدوپیمان غیر حقیقی و واقعی به یک فرمان مقدس مانند خدا میباشد. براین اساس گناه عهد لاف، در واقع دو موازی و مساوی دو گناه کبیره میباشد.[۵] در وصیت‌های حضرت فرستاده(ص) به امام علی(ع) آمده میباشد که خدا به هر کس به اسم وی عهد و پیمان لاف می خورد، رحم نمی‌نماید.[۶] در قصه دیگری عهدوپیمان لاف تناول کردن به‌معنای نزاع با خدا مطرح شد‌ه‌است. بر پایه ی احادیث عهد لاف سبب فقر و تنگدستی بشر، عقیم شدن، جدا رحم و خالی شدن شهرها میشود.[۷]

در قرآن مهربان نیز عقوبت‌هایی برای عهد و پیمان لاف مطرح شد‌ه‌است:

عذاب دردناک پروردگار[۸]
رسوایی و ذلت بشر در قیامت[۹]
نابودی آدم[۱۰]
محروم شدن از سود‌های فراوان آخرت[۱۱]
حرف نکردن پروردگار با عده ای که قول لاف خورده‌اند[۱۲]

هفت اسمان
هفت‌افق، واژه و کلمه‌ای در قرآن که بر وجود افق‌های هفت‌گانه دلالت می‌نماید. ادیان دیگر همانند یهود و مسیحیت هم از هفت‌افق حرف گفته‌اند. این مضمون‌ هفت توشه به‌شکل مصرح در قرآن به‌عمل رفته میباشد و مسلمانها بینش‌های مختلفی در ارتباط منظور قرآن از آن مطرح کرده‌اند. در احادیث از وجود زمین‌های هفت‌گانه هم کلام به دربین آمده مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

برطبق آیه ها قرآن آفرینش عرش‌های هفت‌گانه به طور تدریجی و در شش روز روی داده میباشد. مبتنی بر روایتی از امام باقر(ع)، خواسته از ملکوت افق‌ها که به گفته قرآن به حضرت ابراهیم آرم داده گردیده، افق‌ها و زمین‌های هفت‌گانه و مخلوقات مو جود در آن ها میباشد. سازه بر احادیث مرتبط با معراج فرستاده، او در رخداد معراج، به عرش‌ها ترفیع کرده و تا عرش هفتم بالا آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد رفته میباشد.

هفت‌عرش در ادیان
در ادیانی زیرا یهود و مسیحیت و اسلام از عرش‌های هفت‌گانه حرف به دربین آمده میباشد.[۱] قرآن هفت توشه به طور مصرح و دو توشه به‌کنایه از اسمان‌های هفت‌گانه خاطر نموده است؛[۲] برای مثال در سوره‌های بقره (آیه ۲۹)، ‌‌ٰٰٰٰاِسراء (آیه ۴۴)، مؤمنون (آیه ۸۶)، فُصِّلَت (آیه ۱۲)، مُلْك (آیه ۳)، نوح(آیه ۱۵) و جدایی (آیه ۱۲). در سوره مؤمنون آمده میباشد: «قُلْ مَن رَّ‌بُّ السَّمَویَاتِ السَّبْعِ وَرَ‌بُّ الْعَرْ‌شِ الْعَظِيمِ» (بگو: خدا اسمان‌هاى هفتگانه و آفریدگار اسمان گران قدر رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد كيست؟)[۳]

زمین‌های هفت‌گانه
برخلاف کلمه و واژه «سَماء» (افق) که در قرآن به طور توده و همپا با عدد هفت هم به فعالیت رفته میباشد، کلمه و واژه «ارض» (زمین) صرفا به طور مفرد آمده شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد

و به تعداد آن تصریح نشده میباشد. بعضی گفته‌اند آیه «اللَّـهُ الَّذِي خَلَقَ سَبْعَ سَمَویَاتٍ وَمِنَ الْأَرْ‌ضِ مِثْلَهُنَّ»(خداوند به عبارتی كسى میباشد كه هفت عرش و همچون آن‌ها زمين آفريد)،[۴] دلالت می‌نماید که از منظر قرآن زمین‌ها نیز هفت عدد میباشند.[۵] در احادیث تصریح گردیده که شمار زمین‌ها هفت میباشد.[۶] ازجمله در ذکری که بر طبق بعضا احادیث و نیز مبنی بر کتاب‌های توضیح المسائل تلاوت آن در قنوت، مستحب میباشد، عبارت «الاَرَضینَ السَّبع» (زمین‌های هفت‌گانه) آمده میباشد.[۷]

یا این که لثارات الحسین
این نوشته‌ی علمی دربارهٔ درباره شعار یا این که لثارات الحسین میباشد. برای دیدن نشریه‌ای به همین اسم مدخل یا این که لثارات الحسین (نشریه ) را ملاحظه مسجد النبی کوهسنگی مشهد کنید.

درفش یالثارات الحسین بر فراز مسجد جمکران
یا این که لَثاراتِ الحسین به معنای ای خون‌خواستار حسین(ع)، شعار قیام‌هایی بود که بعد از شهید شدن امام حسین(ع) به خواسته خونخواهی از او صورت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد گرفتند.

این شعار، آغاز در قیام توابین به رهبری سلیمان بن صرد خزاعی و آنگاه در قیام مختار به شغل رفت. گویندگان این شعار برای اعلام استارت قیام و تحریک علاقه مندان اهل بیت(ع) از این شعار به کار گیری رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌کردند.

ابومسلم خراسانی نیز در ناکامی امویان از این شعار منفعت جست. سازه بر روایاتی، شعار حضرت مهدی(عج) و یاران او، در انتها الزمان نیز همین شعار شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

معنی‌شناسی
ثار به معنای خونخواهی و طلب‌کردن خون مورد قتل واقع شده میباشد (معانی خون و قتل کننده و معاند نیز برای این واژه و کلمه نام برده میباشد).[۱] لغت‌شناسان دو مضمون‌ برای ثار در تفسیر «یا این که ثارات فلان»، مطرح کرده‌اند:

ثار به معنای خون‌خواه به فعالیت رفته و اساسا، گزاره به‌این شکل بوده میباشد «ای افرادی که اهل خونخواهی میباشید»؛ بدین ترتیب، معنای عبارت اینگونه میباشد: «ای خون‌خواستار حسین». استفاده کنندهِ این عبارت، خون‌خواستار امام حسین می باشند که برای خونخواهی فراخوانده میشوند.[۲]
ثار به معنای آدم کش میباشد؛ براین اساس، معنای عبارت اینگونه میباشد: «ای قاتلان حسین». مشهورترین شاهد نمونه برای این تفسیر، «یا این که ثارات عثمان» میباشد که هم در حدیث و هم در شعر احساسّان بن اثبات آمده میباشد.[۳] منادا درین تعبیر و تفسیر قاتلان امام حسین‌ میباشند که به مراد ساخت و ساز وحشت در دل آن‌ها، گزینه خطاب قرار می گیرند.[۴]
کلام لام به معنی دوم «یا این که لثارات» را لام استغاثه‌ می‌نامند که در لغت ها استغاثه (طلب یاری) گاهی بر راز کلمه ها میاید.[یادداشت ۱][۵] بیان شده که ممکن میباشد «یالَثاراتِ» تسهیل یا این که تصحیف گردیدهٔ «یا این که آل ثاراتِ» باشد.[۶]

شعار قیام‌های شیعی
«یا این که لثارات الحسین» شعار قیام‌هایی بوده که بعداز شهیدشدن امام حسین(ع) و به مراد خونخواهی از او صورت گرفته بودند. این شعار همینطور در قیام‌های علیه خلفای اموی رمز داده شد. رهروان بنی امیه معمولا در مقابل این شعار، شعار «یا این که لثارات العثمان» سرمی‌داده‌اند.[۷] شعار یالثارات، تأثیر فراوانی در تحریک هواداران اهل بیت(ع) علیه حکومت اموی داشته و این شعار مبتنی بر منابع تاریخی، بر دل شیعه‌ها و حتی هر مخالف حکومت اموی، تأثیر می‌گذارده میباشد؛[۸] برهمین پایه، مردان هنگامی این شعار را می‌شنیدند، از خانواده خویش مستقل گردیده، عازم میدان نزاع می‌شدند.[۹]

قیام توابین
نوشته‌ی علمیٔ اساسی: قیام توابین
او‌لین قیامی که بعد از شهیدشدن امام حسین(ع) در کوفه وقوع افتاد، و شعار یالثارات الحسین در آن رمز داده شد، قیام توابین بود،[۱۰] او‌لین عده ای که‌این گزاره را ذکر کردند حکیم بن منقذ کندی و ولید بن غضین کنانی بوده‌اند[۱۱] سلیمان بن صرد خزاعی رهبر این قیام، با یارانش به زیارت امام حسین(ع) رفته و شعار «یالثارات الحسین» رمز دادند.[۱۲]

محدثان اهل سنت
دارقطنی ابومخنف را اخباری و احادیثش را ضعیف دانسته میباشد[۳۰] ابن عدی، خلال رد روایات ابومخنف؛ از جهت ضعف گواهی، نقل خبر‌ها او را روا نمی‌شمارد و اورا شیعه افراطی معرفی می‌نماید[۳۱] فیروزآبادی ابومخنف را اخباری و شیعه و احادیثش را پوچ و متروک معرفی مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌نماید.

[۳۲] زرکلی از وی تحت عنوان عالمی مطلع به سیره و خبر‌ها و امامی اهل کوفه خاطر نموده است.[۳۳] عبدالرحمان بن المهدی لولوئی او‌را متروک الحدیث خوانده میباشد[۳۴] ابن حجر عسقلانی ضعف خبرها او‌را نقل آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نموده است

[۳۵] یحیی بن مشخص مروی او‌را رافضی و غیر موثق و حدیثش را بی‌بها شمرده میباشد[۳۶] ذهبی ابومخنف را رافضی معرفی می‌نماید[۳۷] ابن حاتم رازی نیز او‌را شیعه و احادیثش را متروک میداند[۳۸] تستری احادیث او‌را قابل اتکا البته میگوید که امامی بودن وی مشخص رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد وجود ندارد.

[۳۹] ابن ابی الحدید این نظر را دارد که ابومخنف از محدثان میباشد و از اشخاصی میباشد که قائل به درستی امامت شد‌ه‌است و از رجال شیعه محسوب شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد نمی شود.[۴۰]

تاریخ‌نگاری ابومخنف
ابومخنف خبرها مرتبط با فتوحات و روزها عرب و خلفاء و ولایت‌داران را به فن تحریر درآورده میباشد[۴۱] ابن ندیم او‌را باخبر‌ترین شخص به مسائل عراق و سرگذشت‌ها و فتوحات آن بر سایر افراد می داند[۴۲] طبری در کتاب خویش احادیث اکثری از ابومخنف برای اتفاق افتاد‌ها و اتفاق ها اصلی تا سال ۱۳۲ق بیان نموده است.[۴۳] بیان اتفاق ها سال ۱۱هجرت و سیره نبوی زمینه اولی احادیث جان دار از او در کتاب الامم و الملوک میباشد.[۴۴] ابومخنف با انتخاب و بیان اتفاق ها اصلی تاریخ حجاز، اثر ها مستقلی درباره آنها نگاشته میباشد مانند: کتاب السقیفه[۴۵] کتاب الرُّده[۴۶] کتاب الشوری و مقتل عثمان[۴۷] کتاب جمل و کتاب صفین[۴۸] اولیه گزارش‌های تاریخی ابومخنف، روایاتی درباره بیماری فرستاده(ص) میباشد.[۴۹] ابومخنف به تصویب گزارش‌ها درباره امام علی(ع) دقت بسیار آرم داده میباشد[۵۰] و ابن ابی الحدید احادیث مقتل امام علی(ع) را در کتاب مقاتل الطالبیین از موثق‌ترین احادیث راجع به شهیدشدن امام علی(ع) می‌شمارد[۵۱]

اثر ها
نوشته‌ی علمیٔ مهم: فهرست اثر ها ابومخنف
ابومخنف در اکثری از رویدادها و زمینه‌های اصلی تاریخی تالیفاتی داشته میباشد و اثر ها او عموما درباره تشیع میباشد[۵۲] نظیر: خطبه زهرا(س) و نبرد جمل و صفین، قتل الحسن(ع)، ماجرای شهیدشدن محمد بن ابی دیده نشده و نهضت امام حسین(ع) و قیام مختار و غیره نگاشته میباشد که به گستردن در کتاب ها رجالی به آنان اشاره گردیده‌است[۵۳]

مقتل ابومخنف
نوشته‌علمیٔ اساسی: مقتل الحسین (ابومخنف)
ابومخنف صاحب و مالک یکی‌از مشهورترین و سابق‌ترین اثر ها در امر امام حسین(ع) میباشد که در دهۀ سوم سدۀ دوم هجری، به شیوه محدثان(نقلی) آن را نگاشته میباشد[۵۴] شخصیت‌هایی نظیر: دینوری در کتاب خبر ها الطوال[۵۵] و روضه خوان موثر در الارشاد[۵۶] از آن تقلید؛ و خوارزمی در مقتل الحسین(ع)[۵۷] و ابن طاووس در اللهوف[۵۸] تاثیرپذیری داشته‌اند. مقتل ابومخنف بوسیله هشام‌بن کلبی داستان شد‌ه‌است اما به گذر زمان مجال این تاثیر مفقود گردیده و مقتلی که درحال حاضر به وی نسبت میدهند از آن وی وجود ندارد.[۵۹] ماجرا‌گران مقتل ابومخنف؛ بلاذری در کتاب انساب الاشراف، دینوری در خبر‌ها الطوال، یعقوبی در تاریخ یعقوبی، طبری در تاریخ الطبری تاریخ الامم و الملوک، ابوالفرج اصفهانی در مقاتل الطالبیین، روحانی اثر گذار در الارشاد، طبرسی در اعلام الوری، ابن قتیبه در کتاب الامامه و السیاسه؛ ابن مخلوق ربه‌اندلسی در کتاب العقد الفرید؛ مسعودی در مروج الذهب؛ شهرستانی در ملل و النحل؛ خطیب خوارزمی در مقتل الحسین(ع)؛ سبط ابن جوزی در تذکره الخواص؛ ابوالفداء اسماعیل بن علی در کتاب المختصر فی تاریخ البشر[۶۰]

عبیدالله بن عباس بن عبدالمطلب
عبیدالله بن عباس بن عبدالمطّلب(درگذشت ۵۸ق)، پسرعمو و صحابه نبی اکرم(ص) که در ماجرای صلح امام حسن(ع) فرمانده ارشد سپاه آن حضرت بود البته با دسیسه به وی، به معاویه مسجد النبی کوهسنگی مشهد پیوست.

وی اخوی کوچکتر عبدالله بن عباس بود که در زمان خلافت امام علی(ع) از سوی وی، والی یمن شد.

ویژگی ها
عبیدالله بن العباس بن عبدالمطلب بن هاشم القرشی الهاشمی، با لقب ابومحمد، پسر عموی نبی اکرم(ص) آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.[مستلزم منبع]

مادرش لبابه دختر حارث بن ناراحتی، خواهر میمونه همسر نبی پروردگار(ص) میباشد. رسول اکرم(ص) را فهم و شعور کرد و به‌این رو اورا از اصحاب شمرده‌اند. فرصت میلاد اورا سال دوم هجری قبل از پیکار بدر تصویب کرده‌اند.[۱] عبیدالله را از سخاوتمندان معروف عرب در زمان خویش دانسته‌[۲] و ماجراهایی از سخاوت و مهربانی وی در منابع دیرین نقل رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرده‌اند.[۳]

اسم عبیدالله در سلسله ورقه ها روایات اکثری آمده میباشد اما بیان کننده وی به طور بدون واسطه فقط یک حدیث از فرد رسول اکرم(ص) نقل نموده است.
منزلت‌های سیاسی و نظامی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد عبیدالله
زمان امام علی(ع)
امام علی(ع) اورا در موسم حج، سه توشه از سال ۳۶ تا ۳۸ق. امیرالحاج کرد. در درجه سوم، در بین وی و یزید بن شجرة رهاوی که از سوی معاویه بدین سمت منصوب گردیده بود، مجاورت بود که زد خورد نظامی پیش بیاید. سرنوشت با یکدیگر مصالحه کردند تا شیبة بن عثمان امارت را بر ذمه گیرد.[۵]

بنابر منابع تاریخی، امام علی(ع) او‌را والی یمن کرد و وی تا شهیدشدن علی(ع) بر این منصب ماند. منابع بعضی حادثه ها را از این زمان نقل کرده‌اند که با وی مرتبط میباشد برای مثال: معاویه در سال چهلم قمری بسر بن ارطاة عامری را با سی هزار سپاهی برای تاخت و تاز در قلمرو خلافت امام علی(ع) به حجاز و یمن گسیل کرد. بسر آغاز به مدینه و بعد از آن به مکه رفت و آن‌گاه خط مش یمن را در پیش گرفت. پیش از وصال بسر به یمن، عبیدالله به سمت کوفه گریخت و فرزندانش را جا گذاشت و از امام علی(ع) درخواست امداد کرد. بسر به یمن رسید و دارالحکومه را گرفت و بعد از آن دو نوپا عبیدالله را که در یمن ما‌نده بودند، رمز برید. علی(ع) سپاهی را به فرماندهی جاریة بن قدامه سعدی به یمن ارسال کرد و بعداز فرارو گریز بسر یمن توشه دیگر به دست سپاهیان علی(ع) زمین خورد و عبیدالله به آنجا رجوع و برگشت.[۶]گفته‌اند که بسر در حمله به یمن، بخش اعظمی از شیعه‌ها علی(ع) را میان شیوه کشت.[۷] یک کدام از خطبه‌های نهج البلاغه که امام علی(ع)در آن خطاب به کوفیان گفته میباشد: «اهل شام بر نگهبانی از فسخ با یکدیگر متحدند و شما در تامین از حق، دور از هم‌اید» به مناسبت همین حمله اختلال شد‌ه‌است.[۸]

در بعضی منابع روایی شیعه از فرار کردن عبیدالله سخنی به در میان نیامده میباشد. بنابر این منابع، هنگام حمله بسر به یمن، عبیدالله در مکه بود. زمانی بسر به یمن رسید، در ادامه عبیدالله گشت. به وی گفتند که در مکه میباشد. بُراز دو فرزند عبیدالله را پیدا کرد و راز برید

پیشینه باور شیعه به مهدی و قائم
نوشته‌ی‌علمی‌های اساسی: مهدی و قائم آل محمد
چنان‌که جاسم حسین توضیح میدهد معنا «مهدی» به‌تیترِ فردِ هدایت‌گردیده از فرصت فرستاده استفاده می شد. هم اهل سنت آن را برای خلفای راشدین به‌فعالیت بردند و هم شیعه آن را برای امامان به کار گرفت. مثلا در قیام حسین بن علی شیعه هاِ کوفه از او به‌تیتر مهدی دعوت کردند و هم سلیمان بن صُرَد بعداز کشته شدنش با این تیتر از وی تجلیل کرد. ولی کاربرد آن در معناِ منجی از مجالِ قیام مختار و بوسیله مختار ثَقَفی برای محمد حنفیه آشکار مسجد النبی کوهسنگی مشهد شد.[۱]

تایپوگرافی اسم حجت بن الحسن العسکری بر دیواره‌ای از مقبره امام حسین در کربلا
به‌گفتهٔ سعید امیرارجمند و ویلفرد مادلونگ، آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد [یادداشت ۱]

او‌لین اشارات به وجود «اعتقادوباور به مهدی»، غایب بودن و منجی در نزد مسلمان‌ها به مجال فرقهٔ شیعهٔ کِیْسانیّه بازمی‌شود؛ فرقه‌ای که بعد از سرکوب قیام مختار صورت گرفت.[۲][۳] آنها محمد حنفیه، فرزندِ علی و امام نخستین شیعه‌ها را مهدی می‌دانستند و بعد از فوتِ وی اینگونه اعلام کردند که وی نمرده‌میباشد و در کوه رَضْوا در مدینه در غایب بودن به‌رمز می‌بَرد و روزی به‌تیتر مهدی و قائم بازخواهد رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد گشت.

[۴] به‌نوشتهٔ مادلونگ، شیعه ها بارها به اشخاصِ زیادی از فامیلِ فرستاده اسلام به‌تیتر مهدی روی آوردند. البته این اشخاص نتوانستند انتظاراتِ شیعه ها را برآورده سازند. عده ای مانند محمد حنفیه، ابوهاشم فرزند محمد حنفیه، محمد بن معاویه از خویشاوندان جعفر ابوطالب، محمد بن عبدالله نفس زکیه، جعفر راست گو و موسی کاظم هرمورد در برهه‌ای، مهدی موعود شیعه ها شناخته شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد می‌شدند.

[۵] خلال کیسانیه، زیدیه از تیترِ مهدی با مضمون‌ِ منجیِ انتهای تاریخ برای رهبران‌شان که قیام مسلحانه کردند، مکرراً استعمال نمودند. همینطور مجموعه‌های منشعب از امامیه نظیر ناووسیه و واقفیه این کنیه را با همین معنا برای امامان ششم و هفتم بعد از درگذشت‌شان به‌عمل بردند.[۶]

هم محمد باقر و هم جعفر درستگو در مورد ها متعدد بوسیلهِ رهروان‌شان گزینه اعتقاد قرار گرفتند که در حالتی‌که در مقابلِ حکومت وقت قیام نمایند از آنان دفاع خواهند نمود؛ البته این امامان در جواب، شیعه‌ها‌شان را به ادب فرامی‌خوانند و می‌گفتند گرچه همگیٔ امامان قائم می‌باشند و امکانِ سرنگون کردن حکومت‌های جور را دارا‌هستند، البته قائمِ موعود بعد از غایب بودن به‌امر پروردگار ظهور خواهد کرد تا بی‌عدالتی را از در بین ببرَد.[۷] در ارتباط کاربرد مهدی به‌تیتر منجیْ به وسیله امامیه اختلاف حیث وجود داراست. به‌نوشتهٔ مُدرّسی امامیه از مجال علی و کیسانیه با ایدهٔ قائم آشنا بودند. تا فرصت زمان موسوم به غایب بودن صغری، معنی مهدی یک ایده وابسته به غیر امامیه بود. شیعه ها در زمان غایب بودن به ندرت ایدهٔ مهدی وابسته به غیر امامیه و قائم وابسته به امامیه را در هم مخلوط کردند. هرچند در کتاب‌های برجامانده تا دهه‌های پایان قرن سوم هجری/نهم میلادی، امام دوازدهمِ شیعه به عبارتی قائم دانسته میشد. البته از آغاز قرن آینده، کتاب‌های شیعه، امام دوازدهمِ شیعه را مهدی می‌نامیدند.[۸] ساشادینا نیز میگوید مهدویتِ امام دوازدهم توسعهِ عقیدهٔ امامتِ امام غایب بود که آن را با نظریهٔ ظهور مهدی و ساخت عدل و داد ادغام نمود در حالی که قبل از آن، امام دوازدهمْ مهدی موعود تلقی نمی شد. در مقابل جاسم حسین می‌نویسد خیر فقط مهدی به‌معنای منجی نزد امامیه از فرصت ائمه به‌فعالیت می‌رفته، بلکه امامان قبلی معتقد بودند هر کدام از آنها درصورتی که حالت ایجاب نماید میتواند مهدیِ قائم باشد.[۹] او میگوید از اول سال‌ها مسلمان ها اعتقاد و باور داشتند که فرستاده نویدِ وارد شدنِ مردی از نسل حسین بن علی را داده که در آجل با خنجر قیام می‌نماید تا بدعتها را از اسلام بزداید. البته رقابتِ سیاسی بین مسلمان ها باعث شد بعضی مجموعه‌ها مبادرت به بهره برداری و تحریفِ روایات نبوی کنند تا از آنان در پیکار سیاسی به کار گیری بَتیزهوش.[۱۰]

عکس العمل علی(ع) سقیفه بنی‌ساعده
بخشی از خطبه شقشقیه
هان! به پروردگار عهد ابوبکر پسر ابوقحافه خرقه خلافت را پوشید در حالی که می‌دانست مقام اینجانب در خلافت زیرا شالوده سنگ آسیا به آسیاست، سیل علم از وجودم همانند سیل روان می‌گردد، و مرغ پندار به قلّه منزلتم نمی رسد. ولی از خلافت دیده پوشیدم، و روی از آن برتافتم، و عمیقاً درنگ کردم که با دست بریده و فارغ از همپا بجنگم، یا این که آن عرصه گاه ظلمات کور را تحمل نمایم، فضایی که پیران در آن فرسوده، و معدود سالان پیر، و مؤمن تا دیدار حق در گیر سختی مسجد النبی کوهسنگی مشهد میشود!
نهج البلاغه ترجمه حسین انصاریان
در روز سقیفه، علی(ع) با ابوبکر بیعت نکرد و بعد از آن راجع به تایید بیعت و نیز فرصت بیعت وی، در میان مورخان اختلاف‌حیث وجود دارااست. به گفته روحانی اثر گذار (درگذشته ۴۱۳ق) دانا شیعه، پژوهشگران از شیعه برآنند که علی بن ابی‌طالب هیچوقت با ابوبکر بیعت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد نکرد.[۴۲]
علی(ع) در به عبارتی روزهای اولیه که عاملان سقیفه سعی بر زور او به بیعت با ابوبکر داشتند در سخنانی خطاب به آن‌ها اعلام‌کرد:
«اینجانب از شما به خلافت سزاوارترم، اینجانب با شما بیعت نخواهم کرد و شما سزاوارترید که با اینجانب بیعت فرمایید، شما خلافت را از انصار گرفتید، و به قرابت و قربت با نبی معبود بر آنان احتجاج کردید و به آن ها گفتید: زیرا ما به نبی مجاورت‌تریم و از اقربای وی هستیم به خلافت سزاوارتر از شما هستیم، و آنان نیز روی همین شالوده، پیشوایی و امامت را به شما دادند. اینجانب نیز با به عبارتی امتیاز و ویژگی که شما بر انصار احتجاج کرده‎‌اید با شما احتجاج می کنم (یعنی به عبارتی قرابت و قربت با پیامبر آفریدگار) پس در حالتی‌که از پروردگار میترسید با ما از در انصاف درآیید و به عبارتی را که انصار برای شما پذیرفتند شما نیز برای ما بپذیرید، و گرنه دانسته به ستم و ظلم دست رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد زده‌‎اید.»[۴۳]
به نقل از بعضا منابع، علی(ع) مناظره‎‌ای ملایم ولی مصرح با ابوبکر داشت و طی آن ابوبکر را به تخلفش در رخداد سقیفه در در نظر نگرفتن حق اهل‌بیت رسول(ص) محکوم کرد، ابوبکر با تایید برهان‌های امیرالمومنین منقلب شد و تا مرز بیعت با علی(ع) به‌تیتر جانشین نبی نیز پیش رفت البته بعداز مشاوره بعضی یارانش از این فعالیت پشیمان شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گردیده‌است.[۴۴]
علی(ع) به مناسبت‌های گوناگون و در سخنان زیادی به ماجرای سقیفه اعتراض کرده و حق خویش را در جانشینی رسول اسلام یاد آوری کرده است. خطبه شقشقیه از خطبه‌هایی میباشد که او در آن به‌این رخداد اشاره نموده است. او در اولِ این خطابه گفته میباشد: «به معبود قول، فرزند ابوقحافه (ابوبکر) خلافت را مانند تی شرت در بر کرد هر یک سری که دانش دارااست، اینجانب برای خلافت مانند مبنا آسیاب هستم که دانش و فضیلت از رمز چشمه اینجانب مانند سیل روان میشود و طیوران هوا به نقطع ی عطف رده اینجانب نمی رسند.»[۴۵] به گفته آیت‌الله خامنه‌ای ترازو امام علی(ع) در مجموع معاش مثلا سقیفه، حصول رضایت پروردگار بوده میباشد. وی چیزی که به عایدی اسلام و مسلمان‌ها بود را تعیین می کرد.[۴۶]
به نقل از بعضا منابع دیگر، علی(ع) بعداز رخداد سقیفه و در حین حیات حضرت زهرا(س) شب‌ها دختر نبی را سوار مرکبی‌ نموده‌ و به منزل‌ها‌ و محافل‌ انصار می برد و کمک می‌خواست و جواب می‌شنید: «ای دختر پیغمبر!ا با ابوبکر‌ بیعت‌ کرده‌ایم، در‌حالتی که علی جلوتر آمده بود، از وی عدول نمی‌کردیم، علی(ع) نیز پاسخ می‎‌بخشید: آیا‌ پیغمبر‌ را دفن نکرده درباره خلافت نبرد می کردم

حلف‌الفضول بعد از اسلام
به دلیل اینکه حلف‌الفضول برای نگهبانی و دادخواهی از مظلوم بر ضد ظالم بود، اسلام آن را تأیید و ثبت مسجد النبی کوهسنگی مشهد کرد.[۲۹]

از پیامبر اکرم(ص) حدیثی قصه گردیده است که بعداز بعثت آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد فرمود:

«‌(یاور عموهای خویش) در منزل عبدالله بن جدعان شاهد پیمانی (حلف‌الفضول) بودم که درصورتی که همگی شتران سرخ مو را به اینجانب دهند، دوست ندارم به آن دسیسه کنم و چنانچه امروز هم منرا به [مانند] آن دعوت نمایند رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد ، می‌پذیرم ».[۳۰]
خلیفه دوم حضور در حلف‌الفضول را یکی معیارهای حق اولویت قبایل برای برخورداری بیشتر از عطا و مقرری مال عموم به شمار شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد میاورد[۳۱]

در یکی سفرهای معاویه به مدینه، عبدالله بن زبیر به وی اعلام کرد که با امام حسن(ع) در حلف‌الفضول یاروهمدم میباشد و در شرایطی‌که امام از او بر ضد معاویه کمک بخواهد، او‌را اجابت می‌نماید، البته معاویه ادعای اورا در انتساب به حلف‌الفضول به تمسخر گرفت و رد کرد.[۳۲]

بعداز شهید شدن امام حسن(ع) نیز زمانی که امام حسین(ع) سازه بر وصیت برادرش، می‌خواست پیکر آن حضرت را در کنار قبر نبی معبود(ص) دفن نماید، زیرا با مخالفت امویان روبه رو شد، به حلف‌الفضول متوسل شد و بعضا قبایل برای امداد او فراهم شدند، البته آن حضرت از تصمیم خویش پشیمان شوید.[۳۳]

همینطور زمانی که ولید بن عُتبة بن ابی سُفیان، امیر اموی مدینه (زمانه حکومت: ۵۷ـ۶۰ و ۶۱ـ۶۲)، درباره متاع یا این که زمینی از آنِ امام حسین(ع) بر او ستم کرد، امام(ع) او را انذار کرد که در شرایطی که حق اورا ندهد، چاقو بر می دارد و در مسجد پیامبر معبود(ص)، عموم را به حلف‌الفضول می خواند. در ادامه آن، عده ای برای حفاظت از امام حسین(ع) اعلام شایستگی کردند و ولید، ناگزیر، حق امام را اعطا کرد.[۳۴] به نوشته جواد علی، [۳۵] شاید هدف امام آن بوده میباشد که به پیمانی همانند حلف‌الفضول دعوت می‌نماید و به همین جهت نمی‌اقتدار از این حکایت فیض گرفت که حلف‌الفضول تا آن مجال برقرار بوده میباشد. هشام بن محمد بن سائب کلبی (متوفی ۲۰۴ق) کتابی با تیتر حلف‌الفضول نوشته بوده میباشد

خلافت عثمان در هنگام امام علی
علی در شورای شش نفره
نوشته‌ی علمیٔ مهم: شورای شش‌نفره
شورای شش نفره، گروهی بودند که قدمت بن خطاب قبل از مرگش در سال ۲۳ق برای گزینش خلیفه آجل گزینش کرد که سبب ساز به گزینش عثمان بن عفان به‌تیتر سو‌مین خلیفه مسلمان‌ها شد. عُمَر همگان را موظف به تایید حیث شورا کرد و امرکرد گردن معارضان زده گردد.[۲۶۷] امام علی(ع) با دقت به دلیل‌گیری اعضای گزینش گردیده، پیش‌بینی کرده بود که شورا سبب به گزینش عثمان مسجد النبی کوهسنگی مشهد شود.

[۲۶۸] اعضای این شورا عبارت بودند از علی بن ابی‌طالب(ع)، عثمان بن عفان، طلحة بن عبیدالله، زبیر بن عوام، سعد بن ابی وقاص و عبدالرحمن بن آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد عوف.[۲۶۹]

کوشش امام در زمان خلافت عثمان
علی(ع) در بعد از ظهر خلافت عثمان خلاف قبلی‌، کمتر در صحنه حضور می‌یافت و به‌ندرت به مشاوره و همیاری در کارها حکومت می‌پرداخت‌. از این‌رو هیچ گزارشی در مآخذ تاریخی بر طبق ارشادوراهنمایی و ارائه حیث در زمینه‌ی فتوحات از سوی امام علی رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد (ع) نیست.

انگیزه اینگونه رویکردی را بایستی در تفاوت طریق خلافت عثمان با خلفای قبل دانست‌. عثمان با مخالفت آشکار با کتاب خداوند و سنت رسول(ص)، تعطیلی حدود الهی‌، حیف و تمایل بیت‌المال و عفو‌های بی‌محاسبه به نزدیکان و قوم و قبیله اموی، واگذاری‌ مناصب و پست‌های اصلی حکومتی به قوم بنی‌امیه و بنی ابی‌معیط و سرنوشت ضرب و شتم یاران فرستاده(ص) و تبعید آنها، از امام‌ علی‌ مسافت شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد گرفت

و امام‌ به منجر صدور اینگونه اعمالی از عثمان که در مغایرت آشکار با قرآن و سیره نبی معبود بود، به همیاری با عثمان به طریق همیاری با خلفای گذشته حاضر نشد. با این کلیه‌، مآخذ تاریخی از حضور بعضا از یاران‌ امیر مؤمنان‌ همچون حذیفة بن یمان، سلمان فارسی و ـبنا بر قولی‌ـ براء بن عازب در فتوحات زمانه خلافت عثمان خبر داده‌اند.[۲۷۰]

موضع امام علی(ع) در قتل عثمان
بنابر منابع تاریخ اسلام، امام علی(ع) با قتل عثمان مخالف بود و برای دوری از قتل وی، دو فرزندش حسن و حسین(ع) و یکسری بدن دیگر را به تامین از منزل وی مأمور کرد.[۲۷۱][۲۷۲] به نقل بعضی منابع، وی بعد از استحضار از قتل عثمان گریست و نگهبانان منزلٔ اورا توبیخ کرد و اظهار‌کرد که هیچ توجیهی برای قتل عثمان نیست.[۲۷۳] سید جعفر مرتضی با اعتنا به قرائن تاریخی مانند مخالفت دورازشوخی حضرت علی(ع) با همت عثمان و وجود خبرها معارض با این خبر، مانند رد سفارش یاری امام حسن(ع) از سوی عثمان، این دستور را بعید و غیر قابل قبول دانسته میباشد. وی با عامل به فرموده امام علی(ع) بر اساس ذوق زده نشدن و غمگین نشدن از قتل عثمان و همینطور سیره او در عکس العمل با ظالمان و امداد مظلومان، به گزارش باقر شریف قرشی در کتاب حیاة الإمام الحسن(ع) میگوید: این جریان بر فرض وقوع، به خیال و خاطر دفع افترا از حسنین(ع) نسبت به شراکت در خون عثمان بوده میباشد.[۲۷۴] سید مرتضی بعداز شک و تردید در ارسال کردن حسنین(ع) به وسیله امیرالمؤمنین(ع)، انگیزه آن را دوری از قتل عمدی وی و رساندن آب و خوراک به خانواده وی میداند، خیر پرهیز از برکناری وی از خلافت؛ به این دلیل که عثمان به دلیل شغل های ناروایش مستحق خلع از خلافت بود.[۲۷۵] قبل از قتل عثمان نیز امام علی(ع) بارها میانجی گری کرد و یاری‌هایی به وی رساند؛ برای مثال هنگامی معترضان او را محاصره کردند و آب را بر وی بستند، امام علی(ع) آب و طعام به وی رساند

تاریخ‌های مذهبی در بقاع امام رضا
منبع‌شناسی اثرها دربارهٔ علی بن موسی الرضا در یک سری تیم قسمت‌بندی میشوند:

اول دسته تاریخ‌نگاری‌ها، دربارهٔ دوازده امام شیعه میباشد که از اواسطٔ سدهٔ سوم هجری قمری به آن گاه مندرج‌اند. این اثرها حاویٔ داده ها سال به دنیا آمدن و درگذشت و تفصیل‌حالی کوتاه از امامان میباشد. بعضا از این اثرها عبارتند از: تاریخُ اَهلِ الْبَیْت نوشتهٔ نَصْر بن علی جَهْضَمی (د. ۲۵۰ ه‍.ق)، تاریخُ الْاَئِمَّة از اِبنِ اَبِی‌الثَّلْج بغدادی (د. ۳۲۵ ه‍.ق)، اَلْمَوالید از ابن شهرآشوب و اَلْکافی تاثیر کُلَیْنی (د. ۳۲۸ ه‍.ق) مسجد النبی کوهسنگی مشهد میباشد.

اَلْإرشاد تاثیر روضه خوان موثر (د. ۴۱۳ ه‍.ق) از اثرها اصلی دربارهٔ معاش‌طومار‌نویسی امامان شیعه میباشد. دیگر تاثیر در این باره، إعْلامُ الْوَریٰ فضل و ادب بن حسن طَبْرِسی (د. ۵۴۸ ه‍.ق) میباشد که از لحاظ علمی آیتم اعتقادوباور و ظریف میباشد. اثرها اصلی دیگر دراین باره عبارتند از: کتاب مَناقِبُ آلِ ابی‌طالب از ابن شهرآشوب (د. ۵۸۸ ه‍.ق)، رُوضَةُالْواعِظین از فَتّال نیشابوری (د. ۵۰۸ ه‍.ق)، کَشْفُ الْغُمَّة فی مَعرِفَةِ الأئِمَّة از علی بن عیسی اِربِلی (د. ۶۹۲ ه‍.ق)، اَلدُّرُّ النَّظیم فی مَناقِبِ الْاَئِمَّةِ اللَّهامیم از یوسُف بن حاتَمِ شامی (د. ۶۷۶ ه‍.ق)، اَلصِّراطُ الْمُستَقیم اِلیٰ مُسْتَحَقّیِ التَّقدیم از علی بن یونُس عامِلی نَباطی بَیاضی (د. ۸۷۷ ه‍.ق) آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد .[۲۸۶]

گروهٔ دوم از اثرها، کتاب‌هایی می‌باشند که دربارهٔ نُصوصِ امامت، دلائل و فِرَقِ شیعه درج شده‌اند و حاویٔ خبر‌ها امامان شیعه میباشند. در برخی اثر ها مانند کافی، الارشاد و اعلام الوری نصیب‌هایی بدین مسئله تخصیص رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد یافته‌میباشد.

برخی از مهمترین اثرها غیروابسته دراین مورد عبارتند از: اِثباتُ الْوَصیَّة منسوب به مسعودی، اَلْهِدایَةُ الْکُبریٰ تاثیر خَصیبی که از اثرها غالیان شیعه میباشد. دَلائِلُ الْاَئِمَّة محمد بن مسعود عَیّاشی، دو کتاب با اسم اَلدَّلائِل یکی‌از عبدالله بن جعفر حِمْیَری و دیگری از محمد بن ابراهیم بن جعفر نُعمانی، دَلائِلُ الْاِمامَة از محمد بن جَریر بن رستم طبری، اَلْخَرائِجُ وَ الْجَرائِح از قُطبُ‌الدّین راوَندی (د. ۵۷۳ ه‍.ق)، اَلثّاقِبُ فِی الْمَناقِب از ابن حمزه طوسی شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد (د. بعد از ۵۵۲ ه‍.ق).[۲۸۷]

گروهٔ سوم اثر ها، کتاب‌های حدیثی–تاریخی میباشند. مهمترین این اثرها عبارتند از: بَصائِرُ الدَّرَجات از محمد بن حسن صَفّار قمی و کتاب اَلإحتِجاج از طبرسی. یک‌سری تاثیر تک‌نگاری نیز وجود دارا‌هستند که مهمترین‌شان عبارتند از: عُیُونُ اَخبارَ الرِّضا و کَمحصولُ‌الدّین از روضه خوان صدوق (د. ۳۸۶ ه‍.ق)، اَلْغَیْبَة از روحانی طوسی و الغیبة از نُعمانی. این اثرها حاویٔ تاریخ زمانٔ امامان نیز می‌باشند. تیمٔ چهارم، اثرها رجالی–تاریخی می باشند که حاویٔ اطلاعاتی دربارهٔ یاران امامان شیعه، مؤلفان و راویان شیعی و نیز اثرها انساب میباشد. مهم ترین اثرها دراین مورد عبارتند از: اِختیارُ مَعرِفَةِ الرِّجال پر اسم و رسم به رِجالِ کَشّی، رجالِ نَجاشی، اَلْفِهرِستِ طوسی، الفهرست ابن نَدیم. در موضوعٔ انساب، مهم ترین اثر ها عبارتند از: اَلْمَبدون شوخی (نوشتهٔ ۴۴۳ ه‍.ق) از ابن صوفی، سِرُّ السَّلسَلةِ الْعَلَاوَّة از ابونصر بُخاری، لُبابُ الْاَنساب از ابوالحسن بیهقی دارای شهرت به ابن فُندُق، عُمدَةُ الطّالِب از ابن عِنَبه (د. ۸۲۸ ه‍.ق).[۲۸۸]

پنج‌مین گروه مشمول اثر ها عربی و فارسی سنیان دوازده امامی[یادداشت ۸] میباشد. مهمترین این اثر ها عبارتند از: مُجَملُ التَّواریخ وَ الْقِصَص (نوشتهٔ حدود ۵۲۰ ه‍.ق)، کتابُ الْآل از ابن خالَوَیْهْ (د. ۳۷۰ ه‍.ق)، تَذکِرَةُ الْخَواصّ از ابن جُوزی (د. ۶۵۴ ه‍.ق)، مَطالِبُ السَّؤول از محمد بن طَلحه شافعی (د. ۶۵۲ ه‍.ق)، مَعالِمُ الْعِخیسَةِ النَّبَاوَّة و مَعارِفُ اهلِ الْبَیتِ الْفاطِمیَّةِ الْعَلَاوَّة از ابن اَخضَر گنابادی (د. ۶۱۱ ه‍.ق)، تاریخ گُزیده از حَمدُالله مُستُوفی (د. ۷۴۰ ه‍.ق)، اَلْفُصولُ الْمُهِمَّة فی مَعرِفَةِ اَحوالِ الْاَئِمَّة از ابن صَبّاغ مالکی (د. ۸۵۵ ه‍.ق)، اَلشَّذَراتُ الذّهَبیَّة فی تَراجِمِ الْاَئِمَّةِ الْاِثنیٰ عَشَر عِندَ الْاِمامیَّة از ابن طولون (د. ۹۵۳ ه‍.ق)، وَفَیاتُ الْاَعْیان از ابن خَلِّکان، فصلُ الْخِطاب از خواجه محمد صالح (سدهٔ نهم هجری قمری)، رُوضاتُ الْجِنان و جَنّاتُ الْجَنان از درویش حسین کربلایی (سدهٔ دهم هجری قمری)، وَسیلَةُ الْخادم اِلَی الْمَخدوم از ادب بن روزبِهان خُنْجی (د. ۹۲۷ ه‍.ق)، اَلصَّواعِقُ الْمُحْرِقَة از ابن حَجَر هِیْتَمی، رُوضَةُالشُّهَداء از حسین واعظ کاشفی (د. ۹۱۰ ه‍.ق)، اَلْمَقصَدُ الْاَقصیٰ از کمال‌الدّین خوارَزمی.[۲۸۹]

از بین این اثر ها، دو تاثیر تخصیص به علی بن موسی الرضا داراست: مناظرات علی بن موسی الرّضا و عیون خبر ها الرّضا. عیون خبرها الرضا به معاش‌طومار، تفصیل اکنون و نقل اقوالِ او از روش نقلِ احادیثِ شیعی پرداخته‌میباشد